تبليغاتX
منداڵ

منداڵ

بۆ منداڵانه/ و : گه‌وره‌كان! گه‌ر زانیتان شتێكی شایانی گێڕانه‌وه‌ی تێدایه‌ بۆ يان بگێڕنه‌وه‌!

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی ده‌هه‌م:

"ژیرۆ" هیچ كات پێكه‌نین له‌سه‌ر لێوه‌كانی ناتۆرێ، هه‌ر ده‌ڵێی له‌ كاتی له‌دایك بوونیشیدا به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ له‌دایك بووه‌.

دوورگه‌ دووجار ژیرۆی بینیوه‌، به‌ڵام هیچ كات روخساره‌ شاد و ده‌م به‌ پێكه‌نینه‌كه‌ی ژیرۆی له‌یاد نه‌كردووه‌.

دوورگه‌ ئاواته‌ خوازه‌ كه‌ جارێكی تر و زۆر جاری تریش ژیرۆی ده‌م به‌ پێكه‌نین ببینێته‌وه‌.

ژیرۆ هیچ كات پێكه‌نین له‌ لێوه‌ نازداره‌كانی ناتۆرێ، هه‌ر ده‌ڵێی ئه‌وكاته‌ی وا له‌ سكی دایكیشیا بووه‌، به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ مه‌گیرانیان پێ كردووه‌!

دوورگه‌ دووجار به‌رێكه‌وت چاوی به‌ ژیرۆی ژیر كه‌وتووه‌، به‌ڵام هیچ كات حه‌ز ناكات روخساره‌ شاد و ده‌م به‌خه‌نده‌كه‌ی ژیرۆی ژیر له‌بیر به‌رێته‌وه‌.

دوورگه‌ چاوی قووچاندووه‌ و ده‌ستی له‌سه‌ر دڵی داناوه‌ و خه‌ریكه‌ له‌گه‌ڵ دڵی ئه‌دوێ و به‌ دڵی ده‌ڵێ: خۆزگه‌! خۆزگه‌! خۆزگه‌ ئه‌ی دڵی من! دایكی منیش برایه‌كی ژیكه‌ڵانه‌ی وه‌ك ژیرۆی ده‌م به‌خه‌نده‌ی بۆ سازكربایه‌م! خۆزگه‌! خۆزگه‌! خۆزگه‌...

ژیرۆ هه‌میشه‌ پێ ئه‌كه‌نێ، هیچ كه‌س ناتوانێ وه‌ك ژیرۆ پێ بكه‌نێ، هه‌ركه‌س بتوانێ وه‌ك ژیرۆ پێ بكه‌نێ، خۆزگه‌م به‌خۆی ده‌بێ! ژیرۆ ته‌نانه‌ت له‌ ناو خه‌ویشا پێ ئه‌كه‌نێ، پێكه‌نین هیچ كات له‌سه‌ر لێوه‌جوانه‌كانی ژیرۆ خه‌وی لێ ناكه‌وێ.

دوورگه‌ دوور ئه‌ڕوانێ، زۆر زۆر دوور، كاتێك دوورگه‌ دوور ئه‌ڕوانێت، بیر و هۆشی تا دوورترینی دوورگه‌كان ئه‌ڕوات، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌وا پڕن له‌ شادی، پڕن له‌ خۆشی، پڕن له‌ میهره‌بانی، پڕن له‌ راستی، له‌ راست گۆیی، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌وا پڕن له‌ ده‌نگی نوێ، له‌ مۆسیقای نه‌بیستراو، له‌ پێكه‌نینی ژیرانه‌، له‌ هه‌ڵبه‌زین، له‌ دابه‌زین، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌وا ‌ دوورن له‌ دڵه‌خورپه‌، له‌ دزێوی، له‌ دڵهێشان، له‌ دڵته‌نگی، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌ به‌تاڵن له‌ خامۆشی، به‌تاڵن له‌ ناخۆشی، به‌تاڵن له‌ نه‌خۆشی، به‌تاڵن له‌ هه‌ژاری، به‌تاڵن له‌ خۆبه‌زل زانی، به‌تاڵن له‌ نامیهره‌بانی، به‌تاڵن له‌ شه‌ڕ و شۆڕی نه‌زانی، به‌تاڵن له‌ ترسه‌نۆكی، ئه‌و دوورگانه‌ی كه‌وا ‌ پڕن له‌ هیوا، پڕن له‌ ئاواتی ره‌نگاڵه‌یی، پڕن له‌ یه‌كسانی، پڕن له‌ ئازادی!

دوورگه‌ دوور ئه‌ڕوانێ، دوورگه‌ زۆر زۆر دوور ئه‌ڕوانێ، دوورگه‌ كاتێ دوور ئه‌ڕوانێ، خۆی له‌ نێوه‌ڕاستی ده‌ریایه‌كی گه‌وره‌ و له‌ ناوه‌ندی دوورگه‌یه‌كی بچووكتر له‌ ده‌ریاگه‌وره‌كه‌دا ده‌بینێته‌وه‌، كه‌ خۆی و ژیرۆی ژیری برای ده‌ستی یه‌كتریان گرتووه‌ و پڕ به‌ گه‌روو پێ ئه‌كه‌نن و له‌ قه‌راخی لمی زه‌ریا، به‌ پێخواسی و به‌پێی په‌تی به‌سه‌ر لمی دوورگه‌ خۆشه‌ویسته‌كه‌ی خۆیاندا هه‌ڵدێن و خۆ به‌ زه‌وی داده‌ده‌ن و هه‌ڵده‌ستنه‌وه‌ و خۆ به‌ ئاو داده‌ده‌ن و دێنه‌وه‌ ده‌رێ و پشت له‌ "با" ده‌كه‌ن و به‌هێزی بازووه‌ به‌هێزه‌كانی "با" هه‌نگاوه‌كانیان تووندتر ده‌كه‌ن و به‌هه‌ڵاتنه‌وه‌ ده‌نگی پێكه‌نینه‌كانیان له‌گه‌ڵ هاژه‌ی"با" ده‌خه‌نه‌ پێش بڕكێ و قاقاكانیان بۆ هه‌موو دوورگه‌كانی ده‌ورووبه‌ر و ئه‌ولاتری خۆشیان به‌ دیاری به‌ڕێ ده‌كه‌ن و روو ده‌كه‌نه‌وه‌ "با" و به‌ره‌و رووی "با" هه‌ڵێن و سه‌ر و پرچ و فۆكله‌ و كاكۆڵه‌ زێڕینه‌كانی خۆیان ده‌خه‌نه‌ ناو ده‌ستی "با"وه‌ و به‌ خه‌نده‌وه‌ به‌ "با" ده‌ڵێن: ئه‌ی "با"! ئه‌ی "با"ی میهره‌بان! به‌ده‌ستی نه‌رمت سه‌ر و پرچمان، وه‌كوو ئاڵایه‌ك، ئاڵایه‌كی جوان ، ئاڵای رزگاریی گشت بوونه‌وه‌ران، بشه‌كێنه‌وه‌! بشه‌كێنه‌وه‌! بشه‌كێنه‌وه‌...

+ نوسراوه‌ و تایپ كراوه‌ له‌  2008/6/24كاتی 5:57 PM  به‌ده‌ست ناسر فه‌تحی   | 

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی نۆهه‌م:

زه‌رگه‌ته‌یه‌ك به‌سه‌ر گۆنای دوورگه‌وه‌ی داوه‌، لایه‌كی روومه‌تی ده‌ڵێی فوودانه‌یه‌ هه‌ڵمساوه‌، دوورگه‌ له‌به‌ر هه‌ڵمسانی سه‌ر كۆڵمه‌ی یه‌كێك له‌ چاوه‌كانی جوان دیار نییه‌، دوورگه‌ هه‌ست به‌ ئازاری پێوه‌دانه‌كه‌ ناكات، ئاخر هه‌ر یه‌كه‌م جار كه‌ زه‌رگه‌ته‌كه‌ پێوه‌یدا ئازاری هه‌بوو، ئێستا ئازاره‌كه‌ی نه‌ماوه‌، ئێستا خۆی زۆر پێ جوانه‌، له‌ به‌یانییه‌وه‌ تا كاتی چوونی بۆ قوتابخانه‌ سه‌ت جاری چاو له‌ ئاوێنه‌ كردووه‌، هه‌مووجارێ كه‌ چاو له‌ ئاوێنه‌كه‌یان ده‌كات، به‌ خۆی ده‌ڵێ: چه‌نێ سه‌یره‌، تا ئێستا دوورگه‌ی ئاواهیم نه‌بینی بوو، چه‌نێ خۆشه‌ من له‌ یه‌ك كات دا دوو كه‌س بم، دوو دوورگه‌ بم، دوو نه‌فه‌ر بم!

دوورگه‌ چووه‌ ناو پۆله‌وه‌، ئه‌مڕۆ دوورگه‌ بڕێك درێنگ گه‌یشته‌ سه‌ر پۆل، كاتێك ده‌رگای پۆلی كرده‌وه‌، سه‌ره‌تا بۆ دوو چركه‌ هاوپۆلییه‌كانی نه‌یانناسییه‌وه‌، ته‌نانه‌ت یه‌كیان خه‌ریك بوو پێی بڵێ: كچی باش تۆ پۆلی چه‌ندی؟ ئه‌وه‌ لێره‌ چ ده‌كه‌ی؟ ئێره‌ پۆلی تۆ نییه‌، بڕۆ ده‌رێ!

له‌پڕ سیروان یه‌ك بۆخۆی له‌ قاقای پێ كه‌نینی دا، گوتی: كوڕه‌ خۆ ئه‌وه‌ دوورگه‌یه‌! كچێ دوورگه‌ ئه‌وه‌ بۆ ئاوات لێ هاتووه‌؟! ناكا چووبێتی شانه‌ی زه‌رگه‌تانت تێك دابێ؟!

منداڵه‌كانی دیكه‌ش له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ورده‌ ورده‌ خه‌ریك بوون دوورگه‌یان ده‌ناسییه‌وه‌، دایانه‌ قاقای پێكه‌نین، دوورگه‌ش وێڕای ئه‌وان ده‌ستی كرد به‌ پێ كه‌نین.

