به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی سێزده‌هه‌م:

مامۆستای وانه‌ی چیرۆك رووی كرده‌ دوورگه‌ و گوتی: دوورگه‌گیان نۆره‌ی تۆیه‌، وه‌ره‌ با بزانین تۆ چ جۆره‌ چیرۆكێكت بۆ نووسیوین!

دوورگه‌ چوو. له‌به‌رده‌م ته‌خته‌ سپییه‌كه‌ راوه‌ستا. جاران ته‌خته‌ی پۆله‌كه‌یان ره‌ش بوو. ئێستا سپییه‌. دوورگه‌ رووی كرده‌ هاوپۆلییه‌كانی، رۆژباشی پێ گوتن. ده‌فته‌ری چیرۆك و به‌سه‌رهاته‌كانی خۆی كرده‌وه‌ و ئاوا ده‌ستی پێ كرد:

چاوه‌كانتان بنووقێنن. داهاتوو وه‌بیر خۆتان بهێننه‌وه‌. لێتان تێك نه‌چێ، مه‌به‌ستم رابردوو نییه‌. مه‌به‌ستم داهاتوویه‌. به‌ڵێ ده‌كرێ داهاتووش وه‌بیر خۆمان بهێنینه‌وه‌. ئێمه‌ له‌ داهاتووش دا ژیاوین. چاوه‌كانتان نووقاند؟! زۆر باشه‌! هاوڕێ باشه‌كانم، داهاتوو وه‌بیر خۆتان بهێننه‌وه‌. چاوه‌كانتان مه‌كه‌نه‌وه‌!

ئێمه‌ هه‌موومان سه‌رده‌مایه‌ك له‌ داهاتوودا ژیانێكی زۆر و دوور و درێژمان تێپه‌ڕ كردووه‌. زۆر ناخۆشه‌ ئێمه‌ ته‌نیا بیر له‌ رابردوو بكه‌ینه‌وه‌. بۆ ده‌بێ ئێمه‌ ته‌نیا خۆمان فێری وه‌بیر هێنانه‌وه‌ی رابردوو كردبێ؟! ئه‌ی بۆ خۆمان فێر نه‌كردووه‌ داهاتووش وه‌بیر خۆمان بهێنینه‌وه‌؟! ها..!

چاوه‌كانتان بنووقێنن و وه‌بیر خۆتانی بهێننه‌وه‌ كه‌ له‌ داهاتوودا چیتان كردووه‌، چیتان دیتووه‌ و چیتان گوتووه‌؟! جارێ پێش ئه‌وه‌ی ئێوه‌ بیره‌وه‌رییه‌كانی داهاتووتان وه‌بیر خۆتان بهێننه‌وه‌، راوه‌ستن با له‌پێشدا من بیره‌وه‌رییه‌كی زۆر خۆشی داهاتووی خۆمتان بۆ بگێڕمه‌وه‌:

له‌بیرمه‌ له‌داهاتوودا ئه‌وكاته‌ی هه‌موومان گه‌وره‌ ببووین. ئه‌وكاته‌ی هه‌ریه‌كه‌مانو به‌جیا له‌شوێنێكی ئه‌م سه‌ر زه‌وینه‌ خه‌ریكی ژیان و خوێندن و كاری خۆمان بووین. ئه‌وكاته‌ی كوڕه‌كان هه‌موویان ریش و سمێڵیان ده‌تاشی و كچه‌كانیش مه‌مكیان كردبوو.

رۆژێكی.. یه‌كێك له‌ رۆژه‌ هه‌ره‌ خۆشه‌كانی داهاتوو، له‌ زانكۆی شارێكی دوور، كوتووپڕ چاوم به‌ كوڕێكی خوێن شیرن و له‌به‌ردڵان كه‌وت. هه‌ركه‌ چاوم پێی كه‌وت دڵم وه‌كوته‌كوت كه‌وت . خۆم پێ رانه‌گیرا و ماڵاواییم له‌ هاوڕێكانم كرد و، له‌ كوڕه‌ خوێن شیرنه‌كه‌ چوومه‌ پێشێ. دوای چاك و چۆنی و هه‌وڵ پرسی، یه‌كسه‌ر له‌گه‌ڵ كوڕه‌ خوێن شیرنه‌كه‌ باوه‌شمان به‌یه‌كتری داكرد و تێر و پڕمان یه‌كتر ماچ كرد. ئاخر ده‌زانن بۆ؟

چوونكه‌ ئه‌و كوڕه‌ رێبوار بوو! رێبوار!!! ئه‌م رێبواره‌ هاروهاجه‌ی ئێستای پۆله‌كه‌مان! هاوڕێیان.. ئه‌گه‌ر پێتان بڵێم كه‌ له‌ دهاتوودا رێبورار چه‌نده‌ ئارام و رۆح سووك و میهره‌بان ببوو، باوه‌ڕ ناكه‌ن! به‌ڵام باوه‌ڕ بكه‌ن رێبوار له‌داهاتوودا زۆر له‌به‌ردڵان و میهره‌بان و ئارام ببوو.

رێبوارم ده‌مێك ساڵ بوو نه‌بینی بوو. ئاخر كاتێك من و رێبوار پۆلی پێنجی سه‌ره‌تایی بووین، ماڵی رێبوار و ئه‌وان سه‌فه‌ریان كرد بۆ شارێكی دیكه‌. ئه‌و رۆژه‌ دوای بیست ساڵ من و رێبوار زۆر قسه‌مان كرد، زۆرمان باسی بیره‌وه‌رییه‌كانی رابردوو و ئێستا بۆیه‌كتری كرد، ته‌نانه‌ت ئه‌و چیرۆكه‌ی كه‌ ئێستا بۆتانی ده‌خوێمه‌وه‌، باسی ئه‌وه‌شمان كرد. له‌بیرمه‌ له‌ داهاتوودا دوای ئه‌وه‌ی من و رێبوار یه‌كترمان ناسییوه‌ رێبوار هه‌مووجارێ به‌گاڵته‌ پێی ده‌گوتم: ئه‌وه‌ دوورگه‌ی باوك چڵكن به‌هیوای چی بووی؟ ده‌تهه‌ویست كوڕی خه‌ڵك هه‌ڵفریوێنی؟ ئه‌وه‌ له‌ دووره‌وه‌ ئه‌و چاو چاوێنه‌ت له‌چی بوو؟

منیش رۆژێكی به‌ قه‌ستی خۆم قه‌ڵس كرد و گوتم: رێبوار! رێبواری هار و هاج! ده‌زانی چۆنه‌؟ ئه‌وه‌ی راستی بێ.. یه‌كه‌مجار كه‌ تۆم له‌ دووره‌وه‌ بینی نه‌مناسییه‌وه‌، به‌ڵام دڵم زۆر به‌توندی بۆتی  لێده‌دا! له‌ دڵی خۆمدا گوتم: ئێستا ده‌چم به‌و كوڕه‌ خوێن شیرنه‌ ده‌ڵێم: ئه‌رێ كوره‌ خوێن شیرنه‌كه‌ بۆ نایه‌ی به‌یه‌كه‌وه‌ زه‌ماوه‌ند بكه‌ین؟!

هه‌ركه‌ ئه‌و قسه‌یه‌م كرد، له‌گه‌ڵ رێبوار یه‌ك ساعه‌تی ته‌خت و ته‌واو، وه‌ك دوو شێتی ده‌روونپاك به‌خۆمان پێكه‌نیین. رێبوار به‌ گاڵته‌ گوتی: ده‌ی باشه‌ ئه‌ی كچی باش ئه‌گه‌ر وایه‌ بۆ له‌سه‌ر ده‌ستی ئه‌و مێرووله‌ زه‌رده‌ بچكۆلانه‌یه‌ نایه‌ی شووم پێ بكه‌ی؟!

به‌و قسه‌یه‌ش زۆر پێ كه‌نیین. ئه‌وفێڵه‌زانه‌ چیرۆكه‌كانی سه‌رده‌می منداڵیمی وه‌بیر ده‌هێنامه‌وه‌. ئاخر ئه‌و به‌منداڵی هه‌میشه‌ گاڵته‌ی به‌ چیرۆكه‌كانی من ده‌هات، ئه‌و ته‌نیا ئه‌و چیرۆكه‌ی ئێستامی پێ خۆش بوو ـ ئه‌وه‌ی ئێستا بۆتانی ده‌خوێنمه‌وه‌ ـ ده‌نا زۆربه‌ی ئه‌وانی دیكه‌می پێ خۆش نه‌بوو. 

گوتم: نا.. رێبواری هار و هاج! با له‌ گاڵته‌ بێینه‌ ده‌رێ و بڕێك به‌ به‌بێ گاڵته‌ قسه‌ بكه‌ین. ئیتر من گوتم: رێبوار گیان، من له‌دوای ئه‌وه‌ی هاتم بۆ لات و به‌یه‌كه‌وه‌ قسه‌مان كرد و یه‌كترمان ناسییه‌وه‌، هه‌م خۆشحاڵ بووم و هه‌م ناره‌حه‌ت. رێبوار گوتی: چۆن؟ بۆ؟! منیش گوتم: به‌وه‌یان خۆشحاڵ بووم كه‌ ئه‌تۆم دوای ساڵانێكی زۆر له‌سه‌ڕا بینییه‌وه‌، به‌ڵام به‌وه‌ نارحه‌ت بووم كه‌ زانیم ئه‌و دڵه‌كوته‌یه‌ی به‌ بینینی یه‌كه‌مجاری تۆ بۆم سازبوو، هی دڵه‌ كوته‌ی دۆزینه‌وه‌ی هاوسه‌ری داهاووی ژیانم نه‌بوو، به‌ڵكوو دڵه‌ كوته‌ی دۆزینه‌وه‌ی هاوڕێیه‌كی خۆشه‌ویستی سه‌رده‌می منداڵیم بوو. هه‌ر بۆیه‌ ئێمه‌ نابێ جارێ بیر له‌ شتێكی وه‌ك زه‌وماوند بكه‌ینه‌وه‌، چوونكه‌ دڵه‌كوته‌كه‌ی من دڵه‌كوته‌ی دۆزینه‌وه‌ی هاوڕێیه‌كی سه‌رده‌می منداڵیم بووه‌، نه‌ك دڵه‌كوته‌ی دۆزینه‌وه‌ی هاوسه‌ری ژیانم.

رێبوار بڕێكی بیر له‌ قسه‌كه‌ی دوورگه‌ كرده‌وه‌ و گوتی: تا راده‌یه‌ك راست ده‌كه‌ی دوورگه‌گیان، به‌ڵام یه‌كجار واش نییه‌، له‌وانه‌شه‌ دڵت راستی كردبێ! به‌ڵام با به‌قه‌سه‌ی تۆبێ و جارێ بیر له‌شتی وا نه‌كه‌ینه‌وه‌ و هه‌ڵیگرین بۆ دواتر، به‌ڵكوو دواتر ئه‌و دڵه‌كوته‌یه‌ی تۆ باسی ده‌كه‌ی له‌نێوان من و تۆش دا ساز بوو.

ئه‌و رۆژه‌ من رێبوار جارێكی دیكه‌ یه‌كترمان ماچ كرده‌وه‌ و، وه‌ك سه‌رده‌می منداڵیمان بووینه‌وه‌ به‌هاوڕێی یه‌كتری. من و رێبوار سێ چوار ساڵی دیكه‌ش له‌و زانكۆیه‌ی داهاتوودا به‌یه‌كه‌وه‌ هاوڕێ بوون، به‌ڵام ئێمه‌ بۆ هه‌میشه‌ وه‌ك دوو هاوڕێ ماینه‌وه‌. رێبوار خۆشه‌ویست و هاوسه‌ری راسته‌قینه‌ی خۆی دۆزییه‌وه‌ و به‌یه‌كه‌وه‌ زه‌ماوه‌ندیان كرد و، منیش.. منیش.. نا.. من هی خۆمتان پێ ناڵێم، ئاخر ئه‌وه‌ی خۆم چیرۆكێكی سه‌یر و سه‌مه‌ره‌ و دوور و درێژی هه‌یه‌، ئه‌گه‌ریش زۆر حه‌زده‌كه‌ن بزانن من چیم كرد، ئه‌وه‌ به‌خه‌یاڵی خۆتان سه‌فه‌ر بكه‌ن بۆ داهاتوو و، وه‌رن له‌وێ به‌چاوی خۆتان ببینن كه‌ من له‌وه‌ێ چم كردووه‌.

دوورگه‌ چیرۆكه‌كه‌ی ته‌واو بوو، مامۆستا و هاوپۆلییه‌كانی هه‌موویان چاویان زه‌ق زه‌ق ببوو، ئه‌وه‌نده‌ سه‌ریان لێ سووڕمابوو نه‌بێته‌وه‌. رێبورا هه‌ر هێنده‌ی ئه‌و چیرۆكه‌ پێ خۆش بوو، هۆشی له‌ خۆی بڕابوو.

دوورگه‌ به‌گێڕانه‌وه‌ی ئه‌م چیرۆكه‌ ده‌یهه‌ویست پێمان بڵێ: وه‌رن با زۆر له‌دنیای رابردوودا نه‌ژین و زۆر بیر له‌ رابردوو نه‌كه‌ینه‌وه‌، وه‌رن با بڕێكیش دنیای داهاتوومان بێهێننه‌ پێش چاومان با بزانین له‌وێ چین و چۆنین و خه‌ریكی چین!؟ له‌وانه‌یه‌ ئێمه‌ هه‌موومان سه‌رده‌مایه‌كی له‌داهاتووش دا ژیابێتین. پێ ده‌چێ ئێمه‌ هه‌موومان رۆژگارێكی دوور، له‌وسه‌ری داهاتووڕا، له‌گه‌ڵ دنیایه‌ك دڵۆپه‌ بارانی به‌خوڕ، یان له‌گه‌ڵ هه‌زاران باوه‌ش كولووی به‌فری باڵدار، یان له‌گه‌ڵ بێ ئه‌ژمار تیشكی هه‌تاوی به‌ری به‌یانیان، یان له‌گه‌ڵ سه‌دان "با"ی جۆراوجۆر، به‌ربووبێتینه‌وه‌ يان سه‌فه‌رمان كردبێت بۆ سه‌ر ئه‌م سه‌رزه‌وینی ئێستایه‌مان و داهاتوومان له‌بیر چووبێته‌وه‌. كه‌واته‌ وه‌رن با خۆمان فێر بكه‌ین داهاتوو وه‌بیر خۆمان بهێنه‌وه‌، با بزانین له‌ داهاتوودا چی بووین؟ چۆن بووین؟ چمان ده‌كرد؟ ئه‌گه‌ر زانیمان له‌وداهاتوویه‌ی پێشووماندا زۆر سه‌ركه‌وتوو نه‌بووین، ئه‌گه‌ر زانیمان ئه‌و داهاتوویه‌ی رابردوومان داهاتوویه‌كی باش نه‌بووه‌، با هه‌وڵ بده‌ین له‌ ئێستاوه‌ خۆمان بۆ سه‌ركه‌وتن له‌ داهاتووی داهاتوودا به‌هێز بكه‌ین.

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی دوازده‌هه‌م:

به‌سه‌رهاتی یه‌كتر ناسینی دوورگه‌ و ژیلوان

نامه‌یه‌ك له‌ دوورگه‌وه‌ بۆ ژیلوان:

ژیلوان گیان سڵاو!چۆنی به‌قوربان؟ باشی گوڵه‌گیان؟ زۆرم پێخۆشه‌ كه‌ من یه‌كه‌م كه‌سم له‌پێش دایه‌ که‌ژێ گیان و بابه‌ عه‌دێ گیانت، له‌ وێبلاگه‌كه‌ت دا قسه‌ت بۆ داده‌نێم. زۆریشم پێ خۆشه‌ چوونكه‌ وێبلاگت هه‌یه‌ و منیش هه‌مه‌، جا بۆیه‌ ده‌بم به‌ ئاواڵت.

به‌ بابت بڵێ ئه‌گه‌ر‌ سه‌ردانی وێبلاگه‌كه‌تى كرد، له‌بیری نه‌چێ قسه‌كانی منت بۆ بگێڕێته‌وه‌! من دڵنیام تۆ له‌ قسه‌كانی من تێده‌گه‌ی.

ئاخر من ئه‌وه‌نده‌م منداڵ خۆش ده‌وێ نه‌بێته‌وه‌. هه‌ر بۆیه‌ باشیش ده‌توانم منداڵان له‌ قسه‌كانی خۆم تێ بگه‌یه‌نم.

به پووله‌ ئاره‌زووشتم گوتووه‌ ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ مامه‌ ناسرت شوویان به‌یه‌كتر كرد، ده‌بێ نه‌وت و شه‌ش خوشك و برایه‌كم بۆ سازبكه‌ن، ئاخر من بۆخۆم كچم و منداڵی كچیشم زۆر خۆش ده‌وێ، دیاره‌ منداڵی كوریشم زۆر خۆش ده‌وێ، به‌ڵام یه‌كدانه‌ برامان بسه‌، ده‌زانی بۆ؟ ئێستا پێت ناڵێم، دوایه‌ پێت ده‌ڵێم كه بۆچی یه‌ك برامان به‌سه‌، جارێ با ئه‌م قسه‌یه‌ وه‌ك رازێك له‌ به‌ینی خۆم خۆتدا بمێنێته‌وه‌، باشه‌ ژیلوان گیان!

ئێ زۆر باشه‌.. منیش ناوم"دوورگه‌"یه‌، هێشتا له‌ پشتی باوكه‌ ناسر و دایكه‌ ئاره‌زوومدام، من له‌ دووره‌وه‌ ئاگام له‌ دنیای ئێوه‌ هه‌یه‌، دنیای ئێوه‌ زۆر خۆشه‌، دنیای ئێمه‌ش زۆر خۆشه‌، ژیلوان گیان من جارێ ناتوانم بێم بۆ نێو دنیای ئێوه،‌ ئاخر ده‌زانی بۆ ؟ چوونكه‌ من له‌شم‌ له دنیای ‌پشتی باوكم دایه‌ و رۆحیشم له‌ دنیای پشتی دایكم دایه‌، تاكوو باوك و دایكشم به‌یه‌كه‌وه‌ نه‌خه‌ون و هه‌ردووك دنیای خۆیان تێكه‌ڵ نه‌كه‌ن و له‌ش و رۆحى منيش پێكه‌وه‌ نه‌نووسێننه‌وه،‌ خۆ ناتوانم بێمه‌ سه‌ر دنیای ئێوه‌، به‌ڵام قه‌ولت پێ ده‌ده‌م، یانی به‌ڵێنت پێ ده‌ده‌م، ئه‌گه‌ر بابه‌ ناسر و دایه‌ ئاره‌زوو منیان تێكه‌ڵكرد حه‌تمه‌ن دێم بۆ سه‌ردانت. باشه‌ به‌قوربان.

ژیلوان گیان ده‌زانی چییه‌؟! پشتی باوكم زۆر خۆشه‌، زۆریش گه‌رمه‌، به‌ڵام جار جاره‌ رقم له‌ بابه‌ ناسرم هه‌ڵده‌ستێ، ئاخر ده‌زانی بۆ؟ چوونكه‌ بابه‌ ناسر سیگار ده‌كێشێ، ده‌زانی سیگار چییه‌؟ ئا.. به‌ كوردی به‌ سیگار ده‌ڵێن: جگه‌ره‌‌. بابه‌ ناسر سیگار ده‌كێشێ‌ من ده‌قۆخم، زۆر ناخۆشه‌، جاری وایه‌ ئه‌وه‌نده‌ دووكه‌ڵ ده‌كا، هه‌ر ده‌ڵێی قۆڵه‌ كووره‌یه‌. به‌قوربانی دایه‌ ئاره‌زووم بم، ده‌زانی بۆ، چوونكه‌ ئه‌و جگه‌ره‌ ناكێشێ، بابه‌ ناسریش قه‌ولی به‌ دایه‌ ئاره‌زووم داوه‌ شه‌ش مانگ پێش له‌وه‌ی ئه‌من بنێرنه‌ نێو دنیای منداڵدانی دایكمه‌وه‌، سیگار نه‌كێشێ! بۆ ئه‌وه‌ی كاتێك دێمه‌ دنیای ئێوه‌ به‌ نه‌خۆشی نه‌یه‌م و بتوانم هه‌ڵات هه‌ڵات بكه‌م و پێ بكه‌نم. هه‌ر بۆیه‌ به‌قوربانی بابه‌ ناسریشم بم!