هێشتا پێكه‌نینه‌كه‌یان ته‌واو نه‌ببوو كه‌ مامۆستاكه‌یان له‌ پۆل هاته‌ ژوورێ، مامۆستاش سه‌ره‌تا دوورگه‌ی نه‌ناسییه‌وه‌، چاوێكی له‌ دوورگه‌ كرد و به‌ ناره‌حه‌تییه‌وه‌ به‌ منداڵه‌كانی دیكه‌ی گوت: ئه‌وه‌ ئه‌و پێكه‌نینانه‌تان له‌ چی بوو؟ ناكا به‌ دوورگه‌ پێ كه‌نیبێتن؟! ها؟!

دوورگه‌ هه‌ڵیدایه‌ ناو قسه‌كانی مامۆستاكه‌یان و گوتی: نا.. نا.. هیچ نییه‌ مامۆستا، لێیان گه‌ڕێ، با پێ بكه‌نن، ئاخر منیش بۆخۆم زۆرم پێكه‌نین به‌ خۆم دێت، چاوت لێ نییه‌ مامۆستا چۆن گووپم هه‌ڵمساوه‌، هه‌ر ده‌ڵێی به‌ دزییه‌وه‌ سێوێكم به‌ ساخی خستۆته‌ ناو زارمه‌وه‌!

دوورگه‌ و هاوپۆلییه‌كانی وه‌ك ئه‌وه‌ی شتێكی زۆر گرنگیان وه‌بیر هاتبێته‌وه‌، له‌ڕێوه‌ بێ ده‌نگ بوون و باسه‌كه‌یان گۆڕی و به‌ تامه‌زرۆییه‌وه‌ چاوه‌ڕاوانی یه‌كه‌م قسه‌ی مامۆستاكه‌یان بوون.

مامۆستاش هه‌ستی به‌و چاوه‌ڕوانییه‌ كرد و هه‌ر بۆیه‌ به‌بێ راوه‌ستان گوتی: هه‌ر وه‌ك هه‌موومان ئاگادارین ماوه‌یه‌ك له‌وه‌ پێش، وامان بڕیار دا كه‌ ئه‌گه‌ر هاتینه‌وه‌ بۆ قوتابخانه‌، له‌سه‌ر بابه‌ته‌كه‌ی ئه‌و رۆژه‌ی دوورگه‌ قسه‌ بكه‌ین! یانی دابنیشین و بیرۆكه‌كانمان بخه‌ینه‌ سه‌ر یه‌ك تا بزانین كه‌ ئه‌رێ چۆن ده‌كرێ یارمه‌تیی ئه‌و منداڵه‌ فه‌قیر و هه‌ژارانه‌ بده‌ین؟!

دوای ئه‌و قسه‌یه‌ی مامۆستا، منداڵه‌كان هه‌ر یه‌كه‌ و به‌ نۆبه‌ی خۆی بیرۆكه‌كه‌ی خۆی باس كرد و پێكه‌وه‌ قسه‌یان له‌سه‌ر بیرۆكه‌كانی یه‌كتری كرد، گشت بیرۆكه‌كان بیرۆكه‌ی زۆر جوان و رێك و پێك بوون، به‌ڵام هه‌موو چاوه‌ڕوانی دوورگه‌ بوون كه‌ بزانن ئایا دوورگه‌ بیرۆكه‌كه‌ی چییه‌!

دوورگه‌ گوتی: مامۆستا! هاوڕێیان! بیرۆكه‌كانی هه‌مووتانم پێ جوان بوو، شتی زۆر جوان و باشتان پێشنیار كرد، به‌ڵام بیرۆكه‌كانی ئێوه‌ بۆ ماوه‌یه‌كی كاتی منداڵه‌كان له‌ هه‌ژاری رزگار ده‌كات، ئه‌گه‌ر به‌نۆبه‌ش بێت با من بیرۆكه‌كه‌ی خۆم باس بكه‌م! من حه‌ز ده‌كه‌م جوان سه‌رنجی بیرۆكه‌كه‌ی من بده‌ن، ئاخر بیرۆكه‌كه‌ی من كارێك ده‌كات بۆ هه‌تا هه‌تایه‌ هه‌ژاری و ده‌س كورتی ببڕێته‌وه‌ و ته‌واوبێت! ده‌بێ بیرێك بكه‌ینه‌وه‌ بۆ هه‌میشه‌ هه‌ژاری بن بڕ بكه‌ین نه‌ك بۆ ماوه‌یه‌كی كورت!

دوورگه‌ ئاوای ده‌ست به‌ باس كردنی بیرۆكه‌كه‌ی كرد: هه‌موومان ده‌م و چاومان ره‌ش ده‌كه‌ین، ره‌ش ره‌ش، به‌ ره‌ژی و خه‌ڵووز ده‌مووچاومان ره‌ش ده‌كه‌ین، یه‌كی پارچه‌یه‌كی سپی له‌سه‌ر سینگمان ده‌ده‌ین، له‌سه‌ر پارچه‌كان به‌ خه‌تێكی گه‌وره‌ ده‌نووسین: "هه‌ژاری مه‌هێڵن!" ئه‌وكات هه‌موومان ده‌ستی یه‌كتر ده‌گرین و له‌ شۆنه‌ گشتییه‌كانی شار به‌ ئارامی تێپه‌ڕ ده‌بین، دوایی ده‌چینه‌ به‌ر ده‌م "وه‌زاره‌تی نه‌هێشتنی هه‌ژاری" و ئه‌وكات چیرۆكه‌كه‌ی ئه‌و رۆژه‌ كه‌ بۆم گێڕانه‌وه‌، ده‌كه‌ین به‌ شانۆ گه‌ری و له‌به‌ر ده‌م به‌ڕێوه‌به‌رانی ئه‌و وه‌زاڕه‌ته‌ چیرۆكه‌كه‌ به‌ شانۆگه‌ری دووپات ده‌كه‌ینه‌وه‌، له‌ كۆتایی دا داوا له‌ به‌رپرسانی نه‌هێشتنی هه‌ژاری ده‌كه‌ین كه‌: هه‌رچی منداڵی سه‌ر شه‌قام و منداڵی ده‌س ته‌نگ و هه‌ژاره‌، كۆیان بكه‌نه‌وه‌ و له‌ هه‌ژاری و نه‌داری بیانپارێزن و بیاننێرن بۆ قوتابخانه‌ و یارمه‌تی بنه‌ماڵه‌كانیان بده‌ن!

ئه‌وكات ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ماڵێ و خۆمان بۆ چالاكییه‌كانی پشووی هاوین ئاماده‌ ده‌كه‌ین.

ئاخر ئه‌و رۆژه‌، دوایین رۆژی هاتنی منداڵه‌كان بۆ قوتابخانه‌ بوو، یانی كاتی پشووی هاوین هاتبوو، منداڵه‌كانیش هاتبوون ئه‌نجامی تاقی كارییه‌كانانیان بزانن و كارنامه‌كانیان وه‌ربگرنه‌وه‌، بۆیه‌ دوورگه‌ ئه‌و قسه‌یه‌ی كرد!

به‌و هیوایه‌ی كه‌ مامۆستا و منداڵه‌كانی تریش بیرۆكه‌كه‌ی دوورگه‌یان به‌ دڵ بووبێت و بۆ ناڕه‌زایه‌تی ده‌ر بڕین بچنه‌ به‌ر ده‌م " وه‌زاره‌تی نه‌هێشتنی هه‌ژاری"!

هه‌ر وه‌ها هه‌موومان هیوادارین كه‌ دوورگه‌ و هاوپۆلییه‌كانی له‌ تاقی كارییكانی ئاخری ساڵدا سه‌ركه‌وتبێتن و هه‌مووشیان ده‌ره‌جه‌(نومره‌)ی به‌رز و باشیان وه‌ده‌ست هێنابێت!

به‌و هیوایه‌!

+ نوسراوه‌ و تایپ كراوه‌ له‌  2008/6/12كاتی 4:8 PM  به‌ده‌ست ناسر فه‌تحی   | 

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی هه‌شته‌م:

دوورگه‌ هه‌ردووك ده‌سته‌كانی خستۆته‌ بن چه‌ناگه‌ی، دوورگه‌ چۆته‌ ناو فكر و خه‌یاڵاته‌وه‌، دوورگه‌ هۆشی له‌ پۆل نه‌ماوه‌، نازانێ مامۆستا باسی چی ده‌كات، جار جاره‌ بزه‌یه‌كی دێـته‌ سه‌ر لێوه‌ سووره‌ ته‌ڕه‌كانی و جار جاره‌ش قامكه‌ تیتۆله‌كانی به‌سه‌ر چاه‌كانی دا ده‌خشێنێ، هه‌ست ده‌كه‌م دوورگه‌ به‌ دزییه‌وه‌ خه‌ریكی فرمێسك سڕینه‌، ئا.. راسته‌ دوورگه‌ ده‌گری، به‌ڵام پێم وابێ به‌ زۆری خۆی راگرتووه‌، به‌ڵام بۆ ئه‌وه‌ی كه‌س هه‌ست به‌ فرمێسك و گریانه‌كه‌ی نه‌كات به‌بێ ده‌نگی ده‌گری!

دوورگه‌ هه‌میشه‌ خۆشحاڵه‌، ئه‌وه‌ چۆنه‌ ئه‌مڕۆ دڵی پڕه‌؟! كاتێك كه‌سێك به‌ بێ ده‌نگی ده‌گری، گریانه‌كه‌ی زۆر جوانه‌، دایكم ده‌یگوت: ئه‌و كه‌سانه‌ی به‌بێ ده‌نگی فرمێسكیان له‌ چاوی دێته‌ خوارێ، خه‌مه‌كانیان زۆر پیرۆزه‌، یانی خه‌مه‌كانیان بۆ جوانییه‌كانه‌!

بابم زۆر جار به‌بێ ده‌نگی گریاوه‌، كه‌وابێ بابم خه‌می پیرۆز و جوانی زۆره‌!

تۆ بڵێی دوورگه‌ بۆ چ خه‌مێكی جوان بگری؟!