ژیلوان گیان ده‌زانی دایه‌ ئاره‌زوو و باوكه‌ ناسر چۆن منیان سازكردووه‌؟ باوك و دایكم منیان له‌ شیله‌ی گژ و گیا و خه‌ك و خۆڵی كوردستان سازكردووه‌، بابه‌ ناسرم چێشتی ئه‌وه‌نده‌ خۆش خۆش ساز ده‌كات نه‌بێته‌وه‌، دیاره‌ جاری واشه‌ چێشتی ئه‌وه‌نده‌ سه‌یریش سازده‌كات كه‌س پێ ناخورێ! هه‌مووشتێك تێكه‌ڵ ده‌كات، ئاخر چۆن شتی وا ده‌بێ؟ ده‌ی حه‌تمه‌نه‌ ده‌بێ بۆیه‌ تێكه‌ڵی ده‌كات ئیدی! بابه‌ ناسر هه‌مووجارێ له‌و چێشتانه‌ به‌شی منیش ده‌دات، منیش هه‌ندێكیان له‌به‌ر دڵی خۆم ده‌خۆم و هه‌ندێكیشان له‌به‌ر دڵی بابم ده‌خۆم. هه‌ندێكیشیان هه‌ر ناخۆم، یانی هه‌ر پێم ناخورێ خۆ زۆری نییه‌، وه‌ك چۆن تۆ له‌ منداڵی تاقه‌تی شیر خواردنت نه‌بوو، منیش رێك ئاوا.

ده‌زانی ژیلوان گیان قاپی چێشت خواردنه‌كه‌ی من چه‌نده‌ ده‌بێ؟ نازانی؟! هیچ نییه‌ بۆخۆم پێت ده‌ڵێم: قاپی چێشت خواردنه‌كه‌ی من به‌قه‌ت قاپی چێشت خواردنی مێرووله‌یه‌كی زه‌ردی بچۆكۆله‌ ده‌بێ، ئاخر من زۆر بچكۆله‌م، هه‌ر به‌قه‌ت مێرووله‌یه‌كی زه‌ردی بچۆكله‌ده‌بم و له‌ پشتی باوك و دايكم دام. ژیلوان گیان ده‌زانی من چیم پێ خۆشه‌؟ ئه‌وه‌نده‌م پێ خۆشه‌ ئه‌م به‌شه‌م له‌ پشتی باوكمه‌وه‌ بچێته‌ زگی دایكمه‌وه‌ نه‌بێته‌وه‌.. نه‌بێته‌وه‌! ئاخر من له‌ پشتی باوكم دا به‌ته‌نێ لاق و ده‌ست وسه‌ر و چاو و لووت و برۆ و ده‌م و لێوم هه‌یه‌، به‌شه‌كانی دیكه‌ی گیانی من یانی مێشك و دڵ و جه‌رگ خوێنه‌كه‌م له‌ پشتی دایكم دان، جا بۆیه‌ تا دایكه‌ ئاره‌زوو و باوكه‌ ناسرم به‌یه‌كه‌وه‌ نه‌خه‌ون و هه‌ردووك دنیای خۆیان تێكه‌ڵ نه‌كه‌ن و له‌ش و رۆحى منيش پێكه‌وه‌ نه‌نووسێننه‌وه،‌ ئه‌من ناتوانم بێمه‌ دنیای ئێوه‌. ئه‌وكات كه‌ به‌یه‌كیشه‌وه‌ خه‌وتن ده‌بێ نۆ مانگ له‌ دنیا و لانكه‌ی زگی دایكم دابم، تاكوو گه‌وره‌ ده‌بم و ده‌توانم بێمه‌ده‌رێ! ئه‌ه‌نده‌م پێ خۆشه‌ ئه‌تۆ و منداڵه‌كانی دیكه‌ی دنیاى ئێوه‌ له‌ نزیكه‌وه‌ ببینم هه‌رنه‌بێته‌وه‌! ژیلوان گیان ده‌ڵێن دنیای ئێوه‌ زۆر خۆشه‌، خۆزگه‌ زوو هاتبایه‌م، ده‌ڵێن له‌ دنیای ئێوه‌دا دایك و باوكه‌كان منداڵه‌كانیان ماچ ده‌كه‌ن، ئه‌وه‌نده‌م پێ خۆشه‌ دایكه‌ ئاره‌زوو و باوكه‌ ناسرم ماچم بكه‌ن نه‌بێته‌وه‌! خۆزگه‌م به‌خۆت كه‌ تۆ دایكه‌ که‌ژێ گیان و باوكه عه‌دێ گیانت ماچت ده‌كه‌ن. ده‌ڵێن له‌ دنیای ئێوه‌ منداڵه‌كان ده‌چن بۆ قوتابخانه‌‌ و فێری شت ده‌بن، من خوێنده‌واریم نییه‌، ده‌زانم تۆش هێشتا نه‌چووی بۆ قوتابخانه‌‌ به‌ڵام په‌له‌ مه‌كه‌، با بڕێكی دیكه‌ گه‌وره‌ بی، جا بچۆ بۆ قوتابخانه‌ و فێری نووسین و خوێندنه‌وه‌ به‌، باشه‌ به‌قوربان! ئه‌وه‌نێ منیش په‌له‌ ناكه‌م! ئه‌ی.. كه‌ خۆشه...!‌ ده‌ڵێن له‌ دنیای ئێوه‌ خۆر و مانگ و ئاو و با و باران و به‌فر و شاخ و شار و گوند و پێكه‌نین هه‌یه‌، خۆزگه‌م به‌خۆتان! ئه‌م هه‌موو شته‌ خۆشه‌تان هه‌یه‌! دنیای منیش زۆر خۆشه،‌ لێره‌ش شتی زۆر جوانی تێدایه‌، به‌ڵام پێم وانییه‌ به‌قه‌ت دنیای ئێوه‌ خۆش بێ، شاری پشتی بابم پڕ پڕه‌ له‌ منداڵی جوان جوان، به‌ڵام قه‌راره‌ من پێش هه‌موویان بێمه‌ دنیای ئێوه‌، ئاخر ده‌مێكه‌ له‌نۆبه‌ دا راوه‌ستاوم تا نۆره‌م هاتووه‌. خۆزگه‌م به‌خۆم. ده‌ی باشه‌ ژیلوان گیان با له‌وه‌ زیاتر ماندووت نه‌كه‌م. به‌ڵام له‌بیرت نه‌چێ، به‌بابت بڵێ ئه‌گه‌ر تاقه‌تی هه‌بوو با هه‌ندێك جار به‌سه‌رهاته‌كانی منت بۆ بخوێنێته‌وه‌. منیش به‌سه‌ر هاتی خۆشم هه‌یه‌، ئاخر منیش وه‌ك تۆ بابم به‌سه‌رهاته‌كانم بۆ ده‌نووسێته‌وه‌. خۆزگه‌م به‌ خۆمان.

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی یازده‌هه‌م:

دوورگه‌ له‌سه‌ر زگ راكشابوو، ده‌فته‌ری شێوه‌كارییه‌كه‌ی له‌به‌ر ده‌ستى بوو، بیری له‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌ چ وێنه‌یه‌ك بكێشێته‌وه‌، له‌ پڕ له‌ ده‌رگای ماڵه‌وه‌یان درا، دوورگه‌ ویستی بچێ ده‌گاكه‌ بكاته‌وه‌، دایكی گوتی: نا.. هه‌ڵمه‌سته‌ دوورگه‌ گیان، كچی خۆم، تۆ وێنه‌كه‌ت بكێشه‌وه‌، من ده‌چم ده‌یكه‌مه‌وه‌، دوورگه‌ له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ گوتی: سپاس دایه‌گیان، دوورگه‌ زگی له‌ ته‌ختی زه‌وین قایم كرده‌وه‌، ئیتر هه‌ڵنه‌ستا و خه‌ریكی كاره‌كه‌ی خۆی بۆوه‌، دایكی دوورگه‌ چوو ده‌رگای كرده‌وه‌، له‌پڕ یه‌كێك له‌ هاوڕێكانی دایكی هاته‌ ژوورێ، دوورگه‌ ویستی هه‌ستێته‌ سه‌رپێ و به‌خێر هاتنی هاوڕێكه‌ی دایكی بكا، به‌ڵام هاوڕێكه‌ی دایكی گوتی: نا.. دوورگه‌ گیان هه‌ڵمه‌سته‌، خه‌ریكی كاری خۆت به‌، تازه‌ دوورگه‌ هه‌ستابووشه‌ سه‌رپێ، به‌ڵام ئیتر ده‌فته‌ر وێنه‌كه‌ی بۆ سڵاو و چاكووچۆنی كردن له‌گه‌ڵ ئه‌و خاتوونه‌ جێ نه‌هێشت، دوورگه‌ گوتی: باشه‌ سپاس خاتوونه‌كه‌، درووگه‌ هێشتا خۆی پێ رازی نه‌كراوه‌ كه‌ چ وێنه‌یه‌ك  بكێشێته‌وه‌. ده‌ره‌وه‌ زۆر گه‌رم بوو، هه‌ركه‌س له‌ ده‌رێ بوایه‌ ئه‌وه‌نده‌ی ئاره‌قه‌ ده‌كرد نه‌بێته‌وه‌، ئه‌گه‌ر من له‌و كاتانه‌دا له‌ده‌رێ بوایه‌م هه‌ر فریا ده‌كه‌وتم به‌ ئاو خواردن توونێتیی خۆم بشكێنم، نازانم دوورگه‌ توونییه‌تی یان نا، به‌لام ده‌زانم ئه‌و خاتوونه‌ چوونكه‌ تازه‌ له‌ ده‌رێ هاتۆته‌ ژوورێ ده‌بێ زۆری توونی بووبێت، دوورگه‌ هێشتا هه‌ر خه‌ریكی بیركردنه‌وه‌یه‌، ئه‌ها بیرێك به‌ زه‌ینی گه‌یشت، له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ گوتی: ئه‌و خاتوونه‌ی هاتۆته‌ ماڵمان، باسی هه‌ر شتێكی كرد منیش هه‌وڵ ده‌ده‌م وێنه‌ی قسه‌كه‌ی بكێشمه‌وه‌، دوورگه‌ سه‌ری هه‌ڵێناو گوتی: ئه‌رێ خاتوون، خۆ قسه‌كانتان به‌جۆرێك نییه‌؟ ئه‌گه‌ر ده‌زانن قسه‌كانتان به‌جۆرێكه‌ با من بچمه‌ شوێنێكی دیكه‌، خاتوونه‌كه‌ش گوتی: نا.. نا.. كچه‌ جوان، پێویست ناكا لێره‌ بڕۆی، قسه‌كانمان شتی شاراوه‌ له‌ تۆی تێدانییه‌! دوورگه‌ ده‌ڵێ: سپاس، خاتوونه‌كه‌ش رووده‌كاته‌وه‌ دایكی دوورگه‌و ده‌ڵێ: كچێ دایه‌ دوورگه‌، كوڕه‌ بچكۆله‌كه‌م زۆر نازپه‌روه‌رده‌ بووه‌، خه‌تای خۆشمانه‌، له‌ راده‌به‌ده‌ر نازی ده‌كێشین، دوورگه‌ وێنه‌ی منداڵێكی نازپه‌روه‌رده‌ی كێشاوه‌، بۆ ئه‌وه‌ی نیشان بدا منداڵه‌كه‌ نازپه‌روه‌رده‌یه‌، كوڵمه‌كانی بۆ سوور سوور كرد، لێوه‌كانی به‌ره‌وخوارێ بۆ هه‌ڵقرچاند، منداڵه‌ بچكۆله‌كه‌ی ناو ده‌فته‌ره‌كه‌ی دوورگه‌ زۆر ناز نازییه‌، به‌هیچ رازی نییه‌، جا ئه‌خه‌ ئاوا چۆن ده‌بێ، خۆ نابێ وابێ، ده‌بێ وا نه‌بێ، خاتوونه‌كه‌ خه‌ریكه‌ قسه‌ ده‌كات، به‌ڵام دوورگه‌ هۆشی له‌ قسه‌كانی ئه‌و خاتوونه‌ بڕاوه‌، یانی هۆشی له‌ قسه‌كانی نه‌ماوه‌، دوورگه‌ خه‌ریكه‌ بیر له‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ و به‌خۆی ده‌ڵێ: تۆبڵێی چ بكه‌ین ئه‌و منداڵه‌ له‌ نازی نازییه‌تی و گوڕوو گرتن رزگاری بێ؟! دوورگه‌ هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی خه‌ریكی بیر كردنه‌وه‌ بوو، به‌بێ ئامانج و له‌خۆڕا، قه‌ڵه‌مه‌كه‌ی به‌سه‌ر سپیایی په‌ڕه‌كه‌ی ژێر ده‌ستی دادێناوده‌برد، كه‌ وه‌خۆ هاته‌وه‌، دیتی دوو شتی كێشاوه‌ته‌وه‌، شته‌كان له‌ باڵنده‌و شتی وا ده‌چوون، له‌پڕ، پڕبه‌گه‌رووی هاواری كرد: دۆزیمه‌وه‌! دیتمه‌وه‌! دۆزیمه‌وه‌! خاتوونكه‌! خاتوونه‌كه‌! ئه‌گه‌ر ده‌تهه‌وێ منداڵه‌كه‌ت له‌ گوڕووگرتن و ناز نازییه‌تی رزگاری بێ، بچۆ له‌ بازار مریشكێك و كه‌ڵه‌شێرێكی بۆ بكڕه‌، هه‌ر هیچ نه‌بێ، ئه‌گه‌ر ئه‌وانیشت ده‌ست نه‌كه‌وت، یان یه‌ك دوو جووجه‌ڵه‌، یان پشیله‌ك، یان سه‌گێكی بۆ په‌یدا بكه‌ی و بۆی ببه‌یه‌وه‌ بۆ ماڵێ، باش ده‌بێ.

دوورگه‌ دڵنیا نییه‌ ئه‌و پێشنیاره‌ی كردوویه‌تی، كه‌ باشه‌ یان خراپه‌، به‌ڵام له‌ شتێك زۆر دڵنیایه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌: هه‌ركات بیر له‌ شتێك بكاته‌وه‌ و له‌و بیركردنه‌وه‌یه‌دا به‌ ئه‌نجامێك بگا و له‌ دڵی خۆیدا رای نه‌گرێ و بیدركێنێ، ئه‌گه‌ر ئه‌نجامی ئه‌و بیركردنه‌وه‌یه‌ی قازانجیشی نه‌بێ، ده‌زانێ زه‌ره‌ری نییه‌.

دوورگه‌ ئه‌وه‌ی باشه‌ هیچ كات ئه‌و قسانه‌ی بیری لێ كردوونه‌ته‌وه‌، له‌ دڵی خۆیدا رایان ناگرێ، ئه‌و خۆی فێر كردووه‌ قه‌ت قسه‌كانی خۆی به‌كه‌م نه‌زانێ و هه‌ركات به‌پێویستی زانی، به‌زمانی، به‌ خه‌ڵكانی، ده‌ورووبه‌ره‌ی، خۆی، بڵێ.

من ده‌زانم بۆچی دوورگه‌ پێشنیاری به‌و خاتوونه‌ كرد كه‌ جووجه‌ڵه‌ و شتی وا بۆ منداڵه‌ نازپه‌روه‌رده‌كه‌ی بكڕێ، دوایه‌ ده‌چم به‌و خاتوونه‌ش ده‌ڵێم كه‌ بۆچی دوورگه‌ ئه‌و پێشنیاره‌ی كرد، ئه‌گه‌ر ئێوه‌ش منداڵی ناز نازی و گوڕوودارتان هه‌یه‌، یان جووجه‌ڵه‌، یان پشیله‌ یان، سه‌گ یان، مریشكێك و كه‌ڵه‌شێرێك و شتێكی وای بۆ ڕاگرن، ئه‌وكات بۆتان ده‌رده‌كه‌وێ ئه‌و قسه‌یه‌ی دوورگه‌ چه‌نده‌ راسته‌.  

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی ده‌هه‌م:

"ژیرۆ" هیچ كات پێكه‌نین له‌سه‌ر لێوه‌كانی ناتۆرێ، هه‌ر ده‌ڵێی له‌ كاتی له‌دایك بوونیشیدا به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ له‌دایك بووه‌.

دوورگه‌ دووجار ژیرۆی بینیوه‌، به‌ڵام هیچ كات روخساره‌ شاد و ده‌م به‌ پێكه‌نینه‌كه‌ی ژیرۆی له‌یاد نه‌كردووه‌.

دوورگه‌ ئاواته‌ خوازه‌ كه‌ جارێكی تر و زۆر جاری تریش ژیرۆی ده‌م به‌ پێكه‌نین ببینێته‌وه‌.

ژیرۆ هیچ كات پێكه‌نین له‌ لێوه‌ نازداره‌كانی ناتۆرێ، هه‌ر ده‌ڵێی ئه‌وكاته‌ی وا له‌ سكی دایكیشیا بووه‌، به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ مه‌گیرانیان پێ كردووه‌!

دوورگه‌ دووجار به‌رێكه‌وت چاوی به‌ ژیرۆی ژیر كه‌وتووه‌، به‌ڵام هیچ كات حه‌ز ناكات روخساره‌ شاد و ده‌م به‌خه‌نده‌كه‌ی ژیرۆی ژیر له‌بیر به‌رێته‌وه‌.

دوورگه‌ چاوی قووچاندووه‌ و ده‌ستی له‌سه‌ر دڵی داناوه‌ و خه‌ریكه‌ له‌گه‌ڵ دڵی ئه‌دوێ و به‌ دڵی ده‌ڵێ: خۆزگه‌! خۆزگه‌! خۆزگه‌ ئه‌ی دڵی من! دایكی منیش برایه‌كی ژیكه‌ڵانه‌ی وه‌ك ژیرۆی ده‌م به‌خه‌نده‌ی بۆ سازكربایه‌م! خۆزگه‌! خۆزگه‌! خۆزگه‌...

ژیرۆ هه‌میشه‌ پێ ئه‌كه‌نێ، هیچ كه‌س ناتوانێ وه‌ك ژیرۆ پێ بكه‌نێ، هه‌ركه‌س بتوانێ وه‌ك ژیرۆ پێ بكه‌نێ، خۆزگه‌م به‌خۆی ده‌بێ! ژیرۆ ته‌نانه‌ت له‌ ناو خه‌ویشا پێ ئه‌كه‌نێ، پێكه‌نین هیچ كات له‌سه‌ر لێوه‌جوانه‌كانی ژیرۆ خه‌وی لێ ناكه‌وێ.

دوورگه‌ دوور ئه‌ڕوانێ، زۆر زۆر دوور، كاتێك دوورگه‌ دوور ئه‌ڕوانێت، بیر و هۆشی تا دوورترینی دوورگه‌كان ئه‌ڕوات، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌وا پڕن له‌ شادی، پڕن له‌ خۆشی، پڕن له‌ میهره‌بانی، پڕن له‌ راستی، له‌ راست گۆیی، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌وا پڕن له‌ ده‌نگی نوێ، له‌ مۆسیقای نه‌بیستراو، له‌ پێكه‌نینی ژیرانه‌، له‌ هه‌ڵبه‌زین، له‌ دابه‌زین، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌وا ‌ دوورن له‌ دڵه‌خورپه‌، له‌ دزێوی، له‌ دڵهێشان، له‌ دڵته‌نگی، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌ به‌تاڵن له‌ خامۆشی، به‌تاڵن له‌ ناخۆشی، به‌تاڵن له‌ نه‌خۆشی، به‌تاڵن له‌ هه‌ژاری، به‌تاڵن له‌ خۆبه‌زل زانی، به‌تاڵن له‌ نامیهره‌بانی، به‌تاڵن له‌ شه‌ڕ و شۆڕی نه‌زانی، به‌تاڵن له‌ ترسه‌نۆكی، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌وا ‌ پڕن له‌ هیوا، پڕن له‌ ئاواتی ره‌نگاڵه‌یی، پڕن له‌ یه‌كسانی، پڕن له‌ ئازادی!

دوورگه‌ دوور ئه‌ڕوانێ، دوورگه‌ زۆر زۆر دوور ئه‌ڕوانێ، دوورگه‌ كاتێ دوور ئه‌ڕوانێ، خۆی له‌ نێوه‌ڕاستی ده‌ریایه‌كی گه‌وره‌ و له‌ ناوه‌ندی دوورگه‌یه‌كی بچووكتر له‌ ده‌ریاگه‌وره‌كه‌دا ده‌بینێته‌وه‌، كه‌ خۆی و ژیرۆی ژیری برای ده‌ستی یه‌كتریان گرتووه‌ و پڕ به‌ گه‌روو پێ ئه‌كه‌نن و له‌ قه‌راخی لمی زه‌ریا، به‌ پێخواسی و به‌پێی په‌تی به‌سه‌ر لمی دوورگه‌ خۆشه‌ویسته‌كه‌ی خۆیاندا هه‌ڵدێن و خۆ به‌ زه‌وی داده‌ده‌ن و هه‌ڵده‌ستنه‌وه‌ و خۆ به‌ ئاو داده‌ده‌ن و دێنه‌وه‌ ده‌رێ و پشت له‌ "با" ده‌كه‌ن و به‌هێزی بازووه‌ به‌هێزه‌كانی "با" هه‌نگاوه‌كانیان تووندتر ده‌كه‌ن و به‌هه‌ڵاتنه‌وه‌ ده‌نگی پێكه‌نینه‌كانیان له‌گه‌ڵ هاژه‌ی"با" ده‌خه‌نه‌ پێش بڕكێ و قاقاكانیان بۆ هه‌موو دوورگه‌كانی ده‌ورووبه‌ر و ئه‌ولاتری خۆشیان به‌ دیاری به‌ڕێ ده‌كه‌ن و روو ده‌كه‌نه‌وه‌ "با" و به‌ره‌و رووی "با" هه‌ڵێن و سه‌ر و پرچ و فۆكله‌ و كاكۆڵه‌ زێڕینه‌كانی خۆیان ده‌خه‌نه‌ ناو ده‌ستی "با"وه‌ و به‌ خه‌نده‌وه‌ به‌ "با" ده‌ڵێن: ئه‌ی "با"! ئه‌ی "با"ی میهره‌بان! به‌ده‌ستی نه‌رمت سه‌ر و پرچمان، وه‌كوو ئاڵایه‌ك، ئاڵایه‌كی جوان ، ئاڵای رزگاریی گشت بوونه‌وه‌ران، بشه‌كێنه‌وه‌! بشه‌كێنه‌وه‌! بشه‌كێنه‌وه‌...

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی نۆهه‌م:

زه‌رگه‌ته‌یه‌ك به‌سه‌ر گۆنای دوورگه‌وه‌ی داوه‌، لایه‌كی روومه‌تی ده‌ڵێی فوودانه‌یه‌ هه‌ڵمساوه‌، دوورگه‌ له‌به‌ر هه‌ڵمسانی سه‌ر كۆڵمه‌ی یه‌كێك له‌ چاوه‌كانی جوان دیار نییه‌، دوورگه‌ هه‌ست به‌ ئازاری پێوه‌دانه‌كه‌ ناكات، ئاخر هه‌ر یه‌كه‌م جار كه‌ زه‌رگه‌ته‌كه‌ پێوه‌یدا ئازاری هه‌بوو، ئێستا ئازاره‌كه‌ی نه‌ماوه‌، ئێستا خۆی زۆر پێ جوانه‌، له‌ به‌یانییه‌وه‌ تا كاتی چوونی بۆ قوتابخانه‌ سه‌ت جاری چاو له‌ ئاوێنه‌ كردووه‌، هه‌مووجارێ كه‌ چاو له‌ ئاوێنه‌كه‌یان ده‌كات، به‌ خۆی ده‌ڵێ: چه‌نێ سه‌یره‌، تا ئێستا دوورگه‌ی ئاواهیم نه‌بینی بوو، چه‌نێ خۆشه‌ من له‌ یه‌ك كات دا دوو كه‌س بم، دوو دوورگه‌ بم، دوو نه‌فه‌ر بم!

دوورگه‌ چووه‌ ناو پۆله‌وه‌، ئه‌مڕۆ دوورگه‌ بڕێك درێنگ گه‌یشته‌ سه‌ر پۆل، كاتێك ده‌رگای پۆلی كرده‌وه‌، سه‌ره‌تا بۆ دوو چركه‌ هاوپۆلییه‌كانی نه‌یانناسییه‌وه‌، ته‌نانه‌ت یه‌كیان خه‌ریك بوو پێی بڵێ: كچی باش تۆ پۆلی چه‌ندی؟ ئه‌وه‌ لێره‌ چ ده‌كه‌ی؟ ئێره‌ پۆلی تۆ نییه‌، بڕۆ ده‌رێ!

له‌پڕ سیروان یه‌ك بۆخۆی له‌ قاقای پێ كه‌نینی دا، گوتی: كوڕه‌ خۆ ئه‌وه‌ دوورگه‌یه‌! كچێ دوورگه‌ ئه‌وه‌ بۆ ئاوات لێ هاتووه‌؟! ناكا چووبێتی شانه‌ی زه‌رگه‌تانت تێك دابێ؟!

منداڵه‌كانی دیكه‌ش له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ورده‌ ورده‌ خه‌ریك بوون دوورگه‌یان ده‌ناسییه‌وه‌، دایانه‌ قاقای پێكه‌نین، دوورگه‌ش وێڕای ئه‌وان ده‌ستی كرد به‌ پێ كه‌نین.

هێشتا پێكه‌نینه‌كه‌یان ته‌واو نه‌ببوو كه‌ مامۆستاكه‌یان له‌ پۆل هاته‌ ژوورێ، مامۆستاش سه‌ره‌تا دوورگه‌ی نه‌ناسییه‌وه‌، چاوێكی له‌ دوورگه‌ كرد و به‌ ناره‌حه‌تییه‌وه‌ به‌ منداڵه‌كانی دیكه‌ی گوت: ئه‌وه‌ ئه‌و پێكه‌نینانه‌تان له‌ چی بوو؟ ناكا به‌ دوورگه‌ پێ كه‌نیبێتن؟! ها؟!

دوورگه‌ هه‌ڵیدایه‌ ناو قسه‌كانی مامۆستاكه‌یان و گوتی: نا.. نا.. هیچ نییه‌ مامۆستا، لێیان گه‌ڕێ، با پێ بكه‌نن، ئاخر منیش بۆخۆم زۆرم پێكه‌نین به‌ خۆم دێت، چاوت لێ نییه‌ مامۆستا چۆن گووپم هه‌ڵمساوه‌، هه‌ر ده‌ڵێی به‌ دزییه‌وه‌ سێوێكم به‌ ساخی خستۆته‌ ناو زارمه‌وه‌!

دوورگه‌ و هاوپۆلییه‌كانی وه‌ك ئه‌وه‌ی شتێكی زۆر گرنگیان وه‌بیر هاتبێته‌وه‌، له‌ڕێوه‌ بێ ده‌نگ بوون و باسه‌كه‌یان گۆڕی و به‌ تامه‌زرۆییه‌وه‌ چاوه‌ڕاوانی یه‌كه‌م قسه‌ی مامۆستاكه‌یان بوون.

مامۆستاش هه‌ستی به‌و چاوه‌ڕوانییه‌ كرد و هه‌ر بۆیه‌ به‌بێ راوه‌ستان گوتی: هه‌ر وه‌ك هه‌موومان ئاگادارین ماوه‌یه‌ك له‌وه‌ پێش، وامان بڕیار دا كه‌ ئه‌گه‌ر هاتینه‌وه‌ بۆ قوتابخانه‌، له‌سه‌ر بابه‌ته‌كه‌ی ئه‌و رۆژه‌ی دوورگه‌ قسه‌ بكه‌ین! یانی دابنیشین و بیرۆكه‌كانمان بخه‌ینه‌ سه‌ر یه‌ك تا بزانین كه‌ ئه‌رێ چۆن ده‌كرێ یارمه‌تیی ئه‌و منداڵه‌ فه‌قیر و هه‌ژارانه‌ بده‌ین؟!

دوای ئه‌و قسه‌یه‌ی مامۆستا، منداڵه‌كان هه‌ر یه‌كه‌ و به‌ نۆبه‌ی خۆی بیرۆكه‌كه‌ی خۆی باس كرد و پێكه‌وه‌ قسه‌یان له‌سه‌ر بیرۆكه‌كانی یه‌كتری كرد، گشت بیرۆكه‌كان بیرۆكه‌ی زۆر جوان و رێك و پێك بوون، به‌ڵام هه‌موو چاوه‌ڕوانی دوورگه‌ بوون كه‌ بزانن ئایا دوورگه‌ بیرۆكه‌كه‌ی چییه‌!

دوورگه‌ گوتی: مامۆستا! هاوڕێیان! بیرۆكه‌كانی هه‌مووتانم پێ جوان بوو، شتی زۆر جوان و باشتان پێشنیار كرد، به‌ڵام بیرۆكه‌كانی ئێوه‌ بۆ ماوه‌یه‌كی كاتی منداڵه‌كان له‌ هه‌ژاری رزگار ده‌كات، ئه‌گه‌ر به‌نۆبه‌ش بێت با من بیرۆكه‌كه‌ی خۆم باس بكه‌م! من حه‌ز ده‌كه‌م جوان سه‌رنجی بیرۆكه‌كه‌ی من بده‌ن، ئاخر بیرۆكه‌كه‌ی من كارێك ده‌كات بۆ هه‌تا هه‌تایه‌ هه‌ژاری و ده‌س كورتی ببڕێته‌وه‌ و ته‌واوبێت! ده‌بێ بیرێك بكه‌ینه‌وه‌ بۆ هه‌میشه‌ هه‌ژاری بن بڕ بكه‌ین نه‌ك بۆ ماوه‌یه‌كی كورت!

دوورگه‌ ئاوای ده‌ست به‌ باس كردنی بیرۆكه‌كه‌ی كرد: هه‌موومان ده‌م و چاومان ره‌ش ده‌كه‌ین، ره‌ش ره‌ش، به‌ ره‌ژی و خه‌ڵووز ده‌مووچاومان ره‌ش ده‌كه‌ین، یه‌كی پارچه‌یه‌كی سپی له‌سه‌ر سینگمان ده‌ده‌ین، له‌سه‌ر پارچه‌كان به‌ خه‌تێكی گه‌وره‌ ده‌نووسین: "هه‌ژاری مه‌هێڵن!" ئه‌وكات هه‌موومان ده‌ستی یه‌كتر ده‌گرین و له‌ شۆنه‌ گشتییه‌كانی شار به‌ ئارامی تێپه‌ڕ ده‌بین، دوایی ده‌چینه‌ به‌ر ده‌م "وه‌زاره‌تی نه‌هێشتنی هه‌ژاری" و ئه‌وكات چیرۆكه‌كه‌ی ئه‌و رۆژه‌ كه‌ بۆم گێڕانه‌وه‌، ده‌كه‌ین به‌ شانۆ گه‌ری و له‌به‌ر ده‌م به‌ڕێوه‌به‌رانی ئه‌و وه‌زاڕه‌ته‌ چیرۆكه‌كه‌ به‌ شانۆگه‌ری دووپات ده‌كه‌ینه‌وه‌، له‌ كۆتایی دا داوا له‌ به‌رپرسانی نه‌هێشتنی هه‌ژاری ده‌كه‌ین كه‌: هه‌رچی منداڵی سه‌ر شه‌قام و منداڵی ده‌س ته‌نگ و هه‌ژاره‌، كۆیان بكه‌نه‌وه‌ و له‌ هه‌ژاری و نه‌داری بیانپارێزن و بیاننێرن بۆ قوتابخانه‌ و یارمه‌تی بنه‌ماڵه‌كانیان بده‌ن!

ئه‌وكات ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ماڵێ و خۆمان بۆ چالاكییه‌كانی پشووی هاوین ئاماده‌ ده‌كه‌ین.

ئاخر ئه‌و رۆژه‌، دوایین رۆژی هاتنی منداڵه‌كان بۆ قوتابخانه‌ بوو، یانی كاتی پشووی هاوین هاتبوو، منداڵه‌كانیش هاتبوون ئه‌نجامی تاقی كارییه‌كانانیان بزانن و كارنامه‌كانیان وه‌ربگرنه‌وه‌، بۆیه‌ دوورگه‌ ئه‌و قسه‌یه‌ی كرد!

به‌و هیوایه‌ی كه‌ مامۆستا و منداڵه‌كانی تریش بیرۆكه‌كه‌ی دوورگه‌یان به‌ دڵ بووبێت و بۆ ناڕه‌زایه‌تی ده‌ر بڕین بچنه‌ به‌ر ده‌م " وه‌زاره‌تی نه‌هێشتنی هه‌ژاری"!

هه‌ر وه‌ها هه‌موومان هیوادارین كه‌ دوورگه‌ و هاوپۆلییه‌كانی له‌ تاقی كارییكانی ئاخری ساڵدا سه‌ركه‌وتبێتن و هه‌مووشیان ده‌ره‌جه‌(نومره‌)ی به‌رز و باشیان وه‌ده‌ست هێنابێت!

به‌و هیوایه‌!

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی هه‌شته‌م:

دوورگه‌ هه‌ردووك ده‌سته‌كانی خستۆته‌ بن چه‌ناگه‌ی، دوورگه‌ چۆته‌ ناو فكر و خه‌یاڵاته‌وه‌، دوورگه‌ هۆشی له‌ پۆل نه‌ماوه‌، نازانێ مامۆستا باسی چی ده‌كات، جار جاره‌ بزه‌یه‌كی دێـته‌ سه‌ر لێوه‌ سووره‌ ته‌ڕه‌كانی و جار جاره‌ش قامكه‌ تیتۆله‌كانی به‌سه‌ر چاه‌كانی دا ده‌خشێنێ، هه‌ست ده‌كه‌م دوورگه‌ به‌ دزییه‌وه‌ خه‌ریكی فرمێسك سڕینه‌، ئا.. راسته‌ دوورگه‌ ده‌گری، به‌ڵام پێم وابێ به‌ زۆری خۆی راگرتووه‌، به‌ڵام بۆ ئه‌وه‌ی كه‌س هه‌ست به‌ فرمێسك و گریانه‌كه‌ی نه‌كات به‌بێ ده‌نگی ده‌گری!

دوورگه‌ هه‌میشه‌ خۆشحاڵه‌، ئه‌وه‌ چۆنه‌ ئه‌مڕۆ دڵی پڕه‌؟! كاتێك كه‌سێك به‌ بێ ده‌نگی ده‌گری، گریانه‌كه‌ی زۆر جوانه‌، دایكم ده‌یگوت: ئه‌و كه‌سانه‌ی به‌بێ ده‌نگی فرمێسكیان له‌ چاوی دێته‌ خوارێ، خه‌مه‌كانیان زۆر پیرۆزه‌، یانی خه‌مه‌كانیان بۆ جوانییه‌كانه‌!

بابم زۆر جار به‌بێ ده‌نگی گریاوه‌، كه‌وابێ بابم خه‌می پیرۆز و جوانی زۆره‌!

تۆ بڵێی دوورگه‌ بۆ چ خه‌مێكی جوان بگری؟!

دوورگه‌ حه‌ز ناكات كه‌س چاوی له‌ گریانه‌كه‌ی بێت، ئاخر ئه‌و حه‌ز ناكات كه‌س به‌ دڵ ته‌نگییه‌كانی ئه‌و دڵته‌نگ بێت! دوورگه‌ هه‌میشه‌ بزه‌ی له‌سه‌ر لێو بووه‌، نازانم بۆ ئێستا به‌بێ ده‌نگی فرمێسك هه‌ڵ ده‌ڕێژێت؟!

دوورگه‌ خۆی پێ رانگه‌یرا، سه‌ری خسته‌ سه‌ر كورسییه‌كه‌ و هه‌نیسكه‌كانی تووند تر بوون، ورده‌ ورده‌ خه‌ریك بوو ده‌نگی گریانه‌كه‌ی به‌رز ده‌بۆوه‌، ده‌ڵێی به‌ هه‌رچی هێز و توانای خۆی كه‌ هه‌یه‌تی ده‌یهه‌وێ پێشی هه‌نیسكه‌كانی بگرێ، به‌ڵام دوورگه‌ خۆی پێ راگیر نه‌كرا.

هه‌موو منداڵه‌كان هه‌ستیان به‌ گریانه‌كه‌ی دوورگه‌ كرد! بێ ده‌نگییه‌كی سه‌یر ته‌واوی پۆله‌كه‌ی داگرتووه‌، كه‌س ده‌نگی لێوه‌ نایه‌ت، سیروان به‌ سه‌رسووڕمانه‌وه‌ چاو له‌ دوورگه‌ ده‌كات، ئاخر تا به‌ ئێستا كه‌س گریانی دوورگه‌ی نه‌دیتبوو، سیروان له‌بیری هاته‌وه‌ یه‌كه‌م جار كه‌ دوورگه‌ی ناسی، له‌خۆڕا له‌گه‌ڵی به‌شه‌ر هات و سه‌ری به‌ لێواری دیوارێكدا دا، سه‌ری دوورگه‌ خوێنی لێ هاتبوو، به‌ڵام دوورگه‌ ئه‌وكات نه‌ شكایه‌تی له‌ سیروان كردبوو، نه‌ ئه‌وه‌ی تۆڵه‌شی لێ كردبۆوه‌، ته‌نیا به‌ سیروانی گوتبوو: كوڕی باش خۆ هێشتا ئه‌من و ئه‌تۆ یه‌كتر ناناسین، بۆ له‌ خۆڕا له‌گه‌ڵ من به‌شه‌ر هاتی و سه‌رت شكاندم؟ بڕۆ جارێكی دیكه‌ له‌خۆڕا له‌گه‌ڵ خه‌ڵك به‌شه‌ڕ مه‌یه‌! من ده‌تبه‌خشم، نه‌ تۆڵه‌ت لێ ده‌كه‌مه‌وه‌ و نه‌ به‌ مامۆستاش ده‌ڵێم! بڕۆ ئه‌و كاره‌ ناشیرنه‌ دووپات نه‌كه‌یه‌وه‌! بڕۆ ده‌ی!

سیروان ئه‌وكات زۆر له‌و كاره‌ی كه‌ كردبووی په‌شیمان ببۆوه‌ و زۆر زۆری خه‌جاڵه‌تی كێشابوو!

هه‌ر له‌دوای ئه‌و رووداوه‌شه‌وه‌ بوو كه‌ سیروان خۆشی له‌ دوورگه‌ هاتبوو و له‌گه‌ڵی ببوو به‌ هاوڕێیه‌كی زۆر باش!