دوورگه‌ حه‌ز ناكات كه‌س چاوی له‌ گریانه‌كه‌ی بێت، ئاخر ئه‌و حه‌ز ناكات كه‌س به‌ دڵ ته‌نگییه‌كانی ئه‌و دڵته‌نگ بێت! دوورگه‌ هه‌میشه‌ بزه‌ی له‌سه‌ر لێو بووه‌، نازانم بۆ ئێستا به‌بێ ده‌نگی فرمێسك هه‌ڵ ده‌ڕێژێت؟!

دوورگه‌ خۆی پێ رانگه‌یرا، سه‌ری خسته‌ سه‌ر كورسییه‌كه‌ و هه‌نیسكه‌كانی تووند تر بوون، ورده‌ ورده‌ خه‌ریك بوو ده‌نگی گریانه‌كه‌ی به‌رز ده‌بۆوه‌، ده‌ڵێی به‌ هه‌رچی هێز و توانای خۆی كه‌ هه‌یه‌تی ده‌یهه‌وێ پێشی هه‌نیسكه‌كانی بگرێ، به‌ڵام دوورگه‌ خۆی پێ راگیر نه‌كرا.

هه‌موو منداڵه‌كان هه‌ستیان به‌ گریانه‌كه‌ی دوورگه‌ كرد! بێ ده‌نگییه‌كی سه‌یر ته‌واوی پۆله‌كه‌ی داگرتووه‌، كه‌س ده‌نگی لێوه‌ نایه‌ت، سیروان به‌ سه‌رسووڕمانه‌وه‌ چاو له‌ دوورگه‌ ده‌كات، ئاخر تا به‌ ئێستا كه‌س گریانی دوورگه‌ی نه‌دیتبوو، سیروان له‌بیری هاته‌وه‌ یه‌كه‌م جار كه‌ دوورگه‌ی ناسی، له‌خۆڕا له‌گه‌ڵی به‌شه‌ر هات و سه‌ری به‌ لێواری دیوارێكدا دا، سه‌ری دوورگه‌ خوێنی لێ هاتبوو، به‌ڵام دوورگه‌ ئه‌وكات نه‌ شكایه‌تی له‌ سیروان كردبوو، نه‌ ئه‌وه‌ی تۆڵه‌شی لێ كردبۆوه‌، ته‌نیا به‌ سیروانی گوتبوو: كوڕی باش خۆ هێشتا ئه‌من و ئه‌تۆ یه‌كتر ناناسین، بۆ له‌ خۆڕا له‌گه‌ڵ من به‌شه‌ر هاتی و سه‌رت شكاندم؟ بڕۆ جارێكی دیكه‌ له‌خۆڕا له‌گه‌ڵ خه‌ڵك به‌شه‌ڕ مه‌یه‌! من ده‌تبه‌خشم، نه‌ تۆڵه‌ت لێ ده‌كه‌مه‌وه‌ و نه‌ به‌ مامۆستاش ده‌ڵێم! بڕۆ ئه‌و كاره‌ ناشیرنه‌ دووپات نه‌كه‌یه‌وه‌! بڕۆ ده‌ی!

سیروان ئه‌وكات زۆر له‌و كاره‌ی كه‌ كردبووی په‌شیمان ببۆوه‌ و زۆر زۆری خه‌جاڵه‌تی كێشابوو!

هه‌ر له‌دوای ئه‌و رووداوه‌شه‌وه‌ بوو كه‌ سیروان خۆشی له‌ دوورگه‌ هاتبوو و له‌گه‌ڵی ببوو به‌ هاوڕێیه‌كی زۆر باش!

مامۆستا هێشتا هیچی نه‌گوتووه‌، پێم وابێ ده‌یهه‌وێ دوورگه‌ به‌كه‌یف و دڵی خۆی بگری و ئه‌وكات كه‌ ژیر بۆوه‌ لێی بپرسێ: دوورگه‌ گیان بۆچی ده‌گریای؟

سیروان هه‌ر چاوی له‌ دوورگه‌یه‌، سیروان دڵی پڕ بووه‌، سیروان خه‌ریكه‌ به‌بێ ویستی خۆی فرمێسكه‌كانی له‌ چاوه‌كانی بێنه‌ خوارێ، سیروانیش خۆی پێ راگیر نه‌كرا و ده‌ستی خسته‌ ملی دوورگه‌وه‌ و وێڕای دوورگه‌ ده‌ستی كرد به‌ گریان، ئاخر سیروانیش له‌مێژ بوو نه‌گریابوو، زۆر ده‌مێك بوو نه‌گریابوو، له‌وكاته‌یه‌وه‌ كه‌ منداڵه‌كانی قوتابخانه‌ به‌ سیروانیان گوتووه‌: سیوان زۆر به‌غیره‌ته‌ و قه‌ت ناگری، سیروانیش قه‌ت له‌ رووی هه‌ڵ نه‌هاتووه‌ بگری، سیروانیش زۆر جار حه‌زی كردبوو بگری، سیروان گریانی دووسێ ساڵی له‌ خۆی دا راگرتبوو، به‌ڵام كه‌ گریانی دوورگه‌ی بینی ئه‌ویش رووی كریه‌وه‌ و وێڕای دوورگه‌ به‌گریان تۆڵه‌ی ئه‌و هه‌موو نه‌گریانانه‌ی ساڵانی رابردووی كرده‌وه‌! دوورگه‌ش ده‌ستی خسته‌ ملی سیروانه‌وه‌ و تا خه‌مه‌كانیان سووك بوو و فرمێسكه‌كانیان ته‌واو بوو گریان، مامۆستا و ماباقی قوتابییه‌كانیش دڵیان پڕ ببوو، به‌ڵام ئه‌وان گریانیان نه‌ده‌هات، ئاخر ئه‌وان نه‌یانده‌زانی بۆچی بگرین!

دوورگه‌ به‌ده‌م هه‌نیسكه‌وه‌ سه‌ری هه‌ڵێنا و رووی كرده‌ مامۆستاكه‌یان و گوتی: مامۆستا ببووره‌ دڵم پڕ بوو، حه‌زم كرد بڕێ بگریم، ببوورن كه‌ كاتی ده‌رسه‌كه‌م به‌ گریان گرت.

دوورگه‌ رووی كرده‌ سیروان و به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ گوتی: ئه‌..ه..! ده‌ باشه‌ ده‌ی! هه‌ر بڵێ من به‌غیره‌تم و گریانم نایه‌ت! ئه‌وه‌نێ تۆش گریای!

دوورگه‌ رووی كرده‌ قوتابییه‌كان و گوتی: سیروان زۆر دڵپاكه‌، درووسته‌ شه‌ڕانییه‌ به‌ڵام من ده‌زانم سیروان له‌ هه‌موومان دڵی ناسكتره‌، ئه‌وه‌نێ به‌گریانی من گریانی هات! كه‌وابێ ئه‌وه‌نده‌ی پێ مه‌ڵێن: سیوان به‌غیره‌ته‌ و قه‌ت ناگری! خۆ گریان كاری به‌ غیره‌ت و وره‌وه‌ نییه‌، هه‌مووكه‌س گریانی له‌ گیانی دا هه‌یه‌، هه‌ركه‌س بتوانێ بۆ خه‌مه‌ جوانه‌كان بگری ئه‌وه‌ ئه‌و كه‌سه‌ له‌هه‌مووكه‌س به‌ وره‌تر و به‌غیره‌ت تره‌، گریان مرۆڤه‌كان جوان ده‌كات، مرۆڤه‌كان خاڵی له‌ دڵره‌قی و بوغز و نه‌فره‌ت ده‌كات، هه‌ركات هه‌ستتان كرد كه‌ ده‌بێ بگرین، به‌بێ شه‌رم بگرین، گریان زۆر جوانه‌ زۆر زۆریش باشه‌، مگه‌ر نا مامۆستا؟!

مامۆستا گوتی: راسته‌ دوورگه‌ گیان، ئه‌تۆ بۆخۆت له‌ هه‌مووكه‌س جوانتر ده‌گریای، من قه‌ت گریانی ئاوا جوان و پیرۆزم نه‌بینی بوو، به‌ڵام حه‌ز ده‌كه‌ین ئه‌گه‌ر خۆت حه‌زت لێبوو هۆكاری گریانه‌كه‌تمان بۆ باس بكه‌ی!

دوورگه‌ گوتی زۆر باشه‌ مامۆستا، به‌چاوان.

دوورگه‌ ئاوای ده‌ست به‌ گێڕانه‌وه‌ی هۆكاری گریانه‌كه‌ی كرد: مامۆستا رۆژێكی له‌ پارك ده‌گه‌ڕاینه‌وه‌، سێ منداڵی بچووكی زۆر جوانم بینی، له‌گه‌ڵ دایكیان له‌ قه‌راخ شۆسته‌( پیاده‌ره‌و)یه‌ك دانیشتبوون، یه‌كێك له‌ منداڵه‌كان كه‌ له‌ هه‌موویان بچووكتر بوو، له‌سه‌ر كۆشی دایكی خه‌وی لێ كه‌وتوو، دایكیشی سه‌ری خستبۆ سه‌ر شانی منداڵه‌كه‌ی و خه‌وی لێ كه‌وتبوو، به‌ڵام دوو منداڵه‌ بچووكه‌كه‌ی دیكه‌، به‌خه‌به‌ر بوون، یه‌كیان ده‌ستی بۆ لای ئێمه‌ رادێرا و پێی گوتین: تكایه‌ خێرێكمان پێ بكه‌ن! به‌ڵام ئه‌وه‌كه‌ی دیكه‌یان گوتی: كاكه‌ كاكه‌..! وه‌ره‌ تا دایكم خه‌وتووه‌ بچین یاری(كایه‌) بكه‌ین !

دایكم پاره‌یه‌كی ده‌رهێنا كه‌ بیدا به‌و منداڵه‌ی داوای خێری لێ كردبووین، دایكم پاره‌كه‌ی بۆ منداڵه‌كه‌ راگرت، به‌ڵام منداڵه‌كه‌ هۆشی نه‌مابوو، پێم وابێ به‌قسه‌ی خۆشكه‌ چووكه‌كه‌یدا تازه‌ وه‌بیری هاتبۆوه‌ كه‌ ئه‌وانیش ده‌بێ یاری بكه‌ن، هه‌ر بۆیه‌ له‌ خۆشی یاری و كایه‌كردن له‌بیری چۆوه‌ كه‌ داوای چی له‌ دایكم كردبوو و ده‌ستی خۆشكه‌ بچووكه‌كه‌ی گرت و به‌یه‌كه‌وه‌ هه‌ڵاتن بۆ یاری كردن و پاره‌كه‌ش هه‌روا له‌ ده‌ستی دایكم دا مایه‌وه‌.