مامۆستا هێشتا هیچی نه‌گوتووه‌، پێم وابێ ده‌یهه‌وێ دوورگه‌ به‌كه‌یف و دڵی خۆی بگری و ئه‌وكات كه‌ ژیر بۆوه‌ لێی بپرسێ: دوورگه‌ گیان بۆچی ده‌گریای؟

سیروان هه‌ر چاوی له‌ دوورگه‌یه‌، سیروان دڵی پڕ بووه‌، سیروان خه‌ریكه‌ به‌بێ ویستی خۆی فرمێسكه‌كانی له‌ چاوه‌كانی بێنه‌ خوارێ، سیروانیش خۆی پێ راگیر نه‌كرا و ده‌ستی خسته‌ ملی دوورگه‌وه‌ و وێڕای دوورگه‌ ده‌ستی كرد به‌ گریان، ئاخر سیروانیش له‌مێژ بوو نه‌گریابوو، زۆر ده‌مێك بوو نه‌گریابوو، له‌وكاته‌یه‌وه‌ كه‌ منداڵه‌كانی قوتابخانه‌ به‌ سیروانیان گوتووه‌: سیوان زۆر به‌غیره‌ته‌ و قه‌ت ناگری، سیروانیش قه‌ت له‌ رووی هه‌ڵ نه‌هاتووه‌ بگری، سیروانیش زۆر جار حه‌زی كردبوو بگری، سیروان گریانی دووسێ ساڵی له‌ خۆی دا راگرتبوو، به‌ڵام كه‌ گریانی دوورگه‌ی بینی ئه‌ویش رووی كریه‌وه‌ و وێڕای دوورگه‌ به‌گریان تۆڵه‌ی ئه‌و هه‌موو نه‌گریانانه‌ی ساڵانی رابردووی كرده‌وه‌! دوورگه‌ش ده‌ستی خسته‌ ملی سیروانه‌وه‌ و تا خه‌مه‌كانیان سووك بوو و فرمێسكه‌كانیان ته‌واو بوو گریان، مامۆستا و ماباقی قوتابییه‌كانیش دڵیان پڕ ببوو، به‌ڵام ئه‌وان گریانیان نه‌ده‌هات، ئاخر ئه‌وان نه‌یانده‌زانی بۆچی بگرین!

دوورگه‌ به‌ده‌م هه‌نیسكه‌وه‌ سه‌ری هه‌ڵێنا و رووی كرده‌ مامۆستاكه‌یان و گوتی: مامۆستا ببووره‌ دڵم پڕ بوو، حه‌زم كرد بڕێ بگریم، ببوورن كه‌ كاتی ده‌رسه‌كه‌م به‌ گریان گرت.

دوورگه‌ رووی كرده‌ سیروان و به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ گوتی: ئه‌..ه..! ده‌ باشه‌ ده‌ی! هه‌ر بڵێ من به‌غیره‌تم و گریانم نایه‌ت! ئه‌وه‌نێ تۆش گریای!

دوورگه‌ رووی كرده‌ قوتابییه‌كان و گوتی: سیروان زۆر دڵپاكه‌، درووسته‌ شه‌ڕانییه‌ به‌ڵام من ده‌زانم سیروان له‌ هه‌موومان دڵی ناسكتره‌، ئه‌وه‌نێ به‌گریانی من گریانی هات! كه‌وابێ ئه‌وه‌نده‌ی پێ مه‌ڵێن: سیوان به‌غیره‌ته‌ و قه‌ت ناگری! خۆ گریان كاری به‌ غیره‌ت و وره‌وه‌ نییه‌، هه‌مووكه‌س گریانی له‌ گیانی دا هه‌یه‌، هه‌ركه‌س بتوانێ بۆ خه‌مه‌ جوانه‌كان بگری ئه‌وه‌ ئه‌و كه‌سه‌ له‌هه‌مووكه‌س به‌ وره‌تر و به‌غیره‌ت تره‌، گریان مرۆڤه‌كان جوان ده‌كات، مرۆڤه‌كان خاڵی له‌ دڵره‌قی و بوغز و نه‌فره‌ت ده‌كات، هه‌ركات هه‌ستتان كرد كه‌ ده‌بێ بگرین، به‌بێ شه‌رم بگرین، گریان زۆر جوانه‌ زۆر زۆریش باشه‌، مگه‌ر نا مامۆستا؟!

مامۆستا گوتی: راسته‌ دوورگه‌ گیان، ئه‌تۆ بۆخۆت له‌ هه‌مووكه‌س جوانتر ده‌گریای، من قه‌ت گریانی ئاوا جوان و پیرۆزم نه‌بینی بوو، به‌ڵام حه‌ز ده‌كه‌ین ئه‌گه‌ر خۆت حه‌زت لێبوو هۆكاری گریانه‌كه‌تمان بۆ باس بكه‌ی!

دوورگه‌ گوتی زۆر باشه‌ مامۆستا، به‌چاوان.

دوورگه‌ ئاوای ده‌ست به‌ گێڕانه‌وه‌ی هۆكاری گریانه‌كه‌ی كرد: مامۆستا رۆژێكی له‌ پارك ده‌گه‌ڕاینه‌وه‌، سێ منداڵی بچووكی زۆر جوانم بینی، له‌گه‌ڵ دایكیان له‌ قه‌راخ شۆسته‌( پیاده‌ره‌و)یه‌ك دانیشتبوون، یه‌كێك له‌ منداڵه‌كان كه‌ له‌ هه‌موویان بچووكتر بوو، له‌سه‌ر كۆشی دایكی خه‌وی لێ كه‌وتوو، دایكیشی سه‌ری خستبۆ سه‌ر شانی منداڵه‌كه‌ی و خه‌وی لێ كه‌وتبوو، به‌ڵام دوو منداڵه‌ بچووكه‌كه‌ی دیكه‌، به‌خه‌به‌ر بوون، یه‌كیان ده‌ستی بۆ لای ئێمه‌ رادێرا و پێی گوتین: تكایه‌ خێرێكمان پێ بكه‌ن! به‌ڵام ئه‌وه‌كه‌ی دیكه‌یان گوتی: كاكه‌ كاكه‌..! وه‌ره‌ تا دایكم خه‌وتووه‌ بچین یاری(كایه‌) بكه‌ین !

دایكم پاره‌یه‌كی ده‌رهێنا كه‌ بیدا به‌و منداڵه‌ی داوای خێری لێ كردبووین، دایكم پاره‌كه‌ی بۆ منداڵه‌كه‌ راگرت، به‌ڵام منداڵه‌كه‌ هۆشی نه‌مابوو، پێم وابێ به‌قسه‌ی خۆشكه‌ چووكه‌كه‌یدا تازه‌ وه‌بیری هاتبۆوه‌ كه‌ ئه‌وانیش ده‌بێ یاری بكه‌ن، هه‌ر بۆیه‌ له‌ خۆشی یاری و كایه‌كردن له‌بیری چۆوه‌ كه‌ داوای چی له‌ دایكم كردبوو و ده‌ستی خۆشكه‌ بچووكه‌كه‌ی گرت و به‌یه‌كه‌وه‌ هه‌ڵاتن بۆ یاری كردن و پاره‌كه‌ش هه‌روا له‌ ده‌ستی دایكم دا مایه‌وه‌.

مامۆستا..! منداڵه‌كان زۆر جوان بوون! ره‌نگی مووی سه‌ریان، له‌به‌ر گه‌رمای خۆر زه‌رد زه‌رد ببوو، به‌ چاوه‌ شینه‌كانیان و به‌ مووه‌كاڵه‌كانیانه‌وه‌ هه‌ر ده‌تگوت بۆخۆشیان منداڵی هه‌تاون، مامۆستا منداڵه‌كان هه‌ڵاتن و لێمان دوور كه‌وتنه‌وه‌ و بۆخۆیان خه‌ریكی یاری بوون.

مامۆستا كه‌ باسی شه‌و و رۆژت كرد، كوتووپڕی ئه‌و دیمه‌نه‌م وه‌بیر هاته‌وه‌، زۆر زۆرم حه‌ز ده‌كرد ئه‌وانیش وه‌ك ئێمه‌ بیانتوانیبایه‌ بخوێنن و فێری زانست و زانیاری ببن، به‌ڵام مامۆستا خۆت ده‌زانی ئه‌وانه‌ فه‌قیرن، مه‌جبوورن، ناتوانن وه‌ك ئێمه‌ وابن!

دوورگه‌ كه‌ جوان سه‌رنجی پۆلی دا، ورده‌ ورده‌ باقی قوتابییه‌كانیش ده‌نگی گریان و هه‌نسكیان لێ به‌رز ببۆوه‌، مامۆستاش به‌ به‌ری ده‌سته‌كانی دوو فرمێسكی راوه‌ستاوی ناو چاوه‌كانی خۆی هێنایه‌ خوارێ و به‌ دڵێكی پڕه‌وه‌ گوتی: دوورگه‌ گیان ئه‌وه‌ ده‌ده‌قه‌یه‌ زه‌نگی كۆتایی پۆل لێدراوه‌، تازه‌ ئه‌مڕۆ له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ قسه‌ ناكه‌ین و دایده‌نێین بۆ رۆژێكی تر، ئه‌وكات به‌هه‌موومان داده‌نیشین و بیرێكی باش ده‌كه‌ینه‌وه‌، تا بزانین بۆ ئه‌و جۆره‌ منداڵانه‌ چیمان له‌ده‌ست دێ!

دوورگه‌ گوتی زۆر زۆرم پێ خۆشه‌، مامۆستا! من بیرۆكه‌یه‌كم هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر سبه‌ی هاتینه‌وه‌ حه‌تمه‌ن بۆتان باس ده‌كه‌م، ئه‌گه‌ر پێتان خۆش بوو ئێوه‌ش بیر له‌ بیرۆكه‌ی دیكه‌ بكه‌نه‌وه‌ و سبه‌ی كه‌ هاتینه‌وه‌ هه‌موومان به‌یه‌كه‌وه‌ بیرێكی باش بۆ ئه‌و منداڵه‌ هه‌ژارانه‌ ده‌كه‌ینه‌وه‌، باش!

منداڵه‌كان هه‌موویان به‌ چاوی فرمێسكاوی و به‌ دڵی پڕه‌وه‌ له‌ پۆل چوونه‌ ده‌رێ و هه‌ریه‌كه‌ و به‌ره‌وه‌ ماڵی خۆیان گه‌ڕانه‌وه‌.

خۆزگه‌ زوو سبه‌ی دابێ، تا بزانین دوورگه‌ و هاوپۆله‌كانی چ بیرۆكه‌یه‌كیان بۆ ئه‌و منداڵه‌ هه‌ژارانه‌ پێیه‌!

خۆزگه‌!

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی شه‌شه‌م:

دوورگه‌ له‌ پشته‌وه‌ به‌ توندی خۆی خسته‌ سه‌ر پشتی بابه‌گه‌وره‌ی و هه‌ر دووك چاوی گرت. باپیری دوورگه‌ ده‌ستی له‌سه‌ر  ده‌سته‌كانی دوورگه‌ دانا و به‌ سه‌بری گوتی: ئه‌وه‌ بێت و نه‌بێ دایكی دوورگه‌یه‌! دوورگه‌ گوتی: نا! باپیری كوتی: ئه‌گه‌ر وایه‌ بابی دوورگه‌یه‌! دوورگه‌ گوتی: نا..نا! باپیره‌ی وتی: ئه‌گه‌ر وایه‌... نازانم؟! دوورگه‌ وتی: چۆن نازانی جوان بیر بكه‌وه‌، كه‌ی ده‌سته‌كانی دایكی دوورگه‌ به‌قه‌ت ئه‌و ده‌ستانه‌ی من ده‌بێ؟ باپیری دوورگه‌ به‌قه‌ستی وای ده‌كرد، ده‌نا باش ده‌یزانی ئه‌و ده‌سته‌ ناسكۆڵ چووكانه‌ی چاوه‌كانی ئه‌ویان گرتووه‌، ده‌سته‌ سپی و سۆڵه‌كانی دوورگه‌یه‌، به‌ڵام چوونكه‌ حه‌زی له‌ یاری بوو، هه‌ر جاره‌ و به‌قه‌ستی ناوی كه‌سێكی دیكه‌ی ده‌گوت. دوورگه‌ تاقه‌تی نه‌ما و ده‌ستی له‌سه‌ر چاوه‌كانی باپیری هه‌ڵگرت، پێچ و كڵاوه‌كه‌ی له‌سه‌ری بابه‌گه‌وره‌ی هێنا خوارێ و ده‌ستی خسته‌ ناو تووكی سه‌رییه‌وه‌، له‌ پێشدا قژی سه‌ری لێ هاڵۆزكرد و دوایی ده‌ستی خسته‌ ناو ریش و سمیڵییه‌وه‌ و هه‌مووی لێ تێكه‌ڵ و پێكه‌ڵ كرد!

دوورگه‌ یه‌كبه‌خۆی قاقای كێشاو خۆی خسته‌ به‌ر ده‌می بابه‌گه‌وره‌یه‌وه‌ و گوتی: ئه‌ی فێڵه‌زان! ئه‌وه‌ یانی ئه‌وه‌ تۆ نه‌تده‌زانی ئه‌وه‌ ئه‌منم؟! یانی تۆ من ناناسییه‌وه‌، باپیره‌به‌فرینه‌؟! باپیری دوورگه‌ به‌قه‌ستی هه‌ردووك چاوی زه‌ق كرده‌وه‌ و گوتی: ئه‌وه‌ تۆی؟ به‌سه‌ری كه‌رێ نه‌مناسییه‌وه‌!

دوورگه‌ خه‌ریكه‌ پێده‌كه‌نێ، قاقا ده‌كێشێ و خۆی ده‌خاته‌ سه‌ر پشت و زوو زوو ده‌ڵێ: وه‌ی.. باپیره‌ گیان، وه‌ی.. باپیره‌ گیان، وه‌ی.. باپیره‌به‌فرینه‌ گیان، وه‌ی.. وه‌ی... ها ها ها... وه‌ی... ها ها ها... ئا...ی زگم، وای باپیره‌ گیان بوورامه‌وه‌ له‌ پێكه‌نینا، وامه‌كه‌، تووسه‌ری كه‌رێ وامه‌كه‌! باپیره‌ی دوورگه‌ وازی له‌ خدیلكه‌دانی دوورگه‌ هێناو خستییه‌ باوه‌شییه‌وه‌ و به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ گوتی: ئه‌وه‌ به‌ كێ ده‌ڵێی باپیره‌به‌فرینه‌؟! ها؟! كچی سه‌گ بابخێوه‌كه‌ی خۆم!

دوورگه‌ش كه‌ هێشتا له‌ پێكه‌نین نه‌ببۆوه‌، به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ زوو زوو ده‌یگوت: به‌ تۆ، به‌ تۆ، به‌ تۆ! به‌ تۆ ده‌ڵێم! ئه‌رێ به‌سه‌ری كه‌رێ به‌ تۆ ده‌ڵێم! ئه‌ی باپیره‌ به‌فرینه‌ نی، ئه‌ی چی؟! باپره‌ به‌فرینه‌! باپیره‌ به‌فرینه‌! باپیره‌ به‌فرینه‌! به‌قوربانی ئه‌و ریش و سه‌ره‌ ئاڵۆزه‌ت به‌م كه‌ بۆخۆم لێم هاڵۆز كردووی!

باپیره‌ی دوورگه‌ زۆر زۆری دوورگه‌ خۆش ده‌وێ، باپیره‌ی دوورگه‌ حه‌وتووی جارێك ده‌چێ بۆ ماڵی دوورگه‌، باپیره‌ی دوورگه‌ ده‌ڵێ: ئه‌گه‌ر دایكی دوورگه‌ دوورگه‌ی نه‌بوایه‌، من مانگی جارێكیش نه‌ده‌چووم بۆ ماڵیان، ده‌ڵێ: من هه‌موو حه‌وتوویه‌ك ته‌نیا له‌به‌ر دوورگه‌ ده‌چم بۆ ماڵی كچه‌كه‌م!

دوورگه‌ش زۆر زۆری باپیری خۆی خۆش ده‌وێ. ئاخر ده‌زانن زیاتره‌كه‌شی له‌به‌ر چی خۆشی ده‌وێ؟ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی باپیره‌ی دوورگه‌ زۆر قسه‌خۆشه‌ و یه‌ك كۆڵ به‌سه‌رهاتی سه‌یر و سه‌مه‌ره‌ و چیرۆكی خۆش خۆش ده‌زانێ. دوورگه‌ی له‌به‌ر یه‌ك شتی دیكه‌ش باپیره‌ی خۆی خۆشده‌وێ، ئه‌ویش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ هه‌ركات باپیری ده‌چێته‌ماڵیان، به‌ باشی گوێ بۆ قسه‌كانی راده‌گرێ و وه‌ڵامی هه‌موو.. هه‌موو پرسیاره‌كانی ده‌داته‌وه‌! هیچ كاتیش باپیری له‌ شۆخی و یاری و گه‌مه‌ وه‌ڕه‌ز نابێ.

ئه‌مجاره‌یان به‌ پێچه‌وانی جاره‌كانی پێشوو، كه‌ هه‌میشه‌ دوورگه‌ پرسیاری له‌ باپیری ده‌كرد، باپیری دوورگه‌ پرسیاری له‌ دوورگه‌ ده‌كرد و ده‌یگوتی: ئه‌رێ به‌ڕاست دوورگه‌ گیان، ئه‌و ناوه‌ تازه‌یه‌ چییه‌ بۆت دۆزیومه‌ته‌وه‌؟ مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌، كه‌ی ناوی باپیره‌ به‌فرینه‌ت بۆ دۆزیومه‌ته‌وه‌؟ یانی ئه‌و ناوه‌ خۆشه‌ت به‌ تاقی ته‌نیا دۆزیوه‌ته‌وه‌؟ باشه‌ بۆچی ئه‌و ناوه‌ت لێ ناوم؟! مه‌به‌ستت له‌ ئه‌و ناوه‌ چییه‌؟!

دوورگه‌ زۆر خۆشحاڵ بوو له‌وه‌ی ئه‌مجاره‌یان له‌ جیاتی ئه‌وه‌ی خۆی پرسیار له‌ باپیری بكات، باپیری پرسیاری لێ ده‌كرد! هه‌ر بۆیه‌ زۆر به‌ خۆشحاڵییه‌وه‌ وه‌ڵامی پرسیاره‌كانی ده‌دایه‌وه‌.

دوورگه‌ گوتی: باپیره‌ گیان،ئه‌و رۆژه‌ بیرم له‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌ كه‌ ناوێكی خۆشت بۆ بدۆزمه‌وه‌، زۆرم بیر كرده‌وه‌، زۆر زۆرم بیر كرده‌وه‌، زۆر ناوم دۆزییه‌وه‌ به‌ڵام ئه‌وانی دیكه‌م پێ خۆش نه‌بوو، ئاخرییه‌كیه‌ ناچار بووم بچم چاو له‌ وێنه‌كانت بكه‌م، چاوم له‌ هه‌ر وێنه‌یه‌كت ده‌كرد، سه‌ر و ریشت سپی بوو، له‌ دانه‌یه‌كیاندا هه‌م جله‌كانت سپی بوون هه‌م سه‌ر و ریشیشت سپی بوو، هه‌ر ده‌تگوت بووكه‌ بفرینه‌، بۆیه‌ منیش ناوم نای باپیره‌به‌فرینه‌!

دوورگه‌ و بابه‌گه‌وره‌ی زۆریان قسه‌ كرد، زۆر زۆریش پێ كه‌نین، هه‌تا دڵیشیان حه‌زی كرد به‌ قوربانی یه‌كتر بوون. خۆزگه‌م به‌ منداڵانه‌ی باپیره‌كانیان وه‌ك باپیره‌ی دوورگه‌ میهره‌بانن. خۆزگه‌م به‌ خۆیان!

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی چواره‌م:

دوورگه‌ له‌ ده‌ركه‌ی حه‌وشه‌ی قوتابخانه‌كه‌یان هاته‌ ده‌رێ.

كوڕێكی پۆلی چوار، كوڕێكی پۆلی دووی به‌زه‌ویدادا.

دوورگه‌ زۆری پێناخۆش بوو. له‌ كوڕه‌ گه‌وره‌كه‌ چۆپێشێ و گوتی:

ئه‌وه‌ بۆ پاڵ به‌و چووكانه‌وه‌ ده‌نێی.. ها..؟! پێت خۆشه‌ ئه‌تۆش نه‌فه‌رێكی گه‌وره‌تر له‌ خۆت، بێت و پاڵتپێوه‌بنێ و به‌ عه‌رزتدابدا؟!

كوڕه‌كه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی وه‌ڵامی پرسیاره‌كه‌ی دوورگه‌ بداته‌وه‌، پشتی له‌ دوورگه‌ كرد و رۆیشت.

رۆژان ئاگای له‌ هه‌موو شتێك بوو.

ئه‌وكاته‌ی دوورگه‌ له‌گه‌ڵ كوڕه‌كه‌ی پۆلی چوراه‌م قسه‌ی ده‌كرد، رۆژانیش خه‌ریك بوو كوڕه‌ بچكۆله‌كه‌ی له‌سه‌ر زه‌وی هه‌ڵده‌ستانده‌وه‌ و گیانی بۆ ده‌ته‌كاند.

رۆژان به‌ كوڕه‌ چووكه‌كه‌ی گوت: هیچ نییه‌ به‌قوربان! مه‌گری! ئه‌ها.. ئه‌ها.. دوورگه‌ ده‌یهه‌وێ تۆڵه‌ی تۆی لێبكاته‌وه‌!

منداڵه‌ چووكه‌كه‌، نێفه‌كی پانتۆڵه‌كه‌ی راست كرده‌وه‌،  به‌ ده‌ستێكی ته‌پووتۆزه‌كه‌ی پشت قوونی خۆی ته‌كاند، جانتاكه‌ی به‌كۆڵیدادا،  به‌قۆڵی باڵته‌كه‌ی فرمێسكه‌كانی وشك كرده‌وه‌ و رۆیشته‌وه‌ بۆ ماڵی خۆیان.

كوڕه‌ گه‌وره‌كه‌ له‌ دوورگه‌ دووركه‌وته‌وه‌.

دوورگه‌ هه‌رای لێكرد: له‌گه‌ڵ تۆمه‌! بۆ ده‌ڕۆی؟! تۆ پێتخۆشه‌ نه‌فه‌ری له‌خۆت به‌هێزتر لێتبدا؟!

كوڕه‌كه‌ دووركه‌وتبۆوه‌، دوورگه‌ دوو ئه‌وه‌نده‌ی دیكه‌ تووڕه‌ ببوو.

رۆژان هاواری له‌ كوره‌ گه‌وره‌كه‌ كرد و گوتی: هۆ...ی كوڕی باش! جارێكی دیكه‌ له‌ منداڵی چووكه‌تر له‌خۆت نه‌ده‌ی! ده‌نا زه‌ره‌ر ده‌كه‌ی!

دوورگه‌ و رۆژان به‌ره‌و ماڵی خۆیان وه‌ڕێكه‌وتن. دوورگه‌ هه‌ر له‌بیری ئه‌و رووداوه‌دابوو.

رۆژان گوتی: دوورگه‌.. دوورگه‌.. چاو.. چاو.. چاو له‌ولاكه‌! چاو ئه‌و هه‌موو فوودانه‌یه‌! بچین بكڕین؟!

دوورگه‌ هۆشی له‌ قسه‌كانی رۆژان و فوودانه‌كان نه‌بوو. هه‌ر له‌بیری ئه‌و رووداوه‌ی به‌رده‌ركی قوتابخانه‌دابوو.

رۆژان له‌دووره‌وه‌ هه‌رای له‌ فوودانه‌ فرۆشه‌كه‌ كرد: خاڵه‌.. خاڵه‌.. ئه‌وه‌ ده‌نكی به‌چه‌نده‌؟!

فوودانه‌ فرۆش گوتی: زۆر هه‌رزانه‌، وه‌ره‌ ئه‌گه‌ر لێم ده‌كڕی!

دوورگه‌ ئه‌وه‌نده‌ له‌بیری ئه‌و رووداوه‌دابوو، ئاگای له‌وه‌ نه‌بوو كه‌ رۆژان چووبوو دوو دانه‌ فوودانه‌ی كڕیبوو و هاتبۆوه‌.

دوورگه‌ گوتی: ئه‌وه‌چه‌ییه‌ رۆژان؟! ئه‌و فوودانه‌ جوانانه‌ت له‌ كوێ كڕیوه‌؟!

رۆژان گوتی: بۆ تۆشم كڕیوه‌، له‌و دوو دانه‌یه‌ یه‌كیان ده‌ده‌م به‌تۆ، كامیانت ده‌وێ؟ زه‌رده‌كه‌ یان سووره‌كه‌؟!

دوورگه‌ گوتی: كه‌یفی خۆته‌! كامیانم ده‌ده‌یه‌ی كه‌یفی خۆته‌!

ئاخر دوورگه‌ هه‌موو ره‌نگه‌كانی پێ جوانه‌ بۆیه‌ به‌ رۆژانی گوت كه‌یفی خۆته‌.

رۆژان فوودانه‌ سووره‌كه‌ی دا به‌ دوورگه‌ و له‌دڵی خۆیدا گوتی: ئۆ... خه‌یش! به‌س نه‌بوو دوورگه‌ داوای فوودانه‌ زه‌رده‌كه‌ی نه‌كرد! ئاخر من ره‌نگی زه‌ردم زۆر پێجوانه‌!!

رۆژان و دوورگه‌ به‌قاقا و به‌ پێكه‌نین ده‌ستیانكرد به‌ هه‌ڵاتن.

په‌تكی فوودانه‌كانیان له‌ قامكیان هاڵاندبوو و به‌ هه‌ڵات هه‌ڵات فوودانه‌كانیان به‌دوای خۆیان راده‌كێشا.

رۆژان گه‌یشته‌ به‌رده‌رگای خۆیان. راوه‌ستا. ده‌ستی خسته‌ ناو ده‌ستی دوورگه‌وه‌. روومه‌تی دوورگه‌ی ماچ كرد و گوتی: دوورگه‌ گیان زۆر بیر له‌و رووداوه‌ی ئه‌مڕۆ مه‌كه‌وه‌، چاكت به‌و كوڕه‌ گه‌وه‌ریه‌ كوت. خۆت ناره‌حه‌ت مه‌كه‌، ئه‌من شانازی به‌ تۆ ده‌كه‌م! چوونكه‌ له‌ قوتابخانه‌ی ئێمه‌ ته‌نیا تۆ له‌سه‌ر منداڵه‌كان وه‌جواب دێی! من زۆر خۆشحاڵم كه‌ هاوڕێیه‌كی وه‌ك تۆم هه‌یه‌! منداڵه‌كانی دیكه‌ش تۆیان زۆر خۆش ده‌وێ.

دوورگه‌ رۆژانی ماچ كرد و به‌ره‌و ماڵی خۆیان وه‌ڕیكه‌وته‌وه‌.

دوورگه‌ پێش ئه‌وه‌ی بگاته‌وه‌ بۆ ماڵی خۆیان، له‌ دڵی خۆیدا قسه‌ی ده‌كرد و به‌خۆی ده‌گوت:

باشه‌ چ ده‌بوو قوتابخانه‌كان ئاوا نه‌بوایه‌ن؟! یانی چ ده‌بوو قوتابخانه‌كان به‌پێی پۆل بوایه‌ن؟! بۆ وێنه‌ چ ده‌بوو هه‌رچی منداڵی پۆلی یه‌كه‌مه‌ له‌یه‌ك قوتابخانه‌دا بیانخوێندبایه‌؟! ئه‌گه‌ر قوتابخانه‌كانیان به‌پێی پۆله‌كان دابه‌ش بكردبایه‌ له‌وانه‌بوو باشتر بوایه‌! نا.. نا.. پێم وابێ باشتر وایه‌ هه‌موو پۆله‌كان به‌یه‌كه‌وه‌ بن!

ئاخر ئه‌گه‌ر هه‌موو پۆله‌كان به‌یه‌كه‌وه‌ بن، منداڵه‌ چووكه‌كان له‌رووی منداڵه‌ گه‌وره‌كان فێری شتی زیاتر ده‌بن! نا.. نا.. كوا منداڵه‌ گه‌وره‌كان منداڵه‌ چووكه‌كان فێری زنیاری ده‌كه‌ن؟! منداڵه‌ گه‌وره‌كان خۆیان زۆر پێ گه‌وره‌یه‌ و له‌گه‌ڵ منداڵه‌ چووكه‌كان نابن به‌ هاوڕێ!!

دوورگه‌ گه‌یشته‌ به‌رده‌گای ماڵی خۆیان. دوورگه‌ به‌په‌له‌یه‌ دایكی ببینێ، ده‌یهه‌وێ له‌و باره‌یه‌وه‌ له‌گه‌ڵ دایكی قسه‌ بكا، به‌ڵكوو دایكی پێشنیارێكی باشتری هه‌بێ.

هه‌ربژی بۆ دوورگه‌، چوونكه‌ له‌په‌نای هیچ شتێك بێ بیركردنه‌وه‌ تێپه‌ڕ نابێ. هه‌ربژی دوورگه‌گیان. هه‌ر بژی!

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی سێهه‌م:

دوورگه‌ گوتی: دایه‌گیان ده‌ترسم!

ئه‌وه‌ یه‌كه‌مجاره‌ كه‌ دوورگه‌ باسی ترس ده‌كا.

دایكی گوتی: زۆر سه‌یره‌! قه‌تم ئه‌و قسه‌یه‌ له‌ تۆ نه‌بیستبوو! بۆ ده‌ترسی دوورگه‌گیان؟! له‌چی ده‌ترسی ماڵه‌كه‌م؟!

دوورگه‌ له‌ دڵی خۆیدا گوتی: ئه‌گه‌ر زوو دایكم له‌ مه‌به‌سته‌كه‌ی خۆم تێ نه‌گه‌یه‌نم، له‌وانه‌یه‌ وا بیربكاته‌وه‌ كه‌ من فێری ترسه‌نۆكی بووم!

هه‌ر بۆیه‌، بۆ ئه‌وه‌ی دایكی به‌ هه‌ڵه‌ بیرنه‌كاته‌وه‌، درێژه‌ به‌ قسه‌كانی ده‌دا و ده‌ڵێ: ده‌ترسم له‌وه‌ی زوو گه‌وره‌ نه‌بم، ده‌ترسم له‌وه‌ی تا كاتێك كه‌ گه‌وه‌ره‌ ده‌بم هه‌موو دوورگه‌ نه‌دۆزراوه‌كانیش بدۆزرێنه‌وه‌ و هیچ دوورگه‌یه‌ك نه‌مێنێ بۆ ئه‌وه‌ی من بیدۆزمه‌وه‌.

دایكی دوورگه‌ باش له‌و قسه‌یه‌ی دوورگه‌ تێ نه‌گه‌یشت.

نا.. نا.. هه‌ر تێنه‌گه‌یشت!

هه‌ر نه‌شی زانی مه‌نزووری دوورگه‌ چییه‌، چوونكه‌ دایكی دوورگه‌ خۆ نه‌یده‌زانی، دوورگه‌ به‌هیوایه‌ ئه‌گه‌ر گه‌وه‌ره‌ بوو، بچێ به‌دوای دوورگه‌كه‌ی خۆیدا بگه‌ڕێ!

ئاخر رازی گه‌ڕان به‌دوای دوورگه‌، یه‌كێك له‌ رازه‌كانی دوورگه‌یه‌، كه‌ ته‌نیا بۆ رۆژانی باس كردووه‌.

خۆ دوورگه‌ ئه‌م رازه‌ی بۆ دیكی باس نه‌كردرووه‌!

هه‌ر بۆیه‌ دایكی دوورگه‌، به‌و قسه‌یه‌ی دوورگه‌، چاوه‌كانی زه‌ق زه‌ق ده‌بێته‌وه‌ و چاو ده‌بڕێته‌ چاوی دوورگه‌، به‌ڵام نازانێ بڵێ چی!؟

یانی نازانێ چ وه‌ڵامێكی بداته‌ه‌وه‌؟!

دوورگه‌ له‌ڕێوه‌ زانیی كه‌ قسه‌كه‌ی پێشووی هه‌ڵه‌یه‌كی تێدا بووه‌، ئاخر ئه‌و نه‌ده‌بوایه‌ له‌ لای دایكی باسی دۆزینه‌وه‌ی دوورگه‌ی كردبایه‌! چوونكه‌ خۆ قه‌رار نه‌بوو ئه‌و رازه‌ جیار له‌ رۆژان كه‌سێكی دیكه‌ بیزانێ!

هه‌ر بۆیه‌ دوورگه‌ زۆر فیڵه‌زانانه‌ قسه‌كه‌ی پێشووی خۆی ده‌گۆڕێ و ده‌ڵێ:

ئه‌رێ دایه‌گیان! بۆچی گه‌وه‌ره‌كان له‌ هیچ ناترسن؟! به‌ڵام چووكه‌كان له‌ شوێنی تاریك و بێده‌نگ و دوور ده‌ترسن؟!

دوورگه‌ بۆ خۆی نه‌ له‌ شوێنی تاریك ده‌ترسێ، نه‌ له‌ جێگای بێده‌نگ ده‌ترسێ، نه‌ له‌ شوێنی دووریش ده‌ترسێ! ئه‌و پرسیاره‌ فێڵه‌زانانه‌یه‌شی له‌به‌ر ئه‌وه‌ كرد تا دایكی قسه‌كه‌ی پێشووی له‌ بیر بچێته‌وه‌.

به‌ڵام دایكی دوورگه‌ش زۆر زیره‌ك و وریایه‌، هه‌ر بۆیه‌ له‌دڵی خۆیدا، له‌رێوه‌ زانیی كه‌ دوورگه‌ی فێڵه‌زان شتێكی لێ شارده‌وه‌!

به‌ڵام دایكی دوورگه‌ حه‌زی نه‌كرد له‌ دوورگه‌ بپرسێ: ئه‌و شته‌ چییه‌!؟

ئاخر ئه‌گه‌ر له‌ دوورگه‌ی بپرسیبایه‌: ئه‌و قسه‌یه‌ چ بوو، لێت شاردمه‌وه‌وه‌ و مه‌به‌ستت له‌ دۆزینه‌وه‌ی دوورگه‌ چییه‌؟! ئه‌وكات ئیتر، چوونكه‌ دوورگه‌ش خووی به‌ راستبێژی گرتووه‌، مه‌جبوور ده‌بوو كه‌ رازه‌كه‌ی خۆی به‌ دایكی بڵێ.

به‌ڵام دایكی ده‌یزانی كه‌ دوورگه‌ زۆر رازی خۆش خۆشی هه‌یه‌ و هه‌مووشیانی خۆش ده‌وێ و حه‌زیش ناكات بیاندركێنێ، یانی نایهه‌وێ بۆ كه‌سی دیكه‌ی باس بكات. هه‌ر بۆیه‌ش دایكی پرسیاری لێ نه‌كرد، بۆ ئه‌وه‌ی دوورگه‌ مه‌جبوور نه‌بێ رازه‌كه‌ی خۆی به‌ نابه‌دڵی پێ بڵێ، ئیتر لێی گه‌ڕا تا دوورگه‌ رازه‌خۆشه‌ویسته‌كه‌ی خۆی له‌ دڵی خۆیدا رابگرێ.

له‌ وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی دوورگه‌دا، كه‌ گوتی: بۆچی گه‌وره‌كان له‌ هیچ ناترسن، به‌ڵام چووكه‌كان له‌ تاریكی و بێده‌نگی و شوێنی دوور ده‌ترسن؟! دایكی دوورگه‌ گوتی:

دوورگه‌گیان حه‌زده‌كه‌م جوان گوێ بۆ وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ت رابگری، چوونكه‌ ئه‌مجاره‌یان وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌یانت بۆ من زۆر سه‌خت و گرانه‌!

دوورگه‌گیان ترس له‌ دڵی هه‌موو بوونه‌وه‌رێك دا بوونی هه‌یه‌.

هه‌موو بوونه‌وه‌رێك له‌ هه‌ندێك شت ده‌ترسێ.

مرۆڤیش یه‌كێك له‌و بوونه‌وه‌رانه‌یه‌ كه‌ ترسی له‌دڵی دا هه‌یه‌، یانی له‌ هه‌ندێك شت ده‌ترسێ، جا كارمان به‌وه‌ی نییه‌ ئه‌و بوونه‌وه‌ره‌ گه‌وریه‌ یان بچووكه‌، چوونكه‌ بوونه‌وه‌ره‌كان له‌ هه‌ر قه‌باره‌ و ئه‌ندازه‌یه‌ك دابن، یان له‌ هه‌ر ته‌مه‌نێك دابن، ترسیان له‌ دڵی دا هه‌یه‌!

ماڵه‌كه‌م دوورگه‌گیان! خۆ ترس هه‌میشه‌ شتێكی خراپ نییه‌! جارجاره‌ ترسان له‌ نه‌ترسان زۆر زۆر باشتره‌، به‌تایبه‌ت ترسێك كه‌ گیانی بوونه‌وه‌ره‌كان ده‌پارێزێ زۆر ترسێكی باشه‌. به‌ڵام به‌گشتی نه‌ترسان له‌ هه‌مووی باشتره‌.

بۆ وێنه‌: مشك له‌ مرۆڤ و له‌ پشیله‌ ده‌ترسێ، پشیله‌ش له‌ سه‌گ ده‌ترسێ، په‌له‌وه‌ره‌كانیش له‌ راوچییه‌كان ده‌ترسێن.

مرۆڤ یه‌ك شتی له‌ بوونه‌وه‌ره‌كانی دیكه‌ باشتره‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌: مرۆڤ له‌ نه‌زانین و بێسه‌وادی ده‌ترسێ.

مشك هه‌م له‌ مرۆڤ هه‌م له‌ پشیله‌ ده‌ترسێ، ئه‌گه‌ر مشكه‌كه‌ خۆی فریوبدات و به‌ خۆی بڵێ: من له‌ هیچ ناترسێم! ئه‌وه‌ قسه‌یه‌كی راست نییه‌! به‌ڵكوو ئه‌وه‌ فێڵ له‌خۆ كردنه‌! فێڵ له‌خۆكردنیش باش نییه‌! چوونكه‌ ئه‌گه‌ر مشك نه‌ترسێ و رانه‌كاته‌ ناو كونه‌كه‌ی خۆیه‌وه‌، یا وه‌بن پێی مرۆڤه‌كان ده‌كه‌وێ، یا پشیله‌یه‌كی وه‌ك پشیله‌كه‌ی ناو فیلم كارتۆنه‌كانی تام و جیریی لێ په‌یدا ده‌بێ و تا باش باش ماندووی ده‌كات، وه‌شوێنی ده‌كه‌وێ.

به‌ڵام مشك یه‌ك شتی باشه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌، ته‌نیا له‌وشتانه‌ ده‌ترسێ كه‌ ده‌بێ لێیان بترسێ، ده‌نا خۆ مشك له‌ تاریكی و له‌ بێده‌نگی و له‌ شوێنی دوور هه‌ر ناشترسێ!

مشك زۆرتر له‌ تاریكی و بێده‌نگیدا ده‌چێ بۆ دۆزینه‌وه‌ی خواردنه‌كانی خۆی.

مشك نه‌ له‌ تاریكی ده‌ترسێ، نه‌ له‌ بێده‌نگی، ته‌نیا له‌ مرۆڤ و له‌ پشیله‌ ده‌ترسێ، ئه‌گه‌ر ئه‌وانیش ئازاریان نه‌دابایه‌ له‌وانیش نه‌ده‌ترسا.

به‌ڵام دوورگه‌گیان! سه‌باره‌ت به‌وه‌ی كه‌ بۆچی گه‌وره‌كان له‌ هیچ شتێك ناترسن، به‌ڵام چووكه‌كان له‌ هه‌ندێك شت ده‌ترسن؟! ده‌بێ بڵێم: شتی وا نییه‌، گه‌وره‌كانیش وه‌ك چووكه‌كان له‌ هه‌ندێك شت ده‌ترسن، به‌ڵام وه‌ڕووی خۆیانی ناهێنن.

به‌ گشتی گه‌وره‌كان له‌ نه‌زانین ده‌ترسن، بۆیه‌ش هه‌میشه‌ هه‌وڵ ده‌ده‌ن كه‌ منداڵه‌كانیان فێری زانیاری بكه‌ن.

به‌ڵام لێره‌دا چووكه‌كان یه‌ك شتیان له‌ گه‌وره‌كان باشتره‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌: ئه‌وان وه‌ك گه‌وره‌كان نین، یانی ئه‌گه‌ر گه‌وره‌كان بشترسێن وه‌ڕووی خۆیانی ناهێنن، به‌ڵام منداڵه‌كان ناتوانن وه‌ڕووی خۆیانی نه‌هێنن، ئاخر منداڵه‌كان زۆر دڵپاكن و ناتوانن وه‌ك گه‌وره‌كان فێڵ له‌خۆیان بكه‌ن، ئه‌وان وه‌ك گه‌وره‌كان نازانن له‌ كاتی ترسان دا خۆیان وا نیشان بده‌ن كه‌ نه‌ترساون. دیاره‌ هه‌ندێك جار ئه‌م حاڵه‌ته‌ باشه‌، به‌ڵام به‌گشتی باش نییه‌.