مامۆستا..! منداڵه‌كان زۆر جوان بوون! ره‌نگی مووی سه‌ریان، له‌به‌ر گه‌رمای خۆر زه‌رد زه‌رد ببوو، به‌ چاوه‌ شینه‌كانیان و به‌ مووه‌كاڵه‌كانیانه‌وه‌ هه‌ر ده‌تگوت بۆخۆشیان منداڵی هه‌تاون، مامۆستا منداڵه‌كان هه‌ڵاتن و لێمان دوور كه‌وتنه‌وه‌ و بۆخۆیان خه‌ریكی یاری بوون.

مامۆستا كه‌ باسی شه‌و و رۆژت كرد، كوتووپڕی ئه‌و دیمه‌نه‌م وه‌بیر هاته‌وه‌، زۆر زۆرم حه‌ز ده‌كرد ئه‌وانیش وه‌ك ئێمه‌ بیانتوانیبایه‌ بخوێنن و فێری زانست و زانیاری ببن، به‌ڵام مامۆستا خۆت ده‌زانی ئه‌وانه‌ فه‌قیرن، مه‌جبوورن، ناتوانن وه‌ك ئێمه‌ وابن!

دوورگه‌ كه‌ جوان سه‌رنجی پۆلی دا، ورده‌ ورده‌ باقی قوتابییه‌كانیش ده‌نگی گریان و هه‌نسكیان لێ به‌رز ببۆوه‌، مامۆستاش به‌ به‌ری ده‌سته‌كانی دوو فرمێسكی راوه‌ستاوی ناو چاوه‌كانی خۆی هێنایه‌ خوارێ و به‌ دڵێكی پڕه‌وه‌ گوتی: دوورگه‌ گیان ئه‌وه‌ ده‌ده‌قه‌یه‌ زه‌نگی كۆتایی پۆل لێدراوه‌، تازه‌ ئه‌مڕۆ له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ قسه‌ ناكه‌ین و دایده‌نێین بۆ رۆژێكی تر، ئه‌وكات به‌هه‌موومان داده‌نیشین و بیرێكی باش ده‌كه‌ینه‌وه‌، تا بزانین بۆ ئه‌و جۆره‌ منداڵانه‌ چیمان له‌ده‌ست دێ!

دوورگه‌ گوتی زۆر زۆرم پێ خۆشه‌، مامۆستا! من بیرۆكه‌یه‌كم هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر سبه‌ی هاتینه‌وه‌ حه‌تمه‌ن بۆتان باس ده‌كه‌م، ئه‌گه‌ر پێتان خۆش بوو ئێوه‌ش بیر له‌ بیرۆكه‌ی دیكه‌ بكه‌نه‌وه‌ و سبه‌ی كه‌ هاتینه‌وه‌ هه‌موومان به‌یه‌كه‌وه‌ بیرێكی باش بۆ ئه‌و منداڵه‌ هه‌ژارانه‌ ده‌كه‌ینه‌وه‌، باش!

منداڵه‌كان هه‌موویان به‌ چاوی فرمێسكاوی و به‌ دڵی پڕه‌وه‌ له‌ پۆل چوونه‌ ده‌رێ و هه‌ریه‌كه‌ و به‌ره‌وه‌ ماڵی خۆیان گه‌ڕانه‌وه‌.

خۆزگه‌ زوو سبه‌ی دابێ، تا بزانین دوورگه‌ و هاوپۆله‌كانی چ بیرۆكه‌یه‌كیان بۆ ئه‌و منداڵه‌ هه‌ژارانه‌ پێیه‌!

خۆزگه‌!

+ نوسراوه‌ و تایپ كراوه‌ له‌  2008/6/3كاتی 3:17 PM  به‌ده‌ست ناسر فه‌تحی   | 

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی حه‌وته‌م:

دوورگه‌ له‌ دواو دواوه‌ی پاسه‌كه‌ دانیشتووه‌، له‌ ماڵی دایه‌گه‌وره‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌.

دوورگه‌ ئاوڕده‌داته‌وه‌ دواوه‌ و له‌ په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ چاو ده‌بڕێته‌ جادده‌كه‌.

دوورگه‌ ده‌ست به‌ بیركردنه‌وه‌ ده‌كات:

ئێمه‌ له‌ ماڵی نه‌نكم بووین، كاتێك ده‌چووین بۆ ماڵی ئه‌وان، جادده‌كان به‌ره‌وڕوومان ده‌هاتن. به‌ قه‌ولی بابه‌گه‌وره‌م: به‌ره‌و پیرمان ده‌هاتن! یانی هه‌رچی پاسه‌كه‌ خێراتر بچووبایه‌ته‌ پێشێ، جادده‌كه‌ش به‌هه‌مان خێرایی به‌ره‌وروومان ده‌هات و له‌ پڕ ده‌چووه‌ بن تگه‌ره‌كانی پاسه‌كه‌مانه‌وه‌ و به‌جێمانده‌هێشت.

من، كاتێك ده‌چووین بۆ ماڵی نه‌نكم، له‌ پێش پێشه‌وه‌ دانیشتبووم، به‌ڵام ئێستا كه‌ خه‌ریكین ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ ماڵی خۆمان، له‌ دواو دواوه‌ دانیشتووم، كاتێك له‌ پێشێ دانیشتبووم، بیرم له‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌، كه‌ تۆ بڵێی كه‌ی ببێته‌ ئێواره‌ و له‌ ماڵی نه‌نكم بگه‌ێینه‌وه‌ و بچینه‌وه‌ بۆ ماڵێ خۆمان؟! ئاخر حه‌زم ده‌كرد له‌ گه‌ڕانه‌وه‌دا بچمه‌ دواوه‌ و بزانم كاتێك جادده‌كه‌ دێته‌ بن تگه‌ری پاسه‌كه‌مان و به‌جێی دێڵین چی لێ به‌سه‌ر دێت؟! یانی حه‌زم ئه‌كرد بزانم كاتێك جادده‌ به‌ جێ ده‌هێڵین چۆن چۆنییه‌؟!

ئێستا له‌ پشت پشته‌وه‌ی پاسه‌كه‌(مینی بۆسه‌كه‌) دانیشتووم، له‌ ماڵی نه‌نكم ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌، باپیرم له‌ماڵ نه‌بوو، نه‌نكیشم تاقه‌تی قسه‌ی خۆشی نه‌بوو، ئاخر قسه‌ی خۆشمان بێ، ئه‌و وه‌ك بابه‌گه‌وره‌م قسه‌خۆشیش نییه‌، ئه‌وه‌ بۆیه‌!

جادده‌كه‌ زۆر سه‌یره‌! ئێستا كه‌ له‌ پشته‌وه‌ دانیشتووم و خه‌ریكم چاو له‌و جادده‌یه‌ ده‌كه‌م، هه‌ستێكی زۆر سه‌یرم بۆ ساز بووه‌، یانی هه‌ست ده‌كه‌م، ئه‌و جادده‌یه‌ی كه‌ پاسه‌كه‌مان به‌جێی ده‌هێڵێ، تا دوو سێ چركه‌ به‌دواماندا راده‌كات، به‌ڵام كه‌ ده‌زانێ پێمان ناگاته‌وه‌، راده‌وه‌ستێ!

تۆ بڵێی وابێ؟! یانی من هه‌ست ده‌كه‌م:

كاتێك پاسێك، یان هه‌ر سه‌یاره‌یه‌ك(ماشێنێك)، ده‌چێته‌ سه‌ر جادده‌یه‌ك و ده‌یهه‌وێ به‌سه‌ریدا تێپه‌ڕ بێت، جادده‌كه‌  یه‌كه‌م جار وا هه‌ست ده‌كات كه‌ پاسه‌كه‌ له‌به‌ر ئه‌و هاتۆته‌ سه‌رجه‌سته‌ قیلاوییه‌كه‌یه‌وه‌ و پێی وا ده‌بێت كه‌ به‌ره‌وپیری ئه‌و ده‌چێت، هه‌ر بۆیه‌ ئه‌ویش  به‌ خێرایی به‌ره‌و پیری پاسه‌كه‌ ده‌ڕوات و ده‌یهه‌وێ پاسه‌كه‌ له‌ ئامێزی خۆی بگرێت و به‌خێرهاتنی بكات، به‌ڵام كاتێك ده‌گاته‌ بن تگه‌ره‌كانی پاسه‌كه‌ و كه‌ ده‌بینێ پاسه‌كه‌ش به‌ بێ ئه‌وه‌ی ئاوڕی لێ بداته‌وه‌ به‌جێی ده‌هێڵێ، تازه‌ بۆی ده‌ردكه‌وێ كه‌ ئه‌و پاسه‌ش وه‌ك ئه‌و پاس و سه‌یارانه‌ی پێشوو وایه‌ و ته‌نیا هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ ده‌زانێ كه‌ وه‌ك ئه‌وانی تر به‌جێی بهێڵێت.

یانی هه‌ست ده‌كه‌م، كاتێك سه‌یاره‌كه‌ به‌جێی دێڵێت، سه‌ره‌تا پێی وا ده‌بێت كه‌ پاسه‌كه‌ له‌به‌ر خێرایی نه‌یتوانیوه‌ رابوه‌ستێت، هه‌ر بۆیه‌ به‌ دڵخۆشییه‌وه‌ بڕێكی وه‌دوا ده‌كه‌وێت، تا بڵكوو بیگاتێ، به‌ڵام كاتێك دڵنیا ده‌بێ كه‌ پاسه‌كه‌ به‌ بێ ئه‌وه‌ی بۆی گرنگ بێت، به‌جێی هێشتووه‌ و ئیتر نایگاتێ، واز له‌و سه‌یاره‌یه‌ش دێنێت و راده‌وه‌ستێت و چاوه‌ڕوانی سه‌یاره‌یه‌كی تر ده‌بێت، تا به‌ڵكوو ئه‌وی دیكه‌یان وه‌ك ئه‌وه‌كه‌ی پێشوو نه‌بێت و بتوانێت بۆ یه‌كه‌م جار، له‌ هه‌موو ته‌مه‌نی دا، سه‌یاره‌یه‌كی رێبورار، له‌ ئامێز بگرێ و ماچی بكات!

دوورگه‌ ده‌ڵێ: خۆزگه‌ جادده‌ دڵپاكه‌كه‌ بیزانیایه‌، كه‌ هیچ سه‌یاره‌یه‌كی رێبوار، له‌به‌ر ئامانجی خۆی، ناتوانێ چاو له‌به‌ر پێی خۆی بكات  و هیچ سه‌یاره‌یه‌كی رێبواریش، بۆ ئه‌وه‌ی نابێ كه‌ جادده‌یه‌كی دڵپاك، دڵی خۆی پێ خۆش بكات!

خۆزگه‌ جادده‌ دڵپاكه‌كه‌ بیزانیایه‌!

خۆزگه‌!

 

+ نوسراوه‌ و تایپ كراوه‌ له‌  2008/5/12كاتی 10:42 PM  به‌ده‌ست ناسر فه‌تحی   | 

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی شه‌شه‌م:

دوورگه‌ له‌ پشته‌وه‌ به‌ توندی خۆی خسته‌ سه‌ر پشتی بابه‌گه‌وره‌ی و هه‌ر دووك چاوی گرت. باپیری دوورگه‌ ده‌ستی له‌سه‌ر  ده‌سته‌كانی دوورگه‌ دانا و به‌ سه‌بری گوتی: ئه‌وه‌ بێت و نه‌بێ دایكی دوورگه‌یه‌! دوورگه‌ گوتی: نا! باپیری كوتی: ئه‌گه‌ر وایه‌ بابی دوورگه‌یه‌! دوورگه‌ گوتی: نا..نا! باپیره‌ی وتی: ئه‌گه‌ر وایه‌... نازانم؟! دوورگه‌ وتی: چۆن نازانی جوان بیر بكه‌وه‌، كه‌ی ده‌سته‌كانی دایكی دوورگه‌ به‌قه‌ت ئه‌و ده‌ستانه‌ی من ده‌بێ؟ باپیری دوورگه‌ به‌قه‌ستی وای ده‌كرد، ده‌نا باش ده‌یزانی ئه‌و ده‌سته‌ ناسكۆڵ چووكانه‌ی چاوه‌كانی ئه‌ویان گرتووه‌، ده‌سته‌ سپی و سۆڵه‌كانی دوورگه‌یه‌، به‌ڵام چوونكه‌ حه‌زی له‌ یاری بوو، هه‌ر جاره‌ و به‌قه‌ستی ناوی كه‌سێكی دیكه‌ی ده‌گوت. دوورگه‌ تاقه‌تی نه‌ما و ده‌ستی له‌سه‌ر چاوه‌كانی باپیری هه‌ڵگرت، پێچ و كڵاوه‌كه‌ی له‌سه‌ری بابه‌گه‌وره‌ی هێنا خوارێ و ده‌ستی خسته‌ ناو تووكی سه‌رییه‌وه‌، له‌ پێشدا قژی سه‌ری لێ هاڵۆزكرد و دوایی ده‌ستی خسته‌ ناو ریش و سمیڵییه‌وه‌ و هه‌مووی لێ تێكه‌ڵ و پێكه‌ڵ كرد!

دوورگه‌ یه‌كبه‌خۆی قاقای كێشاو خۆی خسته‌ به‌ر ده‌می بابه‌گه‌وره‌یه‌وه‌ و گوتی: ئه‌ی فێڵه‌زان! ئه‌وه‌ یانی ئه‌وه‌ تۆ نه‌تده‌زانی ئه‌وه‌ ئه‌منم؟! یانی تۆ من ناناسییه‌وه‌، باپیره‌به‌فرینه‌؟! باپیری دوورگه‌ به‌قه‌ستی هه‌ردووك چاوی زه‌ق كرده‌وه‌ و گوتی: ئه‌وه‌ تۆی؟ به‌سه‌ری كه‌رێ نه‌مناسییه‌وه‌!

دوورگه‌ خه‌ریكه‌ پێده‌كه‌نێ، قاقا ده‌كێشێ و خۆی ده‌خاته‌ سه‌ر پشت و زوو زوو ده‌ڵێ: وه‌ی.. باپیره‌ گیان، وه‌ی.. باپیره‌ گیان، وه‌ی.. باپیره‌به‌فرینه‌ گیان، وه‌ی.. وه‌ی... ها ها ها... وه‌ی... ها ها ها... ئا...ی زگم، وای باپیره‌ گیان بوورامه‌وه‌ له‌ پێكه‌نینا، وامه‌كه‌، تووسه‌ری كه‌رێ وامه‌كه‌! باپیره‌ی دوورگه‌ وازی له‌ خدیلكه‌دانی دوورگه‌ هێناو خستییه‌ باوه‌شییه‌وه‌ و به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ گوتی: ئه‌وه‌ به‌ كێ ده‌ڵێی باپیره‌به‌فرینه‌؟! ها؟! كچی سه‌گ بابخێوه‌كه‌ی خۆم!

دوورگه‌ش كه‌ هێشتا له‌ پێكه‌نین نه‌ببۆوه‌، به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ زوو زوو ده‌یگوت: به‌ تۆ، به‌ تۆ، به‌ تۆ! به‌ تۆ ده‌ڵێم! ئه‌رێ به‌سه‌ری كه‌رێ به‌ تۆ ده‌ڵێم! ئه‌ی باپیره‌ به‌فرینه‌ نی، ئه‌ی چی؟! باپره‌ به‌فرینه‌! باپیره‌ به‌فرینه‌! باپیره‌ به‌فرینه‌! به‌قوربانی ئه‌و ریش و سه‌ره‌ ئاڵۆزه‌ت به‌م كه‌ بۆخۆم لێم هاڵۆز كردووی!

باپیره‌ی دوورگه‌ زۆر زۆری دوورگه‌ خۆش ده‌وێ، باپیره‌ی دوورگه‌ حه‌وتووی جارێك ده‌چێ بۆ ماڵی دوورگه‌، باپیره‌ی دوورگه‌ ده‌ڵێ: ئه‌گه‌ر دایكی دوورگه‌ دوورگه‌ی نه‌بوایه‌، من مانگی جارێكیش نه‌ده‌چووم بۆ ماڵیان، ده‌ڵێ: من هه‌موو حه‌وتوویه‌ك ته‌نیا له‌به‌ر دوورگه‌ ده‌چم بۆ ماڵی كچه‌كه‌م!

دوورگه‌ش زۆر زۆری باپیری خۆی خۆش ده‌وێ. ئاخر ده‌زانن زیاتره‌كه‌شی له‌به‌ر چی خۆشی ده‌وێ؟ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی باپیره‌ی دوورگه‌ زۆر قسه‌خۆشه‌ و یه‌ك كۆڵ به‌سه‌رهاتی سه‌یر و سه‌مه‌ره‌ و چیرۆكی خۆش خۆش ده‌زانێ. دوورگه‌ی له‌به‌ر یه‌ك شتی دیكه‌ش باپیره‌ی خۆی خۆشده‌وێ، ئه‌ویش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ هه‌ركات باپیری ده‌چێته‌ماڵیان، به‌ باشی گوێ بۆ قسه‌كانی راده‌گرێ و وه‌ڵامی هه‌موو.. هه‌موو پرسیاره‌كانی ده‌داته‌وه‌! هیچ كاتیش باپیری له‌ شۆخی و یاری و گه‌مه‌ وه‌ڕه‌ز نابێ.

ئه‌مجاره‌یان به‌ پێچه‌وانی جاره‌كانی پێشوو، كه‌ هه‌میشه‌ دوورگه‌ پرسیاری له‌ باپیری ده‌كرد، باپیری دوورگه‌ پرسیاری له‌ دوورگه‌ ده‌كرد و ده‌یگوتی: ئه‌رێ به‌ڕاست دوورگه‌ گیان، ئه‌و ناوه‌ تازه‌یه‌ چییه‌ بۆت دۆزیومه‌ته‌وه‌؟ مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌، كه‌ی ناوی باپیره‌ به‌فرینه‌ت بۆ دۆزیومه‌ته‌وه‌؟ یانی ئه‌و ناوه‌ خۆشه‌ت به‌ تاقی ته‌نیا دۆزیوه‌ته‌وه‌؟ باشه‌ بۆچی ئه‌و ناوه‌ت لێ ناوم؟! مه‌به‌ستت له‌ ئه‌و ناوه‌ چییه‌؟!

دوورگه‌ زۆر خۆشحاڵ بوو له‌وه‌ی ئه‌مجاره‌یان له‌ جیاتی ئه‌وه‌ی خۆی پرسیار له‌ باپیری بكات، باپیری پرسیاری لێ ده‌كرد! هه‌ر بۆیه‌ زۆر به‌ خۆشحاڵییه‌وه‌ وه‌ڵامی پرسیاره‌كانی ده‌دایه‌وه‌.

دوورگه‌ گوتی: باپیره‌ گیان،ئه‌و رۆژه‌ بیرم له‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌ كه‌ ناوێكی خۆشت بۆ بدۆزمه‌وه‌، زۆرم بیر كرده‌وه‌، زۆر زۆرم بیر كرده‌وه‌، زۆر ناوم دۆزییه‌وه‌ به‌ڵام ئه‌وانی دیكه‌م پێ خۆش نه‌بوو، ئاخرییه‌كیه‌ ناچار بووم بچم چاو له‌ وێنه‌كانت بكه‌م، چاوم له‌ هه‌ر وێنه‌یه‌كت ده‌كرد، سه‌ر و ریشت سپی بوو، له‌ دانه‌یه‌كیاندا هه‌م جله‌كانت سپی بوون هه‌م سه‌ر و ریشیشت سپی بوو، هه‌ر ده‌تگوت بووكه‌ بفرینه‌، بۆیه‌ منیش ناوم نای باپیره‌به‌فرینه‌!