ئافه‌ریم بۆ چووكه‌كان!

ئافه‌ریم بۆ ئه‌وكه‌سانه‌ی یه‌ك روویان هه‌یه‌! ئه‌ویش رووی راستگۆیی و راسته‌قینه‌یه‌!

دوورگه‌ ماندوو بووه‌، دوورگه‌ گوتی: دایه‌گیان زۆر سپاس! جارێ راوه‌سته‌، ئیتر تاقه‌تم ته‌واو بوو، حه‌زده‌كه‌م درێژه‌ی قسه‌كانمان هه‌ڵبگرین بۆ كاتێكی تر، ئێستا خه‌وم دێ، ده‌بێ بڕۆم بخه‌وم.

شه‌وخۆش دایه‌گیان! شه‌و خۆش!

دایكی دوورگه‌ش شه‌وشادی به‌ دوورگه‌ گوت و ده‌ستی دایه‌ كتێبێك.

دایكی دوورگه‌ خه‌ریكی كتێب خوێندنه‌وه‌یه‌.

دەڵێ ئینترنێت پڕ پڕە لە گۆڤار و شتی جوان بۆ منداڵان

بابم گوڵێکی جوانی لە سەر شاشەی کۆمپیوتێرەکەی داناوە. هەستە شەوبۆ! بۆ ئەوەندە دەخەوی؟! شەوبۆ خوشکی خۆمە، زۆر وردیلانەو خۆین شیرینە، زۆرم خۆش دەوێ. من و شەوبۆ قەرارە ئەم بەیانییە بچین بۆ پارک.

دایکم خەریکە گوڵەکان ئاودەدا. کاکە رێبوارم هێشتا نەهاتۆتەوە بۆ ماڵێ، خۆزگەم بە خۆی، هەموو بەیانییەک زوو لە خەو هەڵدەستێ و دەچێ بۆ وەرزشی هەڵاتن.

دایەگەورەم لە حەوشە دانیشتووە و تەسبێحەکەی دەژمێرێ. باپیرە هەستە! بۆ ئەوەندە بەسەبری دەجووڵێیەوە؟!  باپیرەی من زۆر قسە خۆشە و هەر خدیلکەمان دەدا. من زۆرم حەز لە پێکەنینە. باپیرە زووکە! مەگەر قەرار نەبوو من و شەوبۆ ببەی بۆ پارک؟ ئەی بۆ زوو ناکەی؟!

من  بە بابم گوت: بابەگیان ئەو گوڵە جوانەت لە کوێ هێناوە؟

بابیشم گوتی: لە ئینترنێت وەرم گرتووە، گوڵە جوانەکەم!

بابم هەمیشە باسی ئینترنێت دەکا، من نازانم ئینترنێت چییە؟! بابم جارێکیان زۆری بۆ باس کردم، بەڵام من هەر لێی تێنەگەیشتم.

دەبێ حەتمەن خۆم فێری ئینترنێت بکەم. بابم دەڵێ ئینترنێت پڕ پڕە لە گۆڤار و شتی جوان بۆ منداڵان.

ئێستا دەچین بۆ پارک، ئەگەر هاتینەوە یەکسەر دەچم بۆلای بابم و پێی دەڵێم : بابە گیان فێری ئینترنێتم بکە.

ئەملا دەڵێم ئەولا ناڵێم

دەستم خستە ناو دەستی. گوتم: دایە خۆشم دەوێی، دەستم بگرە، دەستی گرتم، دەستی دایکم زۆگەرمە. من و دایکم لەبازاڕین، بازاڕ خۆشە. دایکی ئەمن دایکی خۆمە، خۆش دەوێ. دایکم بووکێکی بۆ کڕیم. ئەگەر بۆشی نەکڕیبایەم خۆشم دەویست، خۆشم دەوێ، دایکی خۆمە. دایکی ئەمن زۆر جوانە، ئەمن دەبا بۆ شاری، بۆ شاری یاری ئەملا، ئەملا دەڵێم، ئەولا ناڵێم، روو بە باکوور راوەستە، پشتی سەرت باشوورە، دەستی راستت خۆرهەڵات، دەستی چەپت خۆرئاوا. ئیتر روو بە خۆرهەڵات، خێراکە و زوو رێکەوە، ئێمە لەوێین ، چاوەڕوانیین، من و دایکم پێکەوە، راوەستاوین، چاوەڕوانین، تاهەموومان پێکەوە، بچین بۆ شاری یاری، دڵخۆش بین بە یەکجاری، بۆ هەمیشەو هەتایی.

نان و چایی، چیرۆك و مامۆستا

بۆت تێكه‌مه‌وه‌؟ دیسان بخۆم؟ بۆ پێت خۆش نه‌بوو؟ ئه‌رێ باشه‌ بۆ ئه‌وه‌نده‌ خۆش بوو؟ ئه‌مجاره‌یان بڵێ بابت له‌ كوێی كڕیبێ؟ دایه‌ ده‌زانی هی جاران ئه‌وه‌نده‌ خۆش نه‌بوو؟ بۆت تێكه‌مه‌وه‌؟ باشه‌ زۆر خورادن خراپ نییه‌؟ كه‌ی تۆ زۆرت خواردووه‌؟ ئه‌رێ بابه‌ هێشتا كه‌مم خواردووه‌؟

بۆخۆت ده‌ڵێ چی جووجه‌ڵه‌ جوانه‌كه‌م؟ بابه‌ ده‌زانی مامۆستاكه‌مان دوێنێ چی پێ گوتین؟ چی پێ گوتن گیانه‌كه‌م؟ گوتی كێ ده‌توانێ بۆ سبه‌ی له‌سه‌ر كه‌م خواردن و زۆر خواردن چیرۆكێك بنووسێ؟ دایه‌ بڵێی بتوانم؟! ئه‌ی بۆچی ناتوانی ماڵه‌كه‌م؟ بۆ قسه‌كانی ئێستا نانووسییه‌وه‌؟ به‌راسته‌ بابه‌؟! بابت راست ده‌كا رۆڵه‌ گیان بۆچی نایان نووسییه‌وه‌؟ یانی دایه‌ تۆش پێت وایه‌ ئه‌وقسانه‌ ده‌بنه‌ چیرۆك؟ ئه‌ی بۆ نا گوڵه‌كه‌م؟ ئه‌گه‌ر هه‌ر ئێستا هه‌مووی بنووسمه‌وه‌ بڵێی مامۆستاكه‌مان به‌دڵی بێ؟ بۆ مامۆستاكه‌تان دڵفراوان نییه‌؟ بۆ كه‌س هه‌یه‌ هێندی مامۆستای ئێمه‌ دڵی فراوان و میهره‌بان بێ؟! 

وه‌رزش.

ده‌ستت هه‌ڵێنه‌. ده‌ستت داده‌وه‌. ده‌ستت هه‌ڵێنه‌. ده‌ستت داده‌وه‌. ئافه‌ریم.

دانیشه‌. هه‌سته‌. دانیشه‌. هه‌سته‌. 10جار هه‌سته‌. 10جار دانیشه‌.

زۆر باشه‌. لیباسه‌ كانت داكه‌نه‌. قه‌یتانی كه‌وشه‌كانت توند كه‌وه‌. ئافه‌ره‌م.

با برێك پشوو بده‌ین. با ده‌ست پێ بكه‌ینه‌وه‌. ماندوو نه‌بی.

ده‌ق/ شانۆنانمه‌

ده‌قێكی شانۆگه‌ری بۆ منداڵانی ته‌مه‌ن 10 تا 16 ساڵان

نوسینی: ناسر فه‌تحی

پێشكه‌شكار

(( ئه‌م ده‌قه‌، بۆ ئه‌و منداڵانه‌ نووسراوه‌ كه‌ حه‌زده‌كه‌ن ببن به‌ پێشكه‌شكارێكی سه‌ركه‌وتوو، به‌ تایبه‌ت بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ نووسراوه‌ كه‌ حه‌زده‌كه‌ن ببن به‌ پێشكه‌شكارێكی سه‌ركه‌تووی بواری منداڵان. ))

(( په‌رده‌ هه‌ڵده‌درێته‌وه‌، منداڵێكی ته‌مه‌ن 13 ساڵان ـ كچ یا كوڕ بوونه‌كه‌ی گرنگ نییه‌ ـ دێته‌ سه‌ر سێن، روو به‌ بینه‌ران راده‌وه‌ستێ، جلوو به‌رگێكی هاو شێوه‌ی ده‌ڵقه‌كی له‌به‌ردایه‌، به‌ بێ ده‌نگی چاو له‌ بینه‌ران ده‌كا، وێده‌چێ كه‌ چاو له‌ یه‌كه‌ به‌یه‌كه‌ی ئاماده‌بووان ده‌كا، بزه‌یه‌كی له‌سه‌ر لێوه‌، و هه‌ر وابه‌ بێده‌نگی زیاتر له‌ 30 چركه‌ چاو له‌ دانیشتووانی ناو هۆڵه‌كه‌ ده‌كا و له‌ په‌ڕ به‌ ده‌نگێكی نه‌زم كه‌ وه‌ك سرته‌ ده‌چێ سه‌ری نه‌وی ده‌كا و ده‌ڵێ: ))

پێشكه‌شكار: ئه‌م كاته‌تان باش!

(( هه‌ر وا به‌ سه‌بری و به‌ سرته‌وه‌ ده‌ڵێ: ))

پێشكه‌شكار : دایه‌ی ...! دایه‌ی ...!

ده‌زانن دایه‌ی یانی چی؟! دایه‌ی! دا .. یه‌ .. ی..

یانی .. دایه‌ی .. بێده‌نگی بپارێزن!

(( پێشكه‌شكار له‌ حاڵه‌تی فشه‌ و گه‌مه‌ دێته‌درێ و به‌ روخسارێكی جیدییه‌وه‌ روو له‌ بینه‌ره‌كان ده‌كا و هه‌وڵده‌دا كه‌ قسه‌كانی لێ تێكه‌ڵ نه‌بێ( دیاره‌ ئه‌م حاڵه‌ته‌ش به‌شێكی له‌ شانۆگه‌رییه‌كه‌) هه‌ر به‌و حاڵه‌ته‌ جیدییه‌وه‌ ده‌ڵێ: ))

پێشكه‌شكار : دیسانه‌وه‌ ده‌یڵێمه‌وه‌ هه‌لاوه‌ مه‌لاوه‌ .. نا .. نا .. سه‌لاوه‌ مه‌لاوه‌ .. نا.. نا.. په‌لاوه‌.. نا .. سه‌لاوه‌ مه‌ڵێكووم! نووچ .. مه‌به‌ستم سه‌لامه‌لێكووم بوو.. ئه‌وه‌ بۆ كه‌س وه‌ڵامم ناداته‌وه‌؟! وه‌ڵاهی ده‌گریم!

(( پێشكه‌شكار ده‌ست به‌ گریان ده‌كاو به‌ شێوه‌یه‌كی كومێدی ده‌گری و خۆی ده‌خاته‌ سه‌ر زه‌وی، لاقه‌كانی ـ وه‌ك منداڵێكی لاسار كه‌ گرووی گرتبێ ـ له‌ زه‌وی ده‌وه‌ژێنێ و هاوار هاوار ده‌كا و ده‌ڵێ: ))

پێشكه‌شكار: هی... هی... هی... ئای... ئایی... یی... نف ... نف ... ( لووت هه‌ڵمژین ) ئه‌هه‌ ... ئه‌هه‌...

((پێشكه‌شكار دوای ئه‌وه‌ی كه‌ ورده‌ورده‌ ژیر ده‌بێته‌وه‌، به‌واتایه‌كی تر دوای گریانه‌كه‌ی كۆتایی پێ دێ، هه‌ڵده‌ستێ و روو به‌ بینه‌ران ده‌ڵێ: ))

پێشكه‌شكار: هیچ نییه‌ ده‌ی! مادام ئێوه‌ من ژیر ناكه‌نه‌وه‌ بۆخۆم ژیر ده‌بمه‌وه‌!

(( پێشكه‌شكار چلم و لێكه‌كه‌ی ده‌سترێ و جل و به‌رگه‌كانی رێك و پێك ده‌كاته‌وه‌ و روو له‌ ئاماده‌بووان ده‌كا و ده‌ڵێ: ))

پێشكه‌شكار: ئافڕنی.. ده‌خۆن فڕنی.. ده‌زانن فڕنی چییه‌؟ نازانن؟! ده‌زانن؟! ده‌ی باشه‌ ئه‌وانه‌ی نازانن با له‌وانه‌ی كه‌ده‌زانن بپرسن. لێی گه‌رێن كێ فڕنی ده‌خوا! ئێ؟! یانی تۆ ده‌خۆی؟ ئێ ! وامزانی ده‌ڵێی ده‌خۆم .. ببووره‌.

(( پێشكه‌شكار ده‌م و لچی ( ده‌موو لووتی ) شۆڕ ده‌كاته‌وه‌ و ده‌ڵێ: ))

پێشكه‌شكار:  لێی گه‌رێن .. بابێینه‌وه‌ سه‌ر كه‌ر و تێڕه‌كه‌ی خۆمان !!!

له‌ كوێ دابووین؟

ئه‌ها .. وه‌بیرم هاته‌وه‌! جا هه‌ر من ده‌مگووت سووره‌ ئه‌و ده‌یگوت بۆره‌!

ئاخر زۆر سه‌یر یانی ره‌نگی سوور و ره‌نگی بۆر فه‌رقیان نییه‌؟ با .. با .. فه‌رقیان هه‌یه‌.. زۆریشیان فه‌رق هه‌یه‌.. زیاتر له‌ سه‌د گۆچانیان فه‌قه‌!

(( پێشكه‌شكار ده‌چێته‌ سه‌ر لێواری سێنه‌كه‌ و هه‌ر جاره‌ و روو له‌ منداڵێك ده‌كا و پرسیارێكیان لێ ده‌كا: ))

پێشكه‌شكار: ده‌زانی؟! نازانی؟! ئه‌ی چی؟! ئه‌دی كوو؟! كوو واده‌بیتن؟! لۆ؟! به‌راسته‌؟! نا! شتێكی سه‌یه‌ره‌؟! ئه‌وه‌ كه‌ی؟! ئه‌مرۆ؟! ئێ؟!!!

ده‌ی باشه‌ ده‌ی .. فێڵه‌زان شتێك ده‌زانی بۆ پێم ناڵێی ؟! باشه‌ ئه‌وه‌ بۆ هه‌ر شتم لێ ده‌شارییه‌وه‌؟!

هه‌ر ده‌یشارییه‌وه‌؟! یانی حه‌ز ناكه‌ی پێم بڵێی؟!

یانی ناتهه‌وێ كه‌س بیزانێ؟ باوه‌ر بكه‌ من به‌كه‌س ناڵێم!!!

(( له‌م كاتانه‌ی پێشكه‌شكار پرسیار ده‌كا، چاوه‌روانی وه‌ڵامی كه‌س نابێ و كاریشی به‌ وه‌ڵامی كه‌سه‌وه‌ نییه‌، ئه‌گه‌ر له‌ كاتی گوتنی دیالۆگه‌كانی كه‌سێكیش له‌ ئاماده‌بووان وه‌لامی دروستی به‌ پرسیاره‌كانی پێشكه‌شكار داوه‌، با پێشكه‌شار خۆی تێكنه‌دا و درێژه‌ به‌قسه‌كه‌ی بدات، ئه‌گه‌ر زانی پێویسته‌ كه‌ پرسیارێك وڵام بدرێته‌وه‌، با له‌گۆتره‌ وڵام بداته‌وه‌))

پێشكه‌شكار: راوه‌ستن با شتێكتان بۆ بگێرمه‌وه‌.. چه‌ند چركه‌ .. دایه‌ی .. دایه‌ی بێ ده‌نگ بن! بێده‌نگ .. بێده‌نگ ..

شتێكتان بۆ ده‌گێڕمه‌وه‌ به‌ڵام به‌كه‌س نه‌ڵێن؟!

باش!

باش!

ئافه‌ره‌م

زۆر باشه‌ ..

(( پێشكه‌شكار به‌ بێ ئه‌وه‌ی مه‌حته‌ل بێ، یه‌كسه‌ر به‌ ده‌نگێكی سه‌بر و به‌ له‌سه‌ره‌ خۆییه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا: ))

پێشكه‌شكار: رۆژێكی دایه‌گه‌وره‌یه‌كی چیرۆك بێژی خۆین شیرین و چاوپڕ له‌ هیوام بینی، دیاره‌ دایه‌گه‌وره‌كه‌ زۆر خه‌په‌چرۆ و ژیكه‌لانش بوو، هه‌تا بڵێی خوێنشیرین و رۆح سووكیش بوو.. دایه‌ گه‌وره‌كه‌ ئه‌و رۆژه‌ هه‌رچی چیرۆكی ده‌زانی پێم گێڕایه‌وه‌ .. چیرۆكه‌كانی به‌راستی خۆش بوون! حه‌ز ده‌كه‌ن برێكتان له‌ چیرۆكانه‌ بۆ بگێرمه‌وه‌؟ ها؟! حه‌ز ده‌كه‌ن؟!

ئه‌ها..

(( پێشكه‌شكار هه‌ناسه‌یه‌كی قووڵ هه‌ڵده‌كێشێ و روو له‌ بینه‌ران ده‌كا و ئاوا ده‌ست پێ ده‌كا: ))

پێشكه‌شكار: زۆر باشه‌ .. جوان گوێ رابگرن! ئه‌و چیرۆكه‌ له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و چیرۆكانه‌ی كه‌ تا به‌ ئێستا ئێوه‌ بیستووتانن جیاوازی هه‌یه‌ .. دڵنیام قه‌ت چیرۆكی ئاواهیتان نه‌بیستووه‌ .. ده‌بێ جوان گوێ رابگرن ده‌نا ئه‌گه‌ر له‌ ئه‌وه‌لی قسه‌كانم تێ نه‌گه‌ن و وه‌دوا بكه‌ون، تازه‌ تا ئاخرییه‌كه‌ تێناگه‌ن .. ئه‌و دایه‌گه‌وره‌یه‌ی كه‌ بۆم باس كردن رۆژێكیان چیرۆكێكی ئاواهی بۆ گێڕامه‌وه‌:

هه‌بوو نه‌بوو ده‌ورانی زوو .. ده‌زی و ده‌زوو .. هیچ كه‌س نه‌ی بوو .. ئاخر ئه‌وكات هێشتا مرۆڤ بوونی نه‌بوو ..

بوونه‌وه‌ری زه‌لام زه‌لام .. مل درێژ و پان و به‌سام .. دایم شه‌ڕ و كێشه‌یان بوو.. شه‌ریان له‌سه‌ر هیچ و پووچ بوو ..

رۆژێكی پێش قاوه‌ڵتی .. ملدرێژێكی پێنج قاتی .. وه‌ده‌ركه‌وت له‌ ماڵباتی ..

دانیاسۆڕێكی سه‌ت فووتی .. رووی كرده‌ ملدرێژ و گوتی :

ملدرێژی به‌من چی؟! به‌قه‌وه‌تی به‌من چی؟! بۆ بێره‌ دا دێی و ده‌چی؟!

بۆ نازانی كه‌ ئێره‌ .. تاپۆی شێری دلێره‌؟!

ملدرێژ كه‌ ئه‌وه‌ی دی .. بۆوه‌ی كه‌ جارێكی دی .. تووشی شه‌ر نه‌بێته‌وه‌ .. به‌ بێ ده‌نگی ده‌كشێته‌وه‌.. بۆ ماڵێ ده‌چێته‌و ..

ته‌ق ته‌ق له‌ ده‌رگا ده‌دا .. جارێكی تر لێی ده‌داته‌وه‌ ..