دوورگه‌ و بابه‌گه‌وره‌ی زۆریان قسه‌ كرد، زۆر زۆریش پێ كه‌نین، هه‌تا دڵیشیان حه‌زی كرد به‌ قوربانی یه‌كتر بوون. خۆزگه‌م به‌ منداڵانه‌ی باپیره‌كانیان وه‌ك باپیره‌ی دوورگه‌ میهره‌بانن. خۆزگه‌م به‌ خۆیان!

+ نوسراوه‌ و تایپ كراوه‌ له‌  2008/4/19كاتی 9:23 PM  به‌ده‌ست ناسر فه‌تحی   | 

 

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی پێنجه‌م:

دوورگه‌ له‌ ناو پۆل دانیشتووه‌.

مامۆستاكه‌یان خه‌ریكه‌ وانه‌ی بیركارییان پێ ده‌ڵێته‌وه‌.

سیروان وه‌ك هه‌میشه‌ له‌ دواو دواوه‌ی پۆله‌كه‌یان دانیشتووه‌. سیروان به‌ كاغه‌ز فرۆكه‌یه‌كی سازكردووه‌. سیروان چاوه‌ڕوانه‌ مامۆستاكه‌یان رووبكاته‌ ته‌خته‌ره‌شه‌كه‌.

مامۆستا رووی كرده‌ ته‌خته‌ره‌شه‌كه‌.

سیروان فڕۆكه‌كه‌ی فڕێدا بۆ پێشێ. فرۆكه‌كه‌ له‌ پشته‌سه‌ری هیوا كه‌وت و به‌ربۆوه‌ به‌رده‌می رۆژان. سیروان خۆی له‌ گێلی دا. سیروان به‌و خۆ گێل كردنه‌، ده‌یهه‌ویست وا نیشان بدات كه‌، یانی ئه‌من ئه‌و كاره‌م نه‌كردووه‌.

هیوا زانی كه‌ سیروان فرۆكه‌كه‌ی فڕێداوه‌.

مامۆستا هێشتا ئاگای له‌ هیچ نه‌بووه‌.

هیوا ده‌ستی به‌رزكرده‌وه‌، هه‌ركه‌ ویستی قسه‌بكا، رۆژان پێش ده‌می هیوای گرت و گوتی: نا.. نا.. بێده‌نگ به‌! جارێ هیچ مه‌ڵێ! با مامۆستا نه‌زانێ! دوایه‌ بۆخۆم چاری ده‌كه‌م!

هیوا زۆر ده‌رسخوێنه‌، هه‌میشه‌ له‌ پێش پێشه‌وه‌ی پۆل داده‌نیشێ! به‌ڵام حه‌یفه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه‌ بڕێك قسه‌گێڕه‌وه‌یه‌!

رۆژانیش زۆر ده‌رسخوێنه‌، ئه‌ویش هه‌میشه‌ له‌ سه‌ر كورسییه‌كانی پێشه‌وه‌ داده‌نیشێ. به‌ڵام رۆژان زۆر ژیره‌، ئه‌و هیچ كات حه‌ز له‌ ئاژاوه‌ و قسه‌گێڕانه‌وه‌ ناكات. رۆژان هه‌میشه‌ هه‌وڵ ده‌دات، كێشه‌كان به‌ قسه‌كردن چاره‌سه‌ر بكات. ئه‌و ئیزن به‌خۆی نادات له‌ خۆڕا شكایه‌ت له‌ خه‌ڵك بكات.

دوورگه‌ هه‌میشه‌ له‌ناوه‌ندی پۆله‌كه‌یان داده‌نیشێ.

هه‌میشه‌ بۆ پله‌ی یه‌كه‌م و دووهه‌م و سێهه‌م، له‌نێوان رۆژان و دوورگه‌ و هیوا ركه‌به‌رایه‌تی هه‌یه‌. به‌ڵام زۆربه‌ی هه‌ره‌زۆری كاته‌كان هیوا نه‌فه‌ری یه‌كه‌مه‌.

بۆ پله‌ی دووهه‌م و سێهه‌میش، هه‌میشه‌ دوورگه‌ و رۆژان له‌ نێو خۆیاندا كێبه‌ركێیانه‌.

مامۆستا گوێی له‌ ده‌نگێك بوو. ئاوڕیدایه‌وه‌ و گوتی: ئه‌و سرته‌ سرته‌تان له‌ چییه‌؟!

هاوڕێ نزیكه‌كه‌ی سیراوان، كه‌ ئه‌ویش هه‌میشه‌ له‌ دواو دواوه‌ی پۆله‌كه‌یان داده‌نیشێ، ده‌ستی هه‌ڵێنا و گوتی: مامۆستا.. مامۆستا...! سیراوان فڕۆكه‌یه‌كی به‌ كاغه‌ز دروستكرد و هاویشتییه‌ پێشه‌وه‌، رۆژانیش له‌ ژێر كورسییه‌كه‌ی خۆیدا شاردییه‌وه‌!

مامۆستاكه‌ی دوورگه‌ و ئه‌وان مامۆستایه‌كی تازه‌یه‌. ئه‌و مامۆستایه‌ی پێشوویان كه‌ گوێچكه‌ی سیروانی ده‌كێشا، له‌و قوتابخانه‌یه‌ نه‌ماوه‌. به‌رێوه‌به‌ری قوتابخانه‌كه‌ له‌سه‌ر ئه‌و گوێ كێشانانه‌ی، له‌ قوتابخانه‌كه‌یانی ده‌ركردووه‌.

ئه‌م مامۆستایه‌ی ئێستای دوورگه‌ و ئه‌وان، زۆر مامۆستای چاكه‌، ئه‌ویش وه‌ك رۆژان هه‌میشه‌ حه‌زده‌كا به‌ قسه‌كردن كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكات. هه‌ر بۆیه‌ به‌ كوڕه‌ فزووله‌كه‌ی گوت: ئه‌و كاره‌ی سیراوان پێوه‌ندی به‌تۆوه‌ نییه‌! تۆ بۆت نییه‌ جارێكی دیكه‌ فزوولی بكه‌ی، سیروان ئه‌گه‌ر كارێكی خراپ بكا، ده‌بێ بۆخۆی شه‌رم له‌ خۆی بكات، نه‌ك ئه‌وه‌ی ئێوه‌ شكایه‌تی لێ بكه‌ن!

دوورگه‌ زۆری ئه‌و وه‌ڵامه‌ی مامۆستاكه‌یان به‌دڵ بوو.

كوڕه‌ فزووله‌كه‌ سه‌ری داخست و وه‌ك سیروان له‌ شه‌رمان بێده‌نگ بوو.

مامۆستا وانه‌كه‌ی ته‌واوكرد و گوتی: ئیتر بۆ ئه‌مڕۆ به‌سه‌، من ده‌چمه‌ ژووری به‌رێوه‌به‌ری قوتابخانه‌، ئێوه‌ش ئه‌و 10 خوله‌كه‌ی كه‌ له‌ كاته‌كه‌مان ماوه‌ته‌وه‌، ئازادن، هه‌رچییه‌ك ده‌یكه‌ن بیكه‌ن، كه‌یفی خۆتانه‌.

مامۆستا رووی كرده‌ سیروان و گوتی: سیروان گیان، ئێستا كه‌ ده‌رسه‌كه‌ی ئه‌مڕۆمان كۆتایی پێ هاتووه‌، ده‌توانی به‌كه‌یفی خۆت فرۆكه‌ سازبكه‌ی و منداڵه‌كانی دیكه‌ش فێر بكه‌ی، به‌ڵام ئاگات له‌ لاپه‌ڕه‌كانت بێ، حه‌یفه‌، زۆریان خه‌سار نه‌كه‌ی!

سیروان ئه‌وه‌نده‌ی دیكه‌ به‌و قسه‌یه‌ی مامۆستاكه‌مان شه‌رمی له‌ كاره‌كه‌ی خۆی كرده‌وه‌.

من پێم وانییه‌ تازه‌ سیروان قه‌ت ئه‌و كاره‌ دووپات بكاته‌وه‌.

مامۆستا ماندوونه‌بوونیی له‌ منداڵه‌كان كرد و له‌ پۆل چووه‌ ده‌رێ.

دوورگه‌ چوو بۆلای سیروان و گوتی: ئه‌ه... سیروان خان! هیوا و رۆژان كاره‌ خراپه‌كه‌ی تۆیان به‌ مامۆستا نه‌گوت، كه‌چی هاوڕێ نزیكه‌كه‌ی خۆت شكایه‌تی لێ كردی! ئه‌گه‌ر ته‌مبێ بووبێتی، جارێكی دیكه‌ هاوڕێیه‌تی كه‌سانی قسه‌گێڕه‌وه‌ ناكه‌ی!

رۆژانیش هاته‌ پێشێ و گوتی: دوورگه‌ راست ده‌كا، هاوڕێی باش ئه‌و كه‌سانه‌ن كه‌ یه‌كتری ئامۆژگاری ده‌كه‌ن، نه‌ك ئه‌وه‌ی فزوولی له‌یه‌كتر بكه‌ن!

سیروان عاده‌تێكی زۆر خراپی هه‌یه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ زۆر زوو ئامۆژگاری و نسیحه‌تی له‌بیر ده‌چێته‌وه‌. یانی له‌ راستیدا خۆی له‌ ئامۆژگارییه‌كان گێل ده‌كا.

من ده‌زانم سیروان باش له‌ قسه‌كانی دوورگه‌ و مامۆستاكه‌یان و رۆژان تێ گه‌یشتووه‌، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ بۆ سبه‌ی هه‌موو ئه‌و ئامۆژگارییانه‌ی له‌بیر ده‌چێته‌وه‌ و دیسان له‌گه‌ڵ ئه‌و كوڕه‌ فزووله‌ ده‌بێته‌وه‌ به‌ هاوڕێ و ده‌ست ده‌كه‌نه‌وه‌ به‌ ئازاردانی منداڵه‌كانی دیكه‌ی قوتابخانه‌كه‌یان. ئاخر سیروان زۆر هاروهاجه‌ و هاروهاجتر له‌و كوڕه‌شی بۆ هاوڕێیه‌تی وه‌ده‌ست ناكه‌وێ!