ده‌نگێكی نامۆ ده‌ڵێ : ئه‌وه‌ هاتم!  هۆی به‌ڵێ ! 

مرۆڤ ده‌رگای كرده‌وه‌ ..  به‌جوانی لێی وردبۆو ..

دیتی كه‌رێك له‌ولاوه‌ .. بارێكی سێوی ها پێوه‌ .. پاڵی وه‌دارێك داوه‌ ..

جا رووی تێكرد و گوتی :

به‌خوا وام زانی دێوی؟! به‌س نه‌بوو خۆت بووی رێوی!

پێكه‌وه‌ ده‌چنه‌ ژوورێ .. بۆ ماڵی ورچه‌ بۆرێ ..

ورچه‌ به‌ مرۆچه‌ی وت : شه‌وچه‌له‌ بێنم؟! چت گوت؟!

خواردیان و خه‌و پێكه‌وه‌ .. هه‌ردووكیانی برده‌وه‌..

نیوه‌ شه‌وێ .. لوولره‌ی كورگێ .. هه‌ردووكیان وه‌خه‌به‌ر دێنێ ..

به‌رخه‌ به‌سته‌زمانه‌كه‌ .. خۆی ده‌خاته‌ بن دایكه‌ ..

دایكی ده‌ڵێ: كیسه‌ڵێ ! فه‌رخه‌ چووكه‌ی خات قه‌لێ .. له‌ بن من وه‌ره‌ده‌رێ ! ده‌ركه‌ داخراوه‌ جووجه‌ڵێ!

(( پێشكه‌شكار له‌ دیالۆگه‌كانی سه‌ره‌وه‌ دا ده‌بێ به‌رده‌وام تۆنی ده‌نگی بگۆرێ، یانی به‌ تۆنی به‌رز و نه‌زم و به‌ حاله‌ته‌كانی دڵراوكێ، تامه‌زرۆیی، ترس و خۆشحالییه‌وه‌ و به‌ هه‌ر حاله‌تێك كه‌ له‌گه‌ڵ كه‌شی چیرۆكه‌كه‌ ده‌گونجێ، شانۆگه‌رییه‌كه‌ درێژه‌ پێ بدا. دوای ئه‌وی پێشكه‌شكار وشه‌ی" جووجه‌ڵێ" له‌ دوایین ره‌سته‌كانی سه‌ره‌وه‌ ده‌ڵێت، چه‌ند چركه‌یه‌ك به‌بێ ده‌نگی راده‌وه‌ستێ و حاله‌ته‌كانی خۆی جۆرێك ئه‌دا ده‌كا، هه‌ر ده‌ڵێی شتێكی لێ گوم بووه‌ و نازانێ چییه‌، یانی زۆر سه‌رسام و نیگه‌ران دیاری ده‌كا. له‌ پڕ پێشكه‌شكار ده‌ست ده‌كاته‌وه‌ به‌ قسه‌كردن و ده‌ڵێ : ))

پێشكه‌شكار : دایه‌گه‌وره‌ .. ئا .. دایه‌گه‌وره‌ ده‌یگوت .. نابێ وابكه‌ .. دانیشه‌ .. نابێ .. نایكه‌م  .. ئه‌وه‌ چییه‌ .. به‌خوای خه‌تای من نییه‌ .. زیاترم هه‌وڵدا .. لێیگه‌رام .. هیچ نییه‌ .. بووراوی .. خۆشم ده‌ێی .. سه‌ری كه‌س نه‌شكێنی .. گریانه‌كه‌ی ته‌واو بوو .. ئه‌و هه‌میشه‌ حه‌زی له‌ گورانی گونه‌ .. هه‌ربۆیه‌ هه‌رچی له‌سه‌ر سفره‌ بۆی دابنین گروو ناگرێ و ده‌یخوا .. خۆشمان له‌كار نادزینه‌وه‌ .. به‌سه‌ ئیتر خه‌وم نایه‌ .. جا من ئێواران زوو ده‌چمه‌وه‌ بۆ ماڵێ .. هه‌ڵم خوڕی و داده‌نیشتامه‌وه‌ سه‌ر پێوه‌ و كه‌ڵه‌واوه‌كه‌ شێری جوانه‌كه‌م به‌رنه‌دابۆوه‌ و كه‌مانچه‌لیوانیكیشم شۆرتبایه‌ته‌وه‌ ده‌بێ نابێ كێ ده‌ڵێ من نازانم چیرۆك بگێڕمه‌وه‌!

من ده‌زانم چیرۆك بگێڕمه‌وه‌!

(( پێشكه‌شكار له‌ دوایین به‌شی شانۆگه‌رییه‌كه‌ی ده‌ست ده‌كا به‌ پێكه‌نین ئه‌وه‌نده‌ پێده‌كه‌نێ له‌وانه‌یه‌ بكه‌وێته‌ سه‌ر زه‌وی، ورده‌ ورده‌ پێكه‌نینه‌كه‌ ده‌یخاته‌ سه‌ر پشت و بم شێوه‌یه‌ شانۆگه‌رییه‌كه‌ كۆتایی پێ دێ. ))

ئامانجكان له‌ نووسینی ئه‌م شانۆگه‌رییه‌ :

1 ـ كۆمه‌ڵێك دیالۆگی ئاماده‌ بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌ پێشكه‌شكاری سامیان هه‌یه‌ و خۆیان ناتوانن داهێنه‌ر بن له‌ درووست كردنی دیالۆگی سه‌ربه‌خۆ. به‌م شێوه‌یه‌ ئیتر پێویست ناكا به‌دوای دیالۆگ دا بگه‌رێن.

2 ـ ئه‌م شانۆگه‌رییه‌، ناراسته‌وخۆ، كۆمه‌ڵێك ئه‌زموونی پێشتر ته‌جره‌به‌كراو، ده‌دا به‌ پێشكه‌شكاری بێ ئه‌زموون كه‌ تا به‌ئێستا راسته‌وخۆ ته‌جره‌به‌ی قسه‌كردنی له‌به‌رامه‌به‌ر كه‌س نه‌بووه‌.

3 ـ فه‌زایه‌ك له‌ناو قسه‌كانی ئه‌و پێشكه‌شكاره‌ دا بوونی هه‌یه‌ كه‌ ده‌بێته‌ هۆی به‌هێز كردنی لایه‌نه‌ فانتازیایی و خولیاییه‌كانی ئه‌و منداڵانه‌ی ئه‌م شانۆگه‌رییه‌ ده‌بینن.

كۆتایی

ته‌رخۆ مه‌رخۆ گه‌نجینێ، هه‌لینگی دا سه‌ربانێ

به‌ق به‌ق، تق ته‌ق، شه‌ق شه‌ق، هۆ هۆ، هێ هێ، ئێ ئێ، بابه‌ بابه‌، دایه‌ دایه‌، وه‌ی وه‌ی، ده‌ی ده‌ی، هه‌ی هه‌ی، ئۆ ئۆ ئۆ، لێم لێم لێم، پوو پا پوو، لوو لا لوو، هه‌كه‌ مه‌كه‌، مار مار، دار دار، شار شار، ئه‌من ئه‌تۆ، ئێمه‌ ئێوه‌، ته‌رخۆ مه‌رخۆ گه‌نجینێ، عه‌مته‌ر مه‌یموون نابینێ، شه‌قلی په‌قلی پاقلاوه‌، كێ كڵاوی پێ ماوه‌، هۆ هۆ، ئاواده‌بێ گۆرانی، گۆرانی گۆرانی، گوێلكم برده‌ سه‌ركانی، بابۆ بابۆ بابۆڵه‌، ده‌چمه‌ ماڵی قشتۆڵه‌، هه‌كا نه‌كا مه‌كاته‌، ته‌ڕبوو نه‌بوو، بۆچی بوو؟ له‌بۆ ئه‌تۆ هاته‌ كوو؟ پووله‌ پووری په‌تاته‌، هێلكه‌ ده‌كا زه‌لاته‌، له‌سه‌ر دارێ هاتمه‌ خوار، ئێستا ده‌چمه‌وه‌ بۆ ماڵ، هه‌كڵ مه‌كڵ وردیله‌، ئه‌شا ئه‌شا پشیله‌! كه‌ڵه‌بابه‌ی شه‌یتانێ هه‌لینگی دا سه‌ربانێ، گوتی هۆ ژنێ ژنێ ژنێ تیرووكه‌وانم ده‌نێ، ده‌چمه‌ شه‌ری قۆشه‌نێ، قۆشه‌ن له‌وێ نه‌مابوو، كه‌وچكه‌ قوڵه‌ی لێنابوو، باش بوو باش بوو گۆرانی، به‌ دنگی خۆشی كانی له‌خه‌و رابووم به‌یانی.

وته‌یه‌كی به‌نرخ:

منداڵان ئه‌وه‌یان باشه‌ كه‌ نازانن فریودانی خه‌ڵك چییه‌، خه‌ڵک به‌ چاو ئه‌ڕوانن، به‌ لێو پێ ئه‌كه‌نن و به‌ زار ئه‌دوێن، له‌كاتێكا منداڵان هه‌مووی ئه‌مانه‌ به‌ دڵ ئه‌كه‌ن.

تێبینی: ئه‌م وته‌یه‌ وته‌ی گه‌وره‌ پیاوێكی كورده‌ كه‌ ناوه‌ راسته‌قینه‌كه‌ی گومه‌ و ناوی چیرۆكانییه‌كه‌ی فه‌رهاده‌ و له‌ كتێبی " زه‌مزه‌مه‌ی زوڵا "ی مامۆستا سوراه‌ ئیلخانی زاده‌دا  ناوی هاتووه‌.

 پیره‌كان داوای وشه‌ی منداڵ ده‌كه‌ن

بڕێك بێده‌نگی بپارێزن با دوو قسه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ بكه‌ین.

راسته‌ جار جاره‌ زۆر ناخۆشه‌ كه‌ پێمان ده‌ڵێن: تۆ منداڵی جارێ قسه‌ مه‌كه‌!

به‌ڵام ئه‌رێ ئه‌و قسه‌یه‌ باشه‌؟!

نا، هه‌ر بۆیه‌ به‌ هه‌موو منداڵانی دنیا ده‌ڵێم: منداڵان زۆر شت ده‌زانن، به‌ڵام ده‌بێ زۆر شتی دیكه‌ش فێر بن.

له‌ زۆربه‌ی وڵاتانی دنیا ئه‌و مرۆڤانه‌ی ته‌مه‌نیان له‌ 18 ساڵ بچووكتره‌، پێیان ده‌ڵێن منداڵ. خۆ وشه‌ی منداڵ به‌مانای نه‌زانیی مرۆڤه‌ بچووكه‌كان نییه‌! وشه‌ی منداڵ جۆرێك دابه‌شكردنه‌، ده‌زانن مه‌به‌ستم چییه‌؟! نازانن؟! ده‌ی باشه‌ ئێستا پێتان ده‌ڵێم:

هه‌بوو نه‌بوو ئێواره‌یه‌كی زوو، ئه‌وكاته‌ی هێشتا كه‌س شێوی نه‌خواردبوو، هه‌موو مرۆڤه‌كانی دنیا كوتووپڕی خه‌ویان لێ ده‌كه‌وێ، زۆر سه‌یر بوو، هه‌رده‌تگوت قه‌ت نه‌خوتوون، ئه‌وه‌ زۆر سه‌یر نه‌بوو، ده‌زانن چی زۆر سه‌یر بوو؟! سه‌یره‌كه‌ی له‌وه‌دابوو هه‌ر هه‌مووشیان چووبوونه‌ خه‌وی منداڵێكی جوان و خوێن شیرینه‌وه‌، منداڵه‌كه‌ كه‌ دیتی هه‌موو مرۆڤه‌كانی دنیا هاتوونه‌ته‌ نێو خه‌وه‌كه‌یه‌وه‌ زۆری پێ خۆش بوو، گوتی: سڵاو له‌ هه‌مووتان ده‌كه‌م، به‌خێر بێن، زۆر خۆشحاڵ بووم به‌ هاتنتان!

مرۆڤه‌كانیش هه‌ر هه‌موویان یه‌كه‌ به‌یه‌كه‌ هاتنه‌ پێشێ و تۆقه‌یان له‌گه‌ڵ منداڵه‌ جوانه‌كه‌ كرد و خۆیان پێ ناساند، له‌وانه‌یه‌ ئێستا بڵێن: باشه‌ ئه‌و هه‌موو مرۆڤه‌ چندیان پێ چوو تا له‌گه‌ڵ ئه‌و منداڵه‌ تۆقه‌ بكه‌ن؟ پێتا ده‌ڵێم: به‌هه‌موویه‌وه‌ سێ چركه‌شی نه‌خایاند، ئاخر ده‌زانن بۆ؟ چوونكه‌ كاته‌كانی ناو خه‌ون زۆر زوو تێپه‌ڕ ده‌بن.

به‌ڵێ گوتمان هه‌موو مرۆڤه‌كان تۆقه‌یان له‌گه‌ڵ منداڵه‌ بچووكه‌ كرد و چوون دانیشتن.

منداڵه‌ بچووكه‌ جوانه‌كه‌ گوتی: یه‌كه‌ به‌ یه‌كه‌ وه‌رنه‌ پێشێ بزانم بۆچی هاتوونه‌ته‌ نێو خه‌ونه‌كه‌ی منه‌وه‌؟!

هه‌ر هه‌موو مرۆڤه‌كان چوونه‌ پێشێ و به‌ نۆبه‌ قسه‌ی خۆیان بۆ منداڵه‌ جوانه‌كه‌ باس كرد.

منداڵه‌كه‌ش گوتی: زۆر چاكه‌ وا دیاره‌ هه‌مووتان گله‌ییتان هه‌یه‌ و گله‌ییه‌كه‌ی هه‌مووشتان وه‌كوو هی یه‌كتری ده‌چێ، هه‌ر بۆیه‌ چوونكه‌ داواتان له‌ من كردووه‌ كێشه‌كه‌تان بۆ چاره‌ سه‌ر بكه‌م، زۆر سپاستان ده‌كه‌م و ئێستاش بۆتان چاره‌سه‌ر ده‌كه‌م.

منداڵه‌ خۆشه‌ویسته‌كان ده‌زانن كێشه‌ی هه‌موو مرۆڤه‌كان چی بوو؟ نازانن؟! زۆر باشه‌ ئێستا پێتان ده‌ڵێم: كێشه‌كه‌ ئه‌وه‌ بوو خه‌ڵكه‌كه‌ ده‌یانگووت ئێمه‌ ته‌مه‌نی مرۆڤمان به‌سه‌ر سێ به‌ش دابه‌ش كردووه‌ و سێ ناومان لێناوه‌، ناوی به‌شی یه‌كه‌ممان ناوه‌ پیری، ناوی به‌شی دووهه‌ممان ناوی لاوی، ناوی به‌شی سێهه‌ممان ناوه‌ منداڵی، ئێستاش كه‌ ده‌مانهه‌وێ دابه‌شی بكه‌ین به‌ساڵاچووه‌كان داوای ناوی منداڵ ده‌كه‌ن، به‌ڵام لاوه‌كان به‌دژی پیره‌كان زوو زوو خۆپیشاندان ساز ده‌كه‌ن و ده‌ڵێن: ده‌بێ ناوی منداڵ كه‌ له‌هه‌موو ناوێك خۆشتر و جوانتر بدرێ به‌ ئێمه‌.

منداڵه‌ جوانه‌كه‌ش گوتی: ئه‌ی باشه‌ بچووكه‌كان ده‌ڵێن چی؟ ئه‌وان داوای كام ناو ده‌كه‌ن؟ خه‌ڵكه‌كه‌ هه‌موویان به‌یه‌كه‌وه‌ وه‌ڵامیان دایه‌وه‌: پرسمان به‌ بچووكه‌كان نه‌كردووه‌. منداڵه‌ بچووكه‌ گوتی: یانی ئێوه‌ له‌ مرۆڤه‌ كه‌م ته‌مه‌نه‌كانتان نه‌پرسیوه‌ كه‌ حه‌زیان له‌ چ ناوێكه‌؟ خه‌ڵكه‌كه‌ هه‌موو پێكه‌وه‌ وه‌ڵامیان دایه‌وه‌: نا...!

منداڵه‌كه‌ش گوتی ئاوا نابێ، گوتی رێگه‌ چۆڵ بكه‌ن بۆ بچووكه‌كان با ئه‌وان بێنه‌ پێشێ! مرۆڤه‌ كه‌م ته‌مه‌نه‌كان چوونه‌ پێشێ، منداڵه‌ جوانه‌كه‌ لێی پرسین: ئه‌ی مرۆڤه‌ بچووكه‌كان ئێوه‌ چ ناوێكتان ده‌وێ؟

مرۆڤه‌ كه‌م ته‌مه‌نه‌كانیش هه‌موویان به‌یه‌كه‌وه‌ گوتیان: ئێمه‌ هه‌ر ناوێكمان بده‌نێ پێی رازیین، به‌مه‌رجێك گه‌وره‌كان بۆ هه‌ر شتێك كه‌ پێوه‌ندی به‌ئێمه‌وه‌ بوو پرسمان پێ بكه‌ن.

منداڵه‌ جوانه‌كه‌ش كه‌ ئه‌وه‌ی بیست گووتی: ئه‌گه‌ر له‌ من ده‌پرسن و به‌قسه‌م ده‌كه‌ن با ناوی منداڵ بدرێ به‌ مرۆڤه‌ كه‌م ته‌مه‌نه‌كان، چوونكه‌ ئه‌وان هێمای پاكی و راستگۆیی و جوانین و ئه‌و ناوه‌ش هه‌ر له‌وان ده‌وه‌شێته‌وه‌.

به‌دوای قسه‌ی منداڵه‌ جوانه‌كه‌ گه‌وره‌كان شه‌رمیان له‌ زیاده‌ خوازییه‌كانی خۆیان كرد و به‌ كۆی ده‌نگ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ رێك كه‌وتن كه‌ ناوی منداڵ كه‌ هێمایه‌كه‌ بۆ جوانی و پاكی و راسبێژی، بدرێ به‌ مرۆڤه‌ كه‌م ته‌مه‌نه‌كان.

هه‌ر بۆیه‌ له‌و كاته‌وه‌ ئه‌و وشه‌ جوانه‌، واته‌ وشه‌ی "منداڵ" به‌ مرۆڤه‌ كه‌مته‌مه‌نه‌كان به‌خشرا و له‌وكاته‌وه‌ تا به‌ ئێستا به‌ مرۆڤه‌ بچووكه‌كان ده‌گوترێ منداڵ. كه‌وابوو نابێ منداڵه‌ خۆشه‌ویسته‌كان له‌وه‌ی كه‌ پێیان ده‌گوترێ منداڵ ناره‌حه‌ت بن و به‌ڵكوو ده‌بێ شانازیش به‌و وشه‌ جوان و رێك و پێكه‌ بكه‌ن.

ئه‌ی منداڵه‌ خۆشه‌ویسته‌كانی دنیان وشه‌ی منداڵتان لێ پیرۆز بێ، چوونكه‌ هه‌ر خۆتانن كه‌ رێزی ئه‌و وشه‌ جوانه‌ و پڕ ناوه‌رۆك و پیرۆزه‌ راده‌گرن و ده‌یپارێزن. جارێكی دیكه‌ش پیرۆزباییتان پێ ده‌ڵێینه‌وه‌، پیرۆزتان بێ، پیرۆز.

دەمهەوێ ئەرکێکتان پێ بسپێرم، ئەرکی چێ کردنی ئامێرێک کە تا بە هەنووکە کەس چێی نەکردووە:

سوور

زەرد

شین

ئەو سێ رەنگە، لە لایەن مرۆڤەکانەوە وەک سێ رەنگی سەرەکی دیاری کراون.

نارنجی

سەوز (کەسک)

بنەوەش

ئەو سێ رەنگەش لە لایەن مرۆڤەکانەوە وەک سێ رەنگی لاوەکی دیاری کراون.

گەر سوور و زەرد تێکەڵ بکرێن رەنگی نارنجی ساز دەبێ.