خۆزگه‌ سیوان ئه‌و عاده‌ته‌ خراپانه‌ی نه‌بوایه‌!

من ده‌زانم سیروان چاك ده‌بێ، به‌ڵام زۆری پێ ده‌چێ!

به‌ئاواتی ئه‌و رۆژه‌ی سیروان هیچكات قسه‌ی باشی له‌بیر نه‌چێته‌وه‌. به‌وهیوایه‌!

دوورگه‌ به‌سه‌رهاتی ئه‌مڕۆشی، له‌ ده‌فته‌ری بیره‌وه‌رییه‌كانی دا نووسییه‌وه‌.

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی چواره‌م:

دوورگه‌ له‌ ده‌ركه‌ی حه‌وشه‌ی قوتابخانه‌كه‌یان هاته‌ ده‌رێ.

كوڕێكی پۆلی چوار، كوڕێكی پۆلی دووی به‌زه‌ویدادا.

دوورگه‌ زۆری پێناخۆش بوو. له‌ كوڕه‌ گه‌وره‌كه‌ چۆپێشێ و گوتی:

ئه‌وه‌ بۆ پاڵ به‌و چووكانه‌وه‌ ده‌نێی.. ها..؟! پێت خۆشه‌ ئه‌تۆش نه‌فه‌رێكی گه‌وره‌تر له‌ خۆت، بێت و پاڵتپێوه‌بنێ و به‌ عه‌رزتدابدا؟!

كوڕه‌كه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی وه‌ڵامی پرسیاره‌كه‌ی دوورگه‌ بداته‌وه‌، پشتی له‌ دوورگه‌ كرد و رۆیشت.

رۆژان ئاگای له‌ هه‌موو شتێك بوو.

ئه‌وكاته‌ی دوورگه‌ له‌گه‌ڵ كوڕه‌كه‌ی پۆلی چوراه‌م قسه‌ی ده‌كرد، رۆژانیش خه‌ریك بوو كوڕه‌ بچكۆله‌كه‌ی له‌سه‌ر زه‌وی هه‌ڵده‌ستانده‌وه‌ و گیانی بۆ ده‌ته‌كاند.

رۆژان به‌ كوڕه‌ چووكه‌كه‌ی گوت: هیچ نییه‌ به‌قوربان! مه‌گری! ئه‌ها.. ئه‌ها.. دوورگه‌ ده‌یهه‌وێ تۆڵه‌ی تۆی لێبكاته‌وه‌!

منداڵه‌ چووكه‌كه‌، نێفه‌كی پانتۆڵه‌كه‌ی راست كرده‌وه‌،  به‌ ده‌ستێكی ته‌پووتۆزه‌كه‌ی پشت قوونی خۆی ته‌كاند، جانتاكه‌ی به‌كۆڵیدادا،  به‌قۆڵی باڵته‌كه‌ی فرمێسكه‌كانی وشك كرده‌وه‌ و رۆیشته‌وه‌ بۆ ماڵی خۆیان.

كوڕه‌ گه‌وره‌كه‌ له‌ دوورگه‌ دووركه‌وته‌وه‌.

دوورگه‌ هه‌رای لێكرد: له‌گه‌ڵ تۆمه‌! بۆ ده‌ڕۆی؟! تۆ پێتخۆشه‌ نه‌فه‌ری له‌خۆت به‌هێزتر لێتبدا؟!

كوڕه‌كه‌ دووركه‌وتبۆوه‌، دوورگه‌ دوو ئه‌وه‌نده‌ی دیكه‌ تووڕه‌ ببوو.

رۆژان هاواری له‌ كوره‌ گه‌وره‌كه‌ كرد و گوتی: هۆ...ی كوڕی باش! جارێكی دیكه‌ له‌ منداڵی چووكه‌تر له‌خۆت نه‌ده‌ی! ده‌نا زه‌ره‌ر ده‌كه‌ی!

دوورگه‌ و رۆژان به‌ره‌و ماڵی خۆیان وه‌ڕێكه‌وتن. دوورگه‌ هه‌ر له‌بیری ئه‌و رووداوه‌دابوو.

رۆژان گوتی: دوورگه‌.. دوورگه‌.. چاو.. چاو.. چاو له‌ولاكه‌! چاو ئه‌و هه‌موو فوودانه‌یه‌! بچین بكڕین؟!

دوورگه‌ هۆشی له‌ قسه‌كانی رۆژان و فوودانه‌كان نه‌بوو. هه‌ر له‌بیری ئه‌و رووداوه‌ی به‌رده‌ركی قوتابخانه‌دابوو.

رۆژان له‌دووره‌وه‌ هه‌رای له‌ فوودانه‌ فرۆشه‌كه‌ كرد: خاڵه‌.. خاڵه‌.. ئه‌وه‌ ده‌نكی به‌چه‌نده‌؟!

فوودانه‌ فرۆش گوتی: زۆر هه‌رزانه‌، وه‌ره‌ ئه‌گه‌ر لێم ده‌كڕی!

دوورگه‌ ئه‌وه‌نده‌ له‌بیری ئه‌و رووداوه‌دابوو، ئاگای له‌وه‌ نه‌بوو كه‌ رۆژان چووبوو دوو دانه‌ فوودانه‌ی كڕیبوو و هاتبۆوه‌.

دوورگه‌ گوتی: ئه‌وه‌چه‌ییه‌ رۆژان؟! ئه‌و فوودانه‌ جوانانه‌ت له‌ كوێ كڕیوه‌؟!

رۆژان گوتی: بۆ تۆشم كڕیوه‌، له‌و دوو دانه‌یه‌ یه‌كیان ده‌ده‌م به‌تۆ، كامیانت ده‌وێ؟ زه‌رده‌كه‌ یان سووره‌كه‌؟!

دوورگه‌ گوتی: كه‌یفی خۆته‌! كامیانم ده‌ده‌یه‌ی كه‌یفی خۆته‌!

ئاخر دوورگه‌ هه‌موو ره‌نگه‌كانی پێ جوانه‌ بۆیه‌ به‌ رۆژانی گوت كه‌یفی خۆته‌.

رۆژان فوودانه‌ سووره‌كه‌ی دا به‌ دوورگه‌ و له‌دڵی خۆیدا گوتی: ئۆ... خه‌یش! به‌س نه‌بوو دوورگه‌ داوای فوودانه‌ زه‌رده‌كه‌ی نه‌كرد! ئاخر من ره‌نگی زه‌ردم زۆر پێجوانه‌!!

رۆژان و دوورگه‌ به‌قاقا و به‌ پێكه‌نین ده‌ستیانكرد به‌ هه‌ڵاتن.

په‌تكی فوودانه‌كانیان له‌ قامكیان هاڵاندبوو و به‌ هه‌ڵات هه‌ڵات فوودانه‌كانیان به‌دوای خۆیان راده‌كێشا.

رۆژان گه‌یشته‌ به‌رده‌رگای خۆیان. راوه‌ستا. ده‌ستی خسته‌ ناو ده‌ستی دوورگه‌وه‌. روومه‌تی دوورگه‌ی ماچ كرد و گوتی: دوورگه‌ گیان زۆر بیر له‌و رووداوه‌ی ئه‌مڕۆ مه‌كه‌وه‌، چاكت به‌و كوڕه‌ گه‌وه‌ریه‌ كوت. خۆت ناره‌حه‌ت مه‌كه‌، ئه‌من شانازی به‌ تۆ ده‌كه‌م! چوونكه‌ له‌ قوتابخانه‌ی ئێمه‌ ته‌نیا تۆ له‌سه‌ر منداڵه‌كان وه‌جواب دێی! من زۆر خۆشحاڵم كه‌ هاوڕێیه‌كی وه‌ك تۆم هه‌یه‌! منداڵه‌كانی دیكه‌ش تۆیان زۆر خۆش ده‌وێ.

دوورگه‌ رۆژانی ماچ كرد و به‌ره‌و ماڵی خۆیان وه‌ڕیكه‌وته‌وه‌.

دوورگه‌ پێش ئه‌وه‌ی بگاته‌وه‌ بۆ ماڵی خۆیان، له‌ دڵی خۆیدا قسه‌ی ده‌كرد و به‌خۆی ده‌گوت:

باشه‌ چ ده‌بوو قوتابخانه‌كان ئاوا نه‌بوایه‌ن؟! یانی چ ده‌بوو قوتابخانه‌كان به‌پێی پۆل بوایه‌ن؟! بۆ وێنه‌ چ ده‌بوو هه‌رچی منداڵی پۆلی یه‌كه‌مه‌ له‌یه‌ك قوتابخانه‌دا بیانخوێندبایه‌؟! ئه‌گه‌ر قوتابخانه‌كانیان به‌پێی پۆله‌كان دابه‌ش بكردبایه‌ له‌وانه‌بوو باشتر بوایه‌! نا.. نا.. پێم وابێ باشتر وایه‌ هه‌موو پۆله‌كان به‌یه‌كه‌وه‌ بن!

ئاخر ئه‌گه‌ر هه‌موو پۆله‌كان به‌یه‌كه‌وه‌ بن، منداڵه‌ چووكه‌كان له‌رووی منداڵه‌ گه‌وره‌كان فێری شتی زیاتر ده‌بن! نا.. نا.. كوا منداڵه‌ گه‌وره‌كان منداڵه‌ چووكه‌كان فێری زنیاری ده‌كه‌ن؟! منداڵه‌ گه‌وره‌كان خۆیان زۆر پێ گه‌وره‌یه‌ و له‌گه‌ڵ منداڵه‌ چووكه‌كان نابن به‌ هاوڕێ!!

دوورگه‌ گه‌یشته‌ به‌رده‌گای ماڵی خۆیان. دوورگه‌ به‌په‌له‌یه‌ دایكی ببینێ، ده‌یهه‌وێ له‌و باره‌یه‌وه‌ له‌گه‌ڵ دایكی قسه‌ بكا، به‌ڵكوو دایكی پێشنیارێكی باشتری هه‌بێ.