گەر سوور و شین تێکەڵ بکرێن رەنگی بنەوش ساز دەبێ.

گەر زەرد و شین تێکەڵ بکرێن رەنگی کەسک ساز دەبێ.

گەر سوور و زەرد و شین و نارنجی و کەسک و هەموویان تێکەڵ بن، رەنگی خۆڵەمێشی ساز دەبێ.

گەر رەنگی رەش لەگەڵ ئەو رەنگانەی باسمان کردن تێکەڵ بکرێ، رەنگەکان تۆختر دەبن.

بۆ وێنە، گەر بڕێک رەنگی رەش بکەینە نێو رەنگی سوور، سوورەکەمان تۆختر دەبێ و دەبێتە سوورێکی جگەری.

گەر گەمێک رەنگی رەش بکەینە ناو رەنگی زەردەوە رەنگە زەردەکەمان دەبێتە زرەدێکی تاریک.

گەر رەش بکەینە شینەوە شینەکەمان تۆختر دەبێ و لە رەنگی سوورمەیی نزیک دەبێتەوە.

هەچەندێک رەشەکە زیاتر بێ رەنگەکان تۆختر دەبن.

گەر رەنگە رەشەکان لە رادە بەدەر تێکەڵ بە رەنگە لاوەکی و سەرەکییەکان بکرێن، ئەو رەنگانەش تایبەتمەندی خۆیان لەدەست دەدەن و دەبن بە رەنگی رەش، یانی لەژێر پەردەی رەشایی دا دەشاردرێنەوە.

رەنگی سپی، ئەم رەنگە بە پێچەوانەی رەنگی رەش کار دەکا.

رەنگی سپی تێکەڵ بە هەر رەنگێک بکرێت ئەو رەنگە رووناکتر دەبێتەوە.

بۆ وێنە: گەر رەنگی شین رەنگی سپیی تێکەڵ بکرێ، شینەکە کاڵ دەبێتەوە و دەبێتە حەوایی.

گەر سپی بکرێتە نیۆ زرەردەوە زرەردەکە کاڵ دەبێتەوە.

گەر سپی بکرێتە نێو رەنگی سوورەوە رەنگە سوورەکە کاڵ دەبێتەوە و دەبێتە چێرەیی.

گەر رەنگی سپیش لە رادەبەدەر تێکەڵ بە رەنگەکانی دیکە بکرێت، رەنگەکان رەنگی خۆیان لەدەست دەدەن و دەبن بە سپییەکی تر.

کەوا بوو میهرەبانەکان، گەر دەتانهەوێ هەموو رەنگەکان جوانییەکانی خۆیان بنوێنن، هیچ کات نە رەنگی رەشی زۆر تێکەڵ بکەن نە رەنگی سپی.

لەبیرتان نەچێ رەنگە جۆراو جۆرەکان جوانن و لە چاوەجوانەکانی گشت لایەکماندا سەما دەکەن.

وەرن با کاتێک چاو لە رەگەکان دەکەین هەموویان لە چاوەکانماندا وەسەما بێنین و وەک چاوەکانمان خۆشمان بوێن.

منداڵە ئازیزەکان! من تازە گەورە بووم و زۆر سەرقاڵم، وەک باک و دایکی خۆتان منیش هەر لە بیری ئەوەدام بۆ منداڵەکانم کاسپی بکەم بەخێویان بکەم، بۆیە لە بەیانییەوە تا شەوێ خەریکی کارم و کاتم نییە بیر لە درووست کردنی شتی نوێ بکەمەوە، شەویش ئیتر زۆر ماندوو دەبم و دەخەوم، بەڵام ئێوە کاتتان زۆرە و تەنیا بیر لە زانست دەکەنەوە، کەوابوو من زۆر دەمێکە شتێکم لە مێشکی دا ماوەتەوە و نەمتوانیوە درووستی بکەم، حەز دەکەم ئێوە چاکی بکەن چەوونکە مێشکی ئێوە زۆر ئارامتر و بەهێزترە.

لەمێژە دەمهەوێ کەرەسەیەک ساز بکەم کەنووری رەش چاک بکا!

ئێوە سازی دەکەن؟

جوان گوێ راگرن بزانن مەبەستم چییە:

چراقەوەیەک بهێننە بەرچاوی خۆتان، ئافەرەم!

گەر شووشەی چراقەوەکە رەنگی سوور بێ ئەو نوورەی کە لێی دێتە دەرێ رەنگەکەی دەبێتە سوور.

رەنگی شووشەی چرا قەوەکە هەرچییەک بێ ئەو نوورەی لێ دێتە دەرێ، بەڵام گەر شووشەکەی رەش بێ هیچ رەنگێکی لێ نایەتەدەر.

تکایە ئەگەر توانیتان شتێک ساز بکەن کە نووری رەشی لێ بێتە دەرێ ئاگادارم بکەنەوە، چوونکە ئەو کەرەستەیە زۆر نەهێنی دەردەخا و گەلێک چیرۆکی شاراوە ئاشکرا دەکا!

((لە بیرتان نەچێ رەنگە مادەییەکان لەگەڵ رەنگە نوورییەکان جیاوازییان هەیە، لەم جیاوازییەش بکۆڵنەوە زەرەر ناکەن)).

گوڵی بەر لەوەی بخەوێ ئەو قسانەی خوارەوەی کرد:

من باشم. تۆش جوانی.کەوایە چیرۆکێم بۆ بگێڕوە!

ـ هەبوو نەبوو، زۆرکەس برسییە، تلبزۆنەکەمان وایگوت.

شەوانە ماڵی ئێمە رووناکە. من خۆشحاڵم. گیانم نایەشێت. تێرم. ددانەکانم خاوێنن. خۆم دەشوشتووە. منداڵی جیرانەکەمان چڵکنە. دایکم دەڵێ ئەو ماڵە فەقیرن. نازانم فەقیر یانی چی! بۆ هەرکەی فەقیر بێ چڵکنە؟! سەرمام نییە. گرمام نییە. ئێرە فێنکە. من زۆر کەسم خۆش دەوێ. پشیلەکەشم خۆش دەوێ. کاتێک دەخەمە باوشمەوە پێم خۆشە هەڵفڕم. دەڵێن هەڵفڕین خۆشە. تەیارە هەڵدەفرێ. خۆزگەم بە تەیارە. کاکم دەیگوت تەیارە بۆمب بەر دەداتەوە. دەیگوتَ بۆم خراپە. کاکم دەڵێ بۆمب ئێمە لێک جیا دەکاتەوە. دەیگوت هەرکەس وەبەر بۆمب بکەوێ دەچێ بۆ شۆنێکی دوو. من حەز ناکەم بەتەنێ بچم بۆ شۆنی دوور. حەز دەکەم پشیلەکەشم بەرم. ئەگەر تەیارە هات ناهێڵم پشیلەکەم وەبەر بۆمبەکەی بکەوێ. من تەیارەی بۆمبم خۆش ناوێ. تەیارەیەکم خۆش دەوێ بمانبا بۆ عاسمان. خەڵک لە عاسمان هەموو شۆنێک دەبینێ. ئەم دیوارە بەرزانە و ئەو شاخانەگەورانە بەرچاوی منیان گرتووە. خۆزگە هیچ شتێک بەر چاوی منی نەگرتبایە. خۆزگە بمتوانییایە هەموو شۆنێک ببینم. زۆرم خەودێ مامۆستاکەمان دەیگوت: منداڵ نابێ شەوانە درەنگ بخەوێ. من حەز دەکەم هەندێک جار بەقسەی مامۆستاکەم نەکەم. بەڵام مامۆستاکەم زۆری کتێب خوێندۆتەوە. کتێب زۆر باشە. من زۆرم کتێبەکانم خۆش دەوێ. ئەگەر وابێ با بەقسەی مامۆستاکەم بکەم. شەوباش دایەگیان. شەوباش بابەگیان. شەوباش کاکە گیان. شەو باش خۆشکە جوانەکەم. من دەخەوم، ماچ ماچ...

گوڵی خەوتۆ، خۆزگەم بەخۆی، بزە لەسەر لێویەتی.

خەونی خۆش خۆش ببینی گوڵی گیان.

ئەمڕۆ چوومەوە قوتابخانە. یەک حەوتووی تەواو پشوومان هەبوو.

حەوتووی  رابردوو بەفرێکی زۆر باری. مامۆستاکەمان گوتی: جارێ مەیەنەوە بۆ قوتابخانە سەرماتان دەبێ. ئێمەش نەچووینەوە، بەڵام لە دەرێ یاریمان بە بەفر دەکرد. منداڵە شەڕانییەکان بە یاریی بەفر بەفرێن دەڵێن: شەرە تۆپەڵە. من حەز ناکەم بەو یارییە خۆشە بڵێم شەڕ. من وەک منداڵە شەڕانییەکان تۆپەڵە بەفرەکەم زۆر ناگووشم. تۆپەڵەی رەق هێشی زۆرە. من حەز ناکەم کەس ئازار بدەم. من تۆپەڵەکانم ناگوشم، یانی رەقیان ناکەم، من لە یاریی بەفردا بەفری سووک بە هاورێکانم دادەدەم. بۆ پێکەنین، نەک بۆ وەگریان خستنیان، بووکە بەفرینەکەی ئێمە لە هی هەموو کەس جوانتر بوو. منداڵە شەڕانییەکانی گەڕکی خوارێ 10 دانە بووکە بەفرینەی ناشیرنیان ساز کردبوو. بەڵام ئێمە بە هەموو مان یەک بووکە بەفرینەی گەورە گەورە گەوەرەی جوانمان ساز کرد. من گێزەرم هێنا بۆ لووتی، کاروان ملپێچەکەی خۆی هێنا،لە مەلی کرد، شەم کلاوێکی گوڵینگە بەسەری لەسەر سەری دانا، میهرەبان دووگمەی هێنابوو بۆ چاوی بووکەبەفرینەکەمان، ئاخر دایکی میهرەبان دروومان چییە، یانی جل بۆ خەڵک دەدوورێ. مەتین تەماتەیەکی بۆ لێوەکانی هێنا، کاکیشم لە دارە قەیسییەکەی حەشەمان لقێ داری شکاوی دۆزییەوە و بۆی کردین بە دەستەکانی، ئازاد هات و دەستەوانەکانی خۆی کردە دەستی، بووکەکەمانەوە. لە خۆشییان خەریک بوو هەڵفڕین. ئەوەندە لەدەوری بووکەکەمان یاریمان کرد و هەڵبەز و دابەزمان کرد تا ماندوو بووین. هەموومان چوونەوە بۆ ماڵێ. بەیانی هەستاین. منداڵە شەڕانییەکانی گەڕەکی خوارێ بووکەکەیان لێ تێک دابووین. سەبری دەیگوت: منداڵەکانی گەڕەکی خوارێ خۆ نەیاندەزانی ئێمە بووکە بەفرینەمان ساز کردووە، گوتم: ئەی کی پێی گوتوون؟ گوتی: جەماڵ گوڕی کابرا خراپەکەی گەڕکی خۆمان پێی گوتبوون؟، دایکم دیتبووی!

گوتم: هیچ نییە سەبری گیان ئەگەر ئەمجارە بەفر بارییەوە بووکە بەفرینەیەکی گەورەتر ساز دەکەین، کە لە یاری تەوابووین پێش ئەوەی ئەوان لێمان خەرا بکەن خۆمان خرای دەکەین. سەبری گوتی جا ئەوە فایدەی چییە؟ گوتم: راستە فایدەی نییە بەڵام بابم دەڵێ: قەرارە ئەو ماڵە خراپە لەگەڕەکی خۆمان دەرکەین. تا ئەو ماڵە خراپە دەردەکەن ئێمە دەبێ هەمووجارێ بووکەبەفرینەکەی خۆمان چاک بکەینەوە. سیروان گوێی لە قسەکانمان بوو، هاتە پێشێ، گووتی بچم کاکم بێنم لێیانبدا؟ کاکم زۆر بەقەوەتە! کارەتەبازە! گوتم: نا سیروان گیان ئێمە شەڕ ناکەین، شەڕ ناکەین، هیچ کات شەڕ ناکەین، باشه بەقوربان؟! سیروان زۆر ژیکەڵەیە چوار ساڵیەتی، هەموومان خۆشمان دەوێ، گەڕەکەکەی ئێمە لە هەموو گەڕەکەکانی دیکە خۆشترە.

ئەمڕۆ چوومەوە قوتابخانە. یەک حەوتووی تەواو پشوومان هەبوو.

مامۆستاکەمان گوتی: بەخێر بێنەوە. من چووم تۆقەم لەڵ مامۆستاکەمان کرد و هەردووک لای روومەتیم ماچ کرد. منداڵەکان پێیان سەیر بوو. بەڵام من پێم شتێکی سەیر نییە. کێ گوتوویەتی تەنیا گەورەکان دەبێ لە پێشدا چووکەکان ماچ بکەن؟

لەو رۆژەوە هەرکات پشوومان هەبوایە، دوای پشوو هەموو منداڵەکان مامۆستایان ماچ دەکرد و لەگەڵ یەکتر تۆقەیان دەکرد و روومەتی یەکتریان ماچ دەکرد.

من هەرکات دوو رۆژ کەسێکی خۆشەویستم نەبینم، هەرکە بینیم ماچی دەکەم.

ئێستە پۆلی ئێمە لە هەموو پۆلەکانی دیکە خۆشترە.

حەزدەکەم ئێمە لە هەموو شتێکدا یەکەم بین.

خۆزگەم بەخۆمان!

قه‌ل قات بوو نه‌سڵی بڕا

مار به‌نه‌وشێكی خاڵ خاڵ، خاڵ نارنجی و بن زگ پان، هێلانه‌ مه‌لێكی جوان، چێ ده‌كا و دیخاته‌ سه‌رشان، به‌ خشكه‌و خۆراكێشان، ده‌چێته‌ ناو دارستان، له‌ناو دڵی دا ده‌ڵێ: تا بۆم ره‌خساوه‌ هه‌لێ، ده‌خۆم چوار بێچۆ قه‌لێ، له‌دوور دارێك دیاره‌، دوو په‌ڵه‌ هه‌وی له‌ده‌وره‌، داره‌ سێوه‌ یا خه‌یاره‌!؟ پێم وابێ دار هه‌ناره‌! ده‌ی باشه‌ با ئاوابێ ، سێو نه‌بێت و هه‌نار بێ، ئه‌مه‌ كێشه‌ی مه‌ نییه‌، كێشه‌ی مه‌ مار ئه‌فعییه‌، مار گه‌یشتۆته‌ بن دار، مه‌لیش بوون خه‌به‌ردار، له‌رێی داری وه‌فادار، بێچۆ قه‌ل به‌ كۆرسه‌وه‌، ئه‌م لاوكه‌ ده‌ڵێنه‌وه‌:

قا قا قا یی، له‌ ئێمه‌ قه‌ومایی، كێ ده‌ڵێ ئێمه‌ قه‌لین؟ قه‌ل نیین و فه‌رخه‌ قه‌لین، باڵمان نه‌كردۆ هێشته‌، باڵامان چوار ئه‌نگوسته‌، هاوار له‌ ئێمه‌ قه‌وما، قه‌ل نه‌سڵی قات بوو فه‌وتا، مارێك به‌ هێلانه‌وه‌، هاتۆته‌ بنمانه‌وه‌، بێن به‌ فریامانه‌وه‌!؟ قه‌ل قات بوو نه‌سڵی بڕا، ئه‌ی هاوار ده‌نگمان دڕا...

“منداڵه‌ ئازیزه‌كان، ئه‌وی حه‌زناكا ماری به‌‌ڵه‌ك بێچۆ قه‌له‌سابوونییه‌كان بخوا، ده‌ستی هه‌ڵێینێ ... ئه‌وه‌ی حه‌زیش ئه‌كا ماره‌كه‌ بێچووه‌ كان بخوا، ده‌ستی داداته‌وه‌ "

شەمەندە فەر (و.لە ئینترنێتەوە)

رۆژێک با و بارانێکی زۆرتوند دەستی پێ کرد، هەورە برووسکەیەک هاتوو خۆی بە شاخێک دادا، هەورە برووسکەکە شاخەکەی رووخاند، بەردێکی گەورە لە شاخەکە بەربۆوە خوارێ و سەر رێگای شەمەندەفەرەکەی گرت.   

مەلێکی ئاوی رووداوەکەی بینی، مەلەکە چوو بۆ لای کەروێشک و مشک و رێوی، رووداوی بەربوونەوەی بەردەگەورەکەی بۆ ئەوان گێرایەوە.   

کەروێشکەکە گوتی: ئێمە دەبێ هەر ئێستا ئەو بەردە گەورەیە لە سەر رێگای شەمەندەفەرەکە لاببەین، چونکە ئەگەر لای نەبەین لەوانەیە قەتارەکە خۆی پێدابدا و خراپ بێ.

ئەوان هەوڵیاندا کە بەردەکە لاببەن،  زۆریان هەوڵدا، بەڵام بەردەکە هیچ جوولەیەکی نەکرد.  رێویەکە گوتی: ئێمە دەبێ ماشێنە سوورەکە ئاگادار بکەینەوە، ئەوماشێن(سەیارە) یە زۆر بەهێزە و بەقەوەتە. مشکەکە گوتی: ئاخەر خۆ تازە  قەتارەکە هێندەی نەماوە بگاتێ؟! 

مەلە ئاویەکە گوتی: من دەچم ماشێنکە دێنم.

مەلاویەکە بە ماشێنەکەی وت: ئێمە پێویستیمان بە یارمەتییە. سەیارەگیان بەردێکی گەورە کەوتۆتە سەر رێگای قەتارە ئازاکە، وەرە با زوو بچین لایبەرین چونکە قەتارە ئازاکە هێندەی نەماوە بگاتێ.  

سەیارە سوورەکە فیقەیەکی لێدا و هەرای لە هاورێکانی کرد، لە دەوری یەکتری کۆبوونەوە. ماشێنە سوورەکە لە هەموو هاورێکانی گەورەتر و بەهێزتر بوو، بەڵام نەیدەتوانی بە خێرایی بڕوا، سەیارە سوورەکە رووداوەکەی بۆ هاورێکانی گێڕایەوە و گوتی: ئێوە لەپێشەو وەرێ کەون منیش بەدواتاندا دێم.

سەیارەکان بەپەلە وەرێ کەوتن، بەڵام شەمەندەفەرەکە جار لەگەڵ جارێک نزیکتر دەبۆوە. 

دوودانە ماشێنی یارمەتی دەر گەیشتنە بن شاخەکە، دەستیان کرد بە پاڵ پێوەنان، زۆریان پاڵ بە بەردەکەوەنا بەڵام بەردەکە نەجووڵایەوە.

دوودانە ماشێنی دیکەش گەیشتنێ و هەموویان بەیەکەو پاڵیان بە بەردەکەوەنا، بەردەگەوەرکە جووڵەیەکی کرد، بەڵام لەسەر رێگەکە لانەچوو.

قەتارە ئازاکە نزێک ببۆوە.

مشکەکە گوتی: ئەوانە ناتوانن ئەو بەردە لاببەن!

ماشێنە سوورە گەورەکە خۆی گەیاندە سەیارەکانی دیکە، هەر فیقەنەی لێدەداو بەتەواوتیی هێزیەوە پاڵی بە ماشێنەکانی دیکەوەدەنا و ئەوانیش پاڵیان بە بەردەکەوە دەنا. 

بەردەکە جوولایەوە، دوایە وردە وردە هەڵسووڕا و هەڵزووڕا تا ئەوەیکە لەسەر رێگای شەمەندەفەرەکە لاچوو.

قەتارە خێرا و ئازاکە نزیکتر بۆوە، ماشێنەکان و ئاژەڵەکان بەپەلە لەسەر رێگای شەمەندەفەرەکە لاچوون و چاوەڕوان بوون تاکوو شەمەندەفەر( قەتار) ەکە تێپەڕ بێ.

شەمەندەفەرەکە گەیشتێ و بەهەمان شێوە کە تێپەر دەبوو فیقەیەکی کێشا و گوتی:   

 سسسپاسسسسسس...