هه‌ربژی بۆ دوورگه‌، چوونكه‌ له‌په‌نای هیچ شتێك بێ بیركردنه‌وه‌ تێپه‌ڕ نابێ. هه‌ربژی دوورگه‌گیان. هه‌ر بژی!

 

 

به‌سه‌رهاته‌كانی دوورگه‌

به‌سه‌رهاتی سێهه‌م:

دوورگه‌ گوتی: دایه‌گیان ده‌ترسم!

ئه‌وه‌ یه‌كه‌مجاره‌ كه‌ دوورگه‌ باسی ترس ده‌كا.

دایكی گوتی: زۆر سه‌یره‌! قه‌تم ئه‌و قسه‌یه‌ له‌ تۆ نه‌بیستبوو! بۆ ده‌ترسی دوورگه‌گیان؟! له‌چی ده‌ترسی ماڵه‌كه‌م؟!

دوورگه‌ له‌ دڵی خۆیدا گوتی: ئه‌گه‌ر زوو دایكم له‌ مه‌به‌سته‌كه‌ی خۆم تێ نه‌گه‌یه‌نم، له‌وانه‌یه‌ وا بیربكاته‌وه‌ كه‌ من فێری ترسه‌نۆكی بووم!

هه‌ر بۆیه‌، بۆ ئه‌وه‌ی دایكی به‌ هه‌ڵه‌ بیرنه‌كاته‌وه‌، درێژه‌ به‌ قسه‌كانی ده‌دا و ده‌ڵێ: ده‌ترسم له‌وه‌ی زوو گه‌وره‌ نه‌بم، ده‌ترسم له‌وه‌ی تا كاتێك كه‌ گه‌وه‌ره‌ ده‌بم هه‌موو دوورگه‌ نه‌دۆزراوه‌كانیش بدۆزرێنه‌وه‌ و هیچ دوورگه‌یه‌ك نه‌مێنێ بۆ ئه‌وه‌ی من بیدۆزمه‌وه‌.

دایكی دوورگه‌ باش له‌و قسه‌یه‌ی دوورگه‌ تێ نه‌گه‌یشت.

نا.. نا.. هه‌ر تێنه‌گه‌یشت!

هه‌ر نه‌شی زانی مه‌نزووری دوورگه‌ چییه‌، چوونكه‌ دایكی دوورگه‌ خۆ نه‌یده‌زانی، دوورگه‌ به‌هیوایه‌ ئه‌گه‌ر گه‌وه‌ره‌ بوو، بچێ به‌دوای دوورگه‌كه‌ی خۆیدا بگه‌ڕێ!

ئاخر رازی گه‌ڕان به‌دوای دوورگه‌، یه‌كێك له‌ رازه‌كانی دوورگه‌یه‌، كه‌ ته‌نیا بۆ رۆژانی باس كردووه‌.

خۆ دوورگه‌ ئه‌م رازه‌ی بۆ دیكی باس نه‌كردرووه‌!

هه‌ر بۆیه‌ دایكی دوورگه‌، به‌و قسه‌یه‌ی دوورگه‌، چاوه‌كانی زه‌ق زه‌ق ده‌بێته‌وه‌ و چاو ده‌بڕێته‌ چاوی دوورگه‌، به‌ڵام نازانێ بڵێ چی!؟

یانی نازانێ چ وه‌ڵامێكی بداته‌ه‌وه‌؟!

دوورگه‌ له‌ڕێوه‌ زانیی كه‌ قسه‌كه‌ی پێشووی هه‌ڵه‌یه‌كی تێدا بووه‌، ئاخر ئه‌و نه‌ده‌بوایه‌ له‌ لای دایكی باسی دۆزینه‌وه‌ی دوورگه‌ی كردبایه‌! چوونكه‌ خۆ قه‌رار نه‌بوو ئه‌و رازه‌ جیار له‌ رۆژان كه‌سێكی دیكه‌ بیزانێ!

هه‌ر بۆیه‌ دوورگه‌ زۆر فیڵه‌زانانه‌ قسه‌كه‌ی پێشووی خۆی ده‌گۆڕێ و ده‌ڵێ:

ئه‌رێ دایه‌گیان! بۆچی گه‌وه‌ره‌كان له‌ هیچ ناترسن؟! به‌ڵام چووكه‌كان له‌ شوێنی تاریك و بێده‌نگ و دوور ده‌ترسن؟!

دوورگه‌ بۆ خۆی نه‌ له‌ شوێنی تاریك ده‌ترسێ، نه‌ له‌ جێگای بێده‌نگ ده‌ترسێ، نه‌ له‌ شوێنی دووریش ده‌ترسێ! ئه‌و پرسیاره‌ فێڵه‌زانانه‌یه‌شی له‌به‌ر ئه‌وه‌ كرد تا دایكی قسه‌كه‌ی پێشووی له‌ بیر بچێته‌وه‌.

به‌ڵام دایكی دوورگه‌ش زۆر زیره‌ك و وریایه‌، هه‌ر بۆیه‌ له‌دڵی خۆیدا، له‌رێوه‌ زانیی كه‌ دوورگه‌ی فێڵه‌زان شتێكی لێ شارده‌وه‌!

به‌ڵام دایكی دوورگه‌ حه‌زی نه‌كرد له‌ دوورگه‌ بپرسێ: ئه‌و شته‌ چییه‌!؟

ئاخر ئه‌گه‌ر له‌ دوورگه‌ی بپرسیبایه‌: ئه‌و قسه‌یه‌ چ بوو، لێت شاردمه‌وه‌وه‌ و مه‌به‌ستت له‌ دۆزینه‌وه‌ی دوورگه‌ چییه‌؟! ئه‌وكات ئیتر، چوونكه‌ دوورگه‌ش خووی به‌ راستبێژی گرتووه‌، مه‌جبوور ده‌بوو كه‌ رازه‌كه‌ی خۆی به‌ دایكی بڵێ.

به‌ڵام دایكی ده‌یزانی كه‌ دوورگه‌ زۆر رازی خۆش خۆشی هه‌یه‌ و هه‌مووشیانی خۆش ده‌وێ و حه‌زیش ناكات بیاندركێنێ، یانی نایهه‌وێ بۆ كه‌سی دیكه‌ی باس بكات. هه‌ر بۆیه‌ش دایكی پرسیاری لێ نه‌كرد، بۆ ئه‌وه‌ی دوورگه‌ مه‌جبوور نه‌بێ رازه‌كه‌ی خۆی به‌ نابه‌دڵی پێ بڵێ، ئیتر لێی گه‌ڕا تا دوورگه‌ رازه‌خۆشه‌ویسته‌كه‌ی خۆی له‌ دڵی خۆیدا رابگرێ.

له‌ وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی دوورگه‌دا، كه‌ گوتی: بۆچی گه‌وره‌كان له‌ هیچ ناترسن، به‌ڵام چووكه‌كان له‌ تاریكی و بێده‌نگی و شوێنی دوور ده‌ترسن؟! دایكی دوورگه‌ گوتی:

دوورگه‌گیان حه‌زده‌كه‌م جوان گوێ بۆ وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ت رابگری، چوونكه‌ ئه‌مجاره‌یان وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌یانت بۆ من زۆر سه‌خت و گرانه‌!

دوورگه‌گیان ترس له‌ دڵی هه‌موو بوونه‌وه‌رێك دا بوونی هه‌یه‌.

هه‌موو بوونه‌وه‌رێك له‌ هه‌ندێك شت ده‌ترسێ.

مرۆڤیش یه‌كێك له‌و بوونه‌وه‌رانه‌یه‌ كه‌ ترسی له‌دڵی دا هه‌یه‌، یانی له‌ هه‌ندێك شت ده‌ترسێ، جا كارمان به‌وه‌ی نییه‌ ئه‌و بوونه‌وه‌ره‌ گه‌وریه‌ یان بچووكه‌، چوونكه‌ بوونه‌وه‌ره‌كان له‌ هه‌ر قه‌باره‌ و ئه‌ندازه‌یه‌ك دابن، یان له‌ هه‌ر ته‌مه‌نێك دابن، ترسیان له‌ دڵی دا هه‌یه‌!

ماڵه‌كه‌م دوورگه‌گیان! خۆ ترس هه‌میشه‌ شتێكی خراپ نییه‌! جارجاره‌ ترسان له‌ نه‌ترسان زۆر زۆر باشتره‌، به‌تایبه‌ت ترسێك كه‌ گیانی بوونه‌وه‌ره‌كان ده‌پارێزێ زۆر ترسێكی باشه‌. به‌ڵام به‌گشتی نه‌ترسان له‌ هه‌مووی باشتره‌.

بۆ وێنه‌: مشك له‌ مرۆڤ و له‌ پشیله‌ ده‌ترسێ، پشیله‌ش له‌ سه‌گ ده‌ترسێ، په‌له‌وه‌ره‌كانیش له‌ راوچییه‌كان ده‌ترسێن.

مرۆڤ یه‌ك شتی له‌ بوونه‌وه‌ره‌كانی دیكه‌ باشتره‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌: مرۆڤ له‌ نه‌زانین و بێسه‌وادی ده‌ترسێ.

مشك هه‌م له‌ مرۆڤ هه‌م له‌ پشیله‌ ده‌ترسێ، ئه‌گه‌ر مشكه‌كه‌ خۆی فریوبدات و به‌ خۆی بڵێ: من له‌ هیچ ناترسێم! ئه‌وه‌ قسه‌یه‌كی راست نییه‌! به‌ڵكوو ئه‌وه‌ فێڵ له‌خۆ كردنه‌! فێڵ له‌خۆكردنیش باش نییه‌! چوونكه‌ ئه‌گه‌ر مشك نه‌ترسێ و رانه‌كاته‌ ناو كونه‌كه‌ی خۆیه‌وه‌، یا وه‌بن پێی مرۆڤه‌كان ده‌كه‌وێ، یا پشیله‌یه‌كی وه‌ك پشیله‌كه‌ی ناو فیلم كارتۆنه‌كانی تام و جیریی لێ په‌یدا ده‌بێ و تا باش باش ماندووی ده‌كات، وه‌شوێنی ده‌كه‌وێ.

به‌ڵام مشك یه‌ك شتی باشه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